{"id":950,"date":"2013-05-02T03:51:53","date_gmt":"2013-05-02T06:51:53","guid":{"rendered":"http:\/\/masonlar.org\/hur\/?p=950"},"modified":"2013-05-08T19:21:13","modified_gmt":"2013-05-08T22:21:13","slug":"biraz-da-sanat-yazma-sanati","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/masonlar.org\/hur\/2013\/05\/02\/biraz-da-sanat-yazma-sanati\/","title":{"rendered":"Biraz da Sanat: Yazma Sanat\u0131"},"content":{"rendered":"

—————
\nD\u00fcn burada yazmaya ba\u015flay\u0131nca haliyle bir “yazar<\/strong>” olarak di\u011fer yaz\u0131lar\u0131 (?) okumak, ayr\u0131 bir g\u00f6zle incelemek istedim.<\/p>\n

Bu yaz\u0131y\u0131 yazma fikri de i\u015fte bu durumdan kaynakland\u0131. Yoksa bug\u00fcnk\u00fc konum “Ritim ve Orkestra” idi.<\/p>\n

Yo\u011fun olarak \u015fiir yazd\u0131\u011f\u0131m d\u00f6nemlerde “yeni yetme \u015fair<\/strong>” arkada\u015flara hep yard\u0131mc\u0131 oldum. Bu benim elimde olan bir al\u0131\u015fkanl\u0131k de\u011fil, kan\u0131mda olan bir yap\u0131: “Yard\u0131mseverlik”<\/p>\n

Yard\u0131mseverli\u011fin insan\u0131n ba\u015f\u0131na a\u00e7aca\u011f\u0131 milyon t\u00fcrden belaya de\u011finmek istemiyorum, sadece “her \u015feye ra\u011fmen yapmay\u0131 h\u00e2l\u00e2 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm” bir davran\u0131\u015f demekle yetiniyorum.<\/p>\n

Neden bu ayr\u0131nt\u0131?<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc e\u011fer eski ben olsayd\u0131m, yaz\u0131lar\u0131n\u0131 okudu\u011fum arkada\u015flara bir not ka\u011f\u0131d\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131r ve arkada\u015f\u0131m \u015fu konular \u00fczerinde eksi\u011fin var, l\u00fctfen sonraki yaz\u0131lar\u0131nda bunlar\u0131 tamamlamaya \u00e7al\u0131\u015f; derdim.<\/p>\n

Art\u0131k demiyorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc ba\u015f\u0131ma \u00e7ok i\u015f geldi ve b\u00f6yle “ortaya kar\u0131\u015f\u0131k” yaz\u0131yorum.<\/p>\n

\u00d6nce k\u00fcf\u00fcrden ba\u015flamak istiyorum.<\/p>\n

Cem Y\u0131lmaz<\/strong> gibi k\u00fcf\u00fcr<\/strong> abidemiz varken k\u00fcfr\u00fcn k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlatmak biraz zor. Ana avrat halk\u0131na k\u00fcfreden bir lider varken de zor… Ancak “dil kurallar\u0131<\/strong>” dedi\u011fimiz konu yaz\u0131 kurallar\u0131n\u0131 da kaps\u0131yor ve “terbiyesiz dil<\/em>” diye bir ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fc yok.<\/p>\n

Can Y\u00fccel<\/strong>‘in “Benim i\u00e7in \u00e7ok k\u00fcf\u00fcr ediyor diyorlar, ne yapay\u0131m arkada\u015f\u0131m; ben bu kadar \u015ferefsizi nas\u0131l anlatay\u0131m?” serzeni\u015finde “sofistike bir savunma” oldu\u011fu i\u00e7in “Adam hakl\u0131 beyler!<\/strong>” diyoruz.<\/p>\n

Ancak \u00f6yle de\u011fil…<\/p>\n

\u015eiir ba\u015fka, nesir ba\u015fka diye adland\u0131r\u0131lan konudan dolay\u0131 de\u011fil; elbette \u015fiir de yaz\u0131n kurallar\u0131 olmadan ayakta duramaz. Nesir de…<\/p>\n

\u015eiir ba\u015fka, nesir<\/strong> ba\u015fka dedikleri sistematik yap\u0131dan kaynaklan\u0131r ve her ikisinin de birbirlerini mumla aratacak \u00f6zellikleri vard\u0131r. Bu sebeple, elmalarla armutlar toplanmaz deyip, bir kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yapm\u0131yorum. Keza do\u011frusu da budur.<\/p>\n

Fakat \u015fiir \u00e7ok daha fazla “edeb\u00ee<\/strong>” oldu\u011fundan aralara \u00f6l\u00e7\u00fc nispetinde argolar kar\u0131\u015fabilir. Fakat k\u00fcf\u00fcr… \u00c7ok ba\u015fka bir \u015fey!<\/p>\n

Eline al\u0131p bir ka\u011f\u0131t kalem veya modern yap\u0131ya uygun olarak bir bilgisayar, bir mouse…. Sonra i\u00e7inden ge\u00e7enleri yaz\u0131ya d\u00f6kmek “yaz\u0131” de\u011fildir.<\/p>\n

Yazarl\u0131k<\/strong>, hi\u00e7 de\u011fildir.<\/p>\n

Bir yaz\u0131, k\u00fcf\u00fcr i\u00e7eriyorsa orada edep yoktur. Edeb-i-yat hi\u00e7 yoktur.<\/p>\n

Edebiyat\u0131n kelime olarak i\u00e7inde zaten edep<\/strong> var, edepsiz bir duru\u015f o sanat\u0131n i\u00e7inde nas\u0131l olsun?<\/p>\n

G\u00f6z\u00fcme tak\u0131lanlar aras\u0131nda k\u00fcf\u00fcrden ayr\u0131 olarak \u00a0bir de “dil kurallar\u0131” konusu var. \u00d6rne\u011fin ortamdaki yaz\u0131larda “me\u015fkul” diye bir kelime g\u00f6rd\u00fcm. G\u00fcld\u00fcm, \u00fcz\u00fcld\u00fcm, i\u00e7im ac\u0131d\u0131, can\u0131m yand\u0131…<\/p>\n

Y\u00f6resel dili, yaz\u0131na eklemek dil kurallar\u0131na ayk\u0131r\u0131d\u0131r. En \u00e7ok yap\u0131lan y\u00f6resel dil hatalar\u0131ndan bir ka\u00e7 \u00f6rnek:<\/p>\n

me\u015fkul = me\u015fgul = u\u011fra\u015fmak
\nka\u011f\u0131rt = k\u00e2\u011f\u0131t
\nk\u00f6rp\u00fc = k\u00f6pr\u00fc
\nyarpak = yaprak
\ntorpak = toprak
\no neki = o ne ki = o nedir
\nanamgiller = annemgiller = annemler
\noysaki = oysa ki
\nbug\u00fcnki = bug\u00fcnk\u00fc<\/p>\n

Uzatmaya gerek yok. Halk\u0131m\u0131z aras\u0131nda s\u0131n\u0131r iki k\u00f6y aras\u0131nda bile y\u00f6resel deyi\u015f fark\u0131 \u00e7ok fazlad\u0131r. Bir k\u00f6yde “e” \u00e7atlak ses iken di\u011ferinde normal ses tonunda olabiliyor. Yani sesler bile farkl\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n

T\u00fcrk Dil Kurumu<\/strong>, oturmu\u015f ve konuyu kendi \u00e7ap\u0131nda de\u011ferlendirmeye alm\u0131\u015f. Dil kurallar\u0131 yazm\u0131\u015f, kelimelerin ses ve vurgu \u00f6zelliklerine g\u00f6re ifadesini yazm\u0131\u015f ve ortaya gramer diye bir \u015fey \u00e7\u0131km\u0131\u015f.<\/p>\n

Grameri yok say\u0131p yazan bir yazar, ahlak kurallar\u0131n\u0131 yok say\u0131p ya\u015fayan ki\u015fiyle ayn\u0131 seviyededir. Olsun, ikisi de para kazan\u0131yor hem de nas\u0131l, demeyin. Ben burada nas\u0131l para kazan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 de\u011fil nas\u0131l yaz\u0131 yaz\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131yorum.<\/p>\n

Yaz\u0131da konu, s\u0131n\u0131rs\u0131z boyutta serbesttir. \u0130sterseniz adam\u0131n do\u011frudan yatak odas\u0131n\u0131 anlat\u0131n. Ama anlat\u0131rken Frans\u0131z yazar<\/strong>lara bir g\u00f6z at\u0131n bak\u0131n ki oray\u0131 nas\u0131l bir “edep i\u00e7inde” ele al\u0131yorlar, \u00fcstelik de edebiyata uygun olarak…<\/p>\n

\u00d6rne\u011fin Dragan Babic<\/strong>‘e ait “Son S\u00fcrg\u00fcn<\/em>” adl\u0131 eser, sadece mekan olarak de\u011fil duygu ve ya\u015fan\u0131lanlar a\u00e7\u0131s\u0131nda da hemen hemen her \u015feyin “underground” oldu\u011fu bir kitapt\u0131r. Hatta \u00f6yle ki mevcut d\u00fczene dair ne varsa hepsine birden kar\u015f\u0131 duru\u015f vard\u0131r. \u00dcstelik o derece bir kar\u015f\u0131 duru\u015ftur ki “iki ki\u015fi” sevi\u015fmez ayn\u0131 yatakta, “bir s\u00fcr\u00fc” vard\u0131r sevi\u015fen ve Dragan Babic b\u00f6yle bir ortam\u0131 oturup size anlat\u0131r. Fakat k\u00fcf\u00fcr yolunu se\u00e7memi\u015f, edebiyat yolunu se\u00e7mi\u015f.<\/p>\n

Konuyu daha fazla uzatmadan toparlarsam; edebiyat ile k\u00fcf\u00fcrl\u00fc ele al\u0131\u015f DEL\u0130 ile VEL\u0130 aras\u0131ndaki ince \u00e7izgiye \u00e7ok benzer. Avam, deli ile veliyi birbirinden ay\u0131rt edemez. Ancak ehil ki\u015filer bakt\u0131\u011f\u0131nda DEL\u0130yi veliden gayet g\u00fczel ay\u0131rt eder ve o ki\u015finin sa\u00e7malad\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n

Yazar olmak isteyen arkada\u015flara na\u00e7izane tavsiyem, velilik yolunu se\u00e7ip hayra do\u011fru y\u00fcr\u00fcmeleridir.<\/p>\n

Gramercilerin bu konulardan rahats\u0131zl\u0131k duyup duymad\u0131klar\u0131n\u0131 bilmiyorum ama ben bir sanat\u00e7\u0131 olarak, okumay\u0131 ve yazmay\u0131 da \u00e7ok seven biri olarak bu t\u00fcr usuls\u00fczl\u00fckleri g\u00f6rmezden gelmek istemiyorum.<\/p>\n

Sevgilerimle<\/p>\n\n

<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

————— D\u00fcn burada yazmaya ba\u015flay\u0131nca haliyle bir “yazar” olarak di\u011fer yaz\u0131lar\u0131 (?) okumak, ayr\u0131 bir g\u00f6zle incelemek istedim. Bu yaz\u0131y\u0131 yazma fikri de i\u015fte bu durumdan kaynakland\u0131. Yoksa bug\u00fcnk\u00fc konum “Ritim ve Orkestra” idi. Yo\u011fun olarak \u015fiir yazd\u0131\u011f\u0131m d\u00f6nemlerde “yeni yetme \u015fair” arkada\u015flara hep yard\u0131mc\u0131 oldum. Bu benim elimde olan bir al\u0131\u015fkanl\u0131k de\u011fil, kan\u0131mda olan…<\/p>\n","protected":false},"author":27,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[27,38,28,31,40,37,32,34,29,33,39,36,35,30,26],"class_list":["post-950","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kisisel-bloglar","tag-dil-kurallari","tag-dragan-babic","tag-edebiyat","tag-edep","tag-fransiz-yazar","tag-gramer","tag-kufur","tag-nesir","tag-nokta","tag-siir","tag-son-surgun","tag-tdk","tag-truk-dil-kurumu","tag-virgul","tag-yazin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/masonlar.org\/hur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/950","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/masonlar.org\/hur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/masonlar.org\/hur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/masonlar.org\/hur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/27"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/masonlar.org\/hur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=950"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/masonlar.org\/hur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/950\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1023,"href":"https:\/\/masonlar.org\/hur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/950\/revisions\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/masonlar.org\/hur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=950"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/masonlar.org\/hur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=950"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/masonlar.org\/hur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=950"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}