——————–<\/p>\n
\u00dc\u00e7 ya\u015f\u0131na girmek \u00fczere olan k\u0131z\u0131m sayesinde bir kula\u011f\u0131m \u00e7ocuk televizyonlar\u0131nda ve dolay\u0131s\u0131yla kullan\u0131lan dilde. Daha da do\u011frusu \u00e7eviri<\/strong>lerde…<\/p>\n K\u0131z\u0131m bir ara “kes \u015funu<\/strong>” gibi bir s\u00f6ze tak\u0131ld\u0131. Bebekleriyle oynarken s\u0131k s\u0131k bu ifadeyi kullan\u0131yordu ve ben, k\u0131z\u0131m\u0131n \u00f6\u011frendiklerinde y\u00fczde doksan dokuz pay\u0131m oldu\u011funu bildi\u011fimden kendimi yoklamaya ba\u015flad\u0131m. Ben k\u0131z\u0131ma k\u0131z\u0131yor muydum? Ben k\u0131z\u0131ma b\u00f6yle mi k\u0131z\u0131yordum? Ben k\u0131z\u0131ma neden b\u00f6yle k\u0131zay\u0131m ki?<\/p>\n Hay\u0131r, konunun benle bir ilgisi yoktu. Bunu gayet iyi biliyordum ve yapm\u0131\u015f oldu\u011fum s\u00fczge\u00e7 sayesinde benim dilimde “kes \u015funu” diye bir ibareye de yer yoktu. Peki, “kes \u015funu” bizim hayat\u0131m\u0131za nas\u0131l girmi\u015fti?<\/p>\n Cailou<\/strong> denilen \u00e7izgi kahraman, kibar yollu olsa da Gilbert’a “kes \u015funuuu” diyordu. Daha da k\u00f6t\u00fcs\u00fc t\u00fcm yabanc\u0131 \u00e7izgi filmlerde “kes \u015funu” \u00e7ok s\u0131k kullan\u0131lan bir ifadeydi. Hangi \u00e7izgi filmi a\u00e7arsan\u0131z a\u00e7\u0131n, kar\u015f\u0131n\u0131za bir yerde mutlaka “kes \u015funu” \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n Madem \u00f6yle, o halde ben de CD alay\u0131m, biraz kontrol\u00fcm alt\u0131nda olsun \u015fu dil meselesi diye; ama ne g\u00f6reyim? Rapunzel<\/strong>‘in ilerleyen sahnelerde sevgilisi olacak ki\u015fi Flygen Rider da Pascal’a “kes \u015funu” diyor!<\/p>\n \u0130ngilizcem sular seller gibi olmad\u0131\u011f\u0131ndan “kes \u015funu”ya kar\u015f\u0131l\u0131k gelen ibareyi kestiremedim. Ancak yeti\u015fkinlerin filmlerinde de “lanet olsun<\/strong>” diye \u00e7evrilen bir kal\u0131p oldu\u011funu \u00e7ok \u00f6ncelerden anlam\u0131\u015f durumday\u0131m.<\/p>\n \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrk\u00e7e<\/strong>‘de “lanet olsun” diye bir kal\u0131p yoktur. Bunun yerine “Allah belan\u0131 versin!” deriz. \u015eayet Anadolu’nun i\u00e7 kesimlerindeysek “toprak ba\u015f\u0131na” deriz. Ama lanet olsun demeyiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle bir kal\u0131b\u0131m\u0131z yok.<\/p>\n “Kes \u015funu” diye de bir kal\u0131b\u0131m\u0131z yok ama \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z bunu duyarak, bilerek b\u00fcy\u00fcyorlar. Dili, dil bilmeyen \u00e7evirmen<\/strong>ler taraf\u0131ndan \u00f6\u011freniyorlar.<\/p>\n Bu \u00e7ok k\u00f6t\u00fc!<\/p>\n \u00c7evirmen<\/strong>lerin yabanc\u0131 dil<\/strong>den \u00f6nce kendi dillerini bilmeleri gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Hatta bu konuda \u0131srarc\u0131y\u0131m. Kendi dilini bilmeden yabanc\u0131 bir dil<\/strong> \u00f6\u011frenenlerin ise \u00e7eviri yapmamalar\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Hatta bu konuda da \u0131srarc\u0131y\u0131m.<\/p>\n Sa\u00e7ma sapan dil kullanan g\u00fcn\u00fcm\u00fcz gen\u00e7li\u011finin “kapi\u015f<\/strong>“lerini “kanka<\/em>“lar\u0131n\u0131 daha yeni yeni anlamaya ba\u015flad\u0131m. \u00c7ocuklar, dillerini bilmediklerinden; k\u00f6k\u00fc olmayan “ucubik” bir dil yaratmaya ba\u015flad\u0131. Keza onlar\u0131n da kendi dil ihtiya\u00e7lar\u0131 var.<\/p>\n Dil bilimci<\/strong>lerimizin konuya dair b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlar\u0131 ayr\u0131 bir yaz\u0131 konusu. Ancak \u00e7ocuk kanallar\u0131na al\u0131nan \u00e7evirmenlerin itina ile se\u00e7ilmesi gerekti\u011fini \u00e7ok iyi anlam\u0131\u015f durumday\u0131m. Umar\u0131m kanal sahipleri veya y\u00f6neticileri de bunu anlayabilir.<\/p>\n Bir \u00e7evirmen<\/strong>i i\u015fe al\u0131rken, k\u00fc\u00e7\u00fck bir s\u0131nav yapmay\u0131 \u00e7ok mu l\u00fcks buluyorlar diye de d\u00fc\u015f\u00fcnmekten kendimi alam\u0131yorum. Vereceksin eline i\u00e7inde “kes \u015funu” gibi yabanc\u0131 ibareli yap\u0131lar\u0131n\u0131n oldu\u011fu metni, bakal\u0131m nas\u0131l T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7evirecek diye de oturup bakacaks\u0131n. T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7evirmenin, kelime kelime kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulup \u00e7eviren ki\u015finin “\u00e7evirmen” olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 o gelen ki\u015fiye anlatmalar\u0131 l\u00e2z\u0131m. \u00c7ocuk madem bir i\u015f yapmak istiyor, o halde d\u00fczg\u00fcn yaps\u0131n. Yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015f oldu\u011funu bilmiyorsa, do\u011fruyu bulmas\u0131 da hayli zaman al\u0131r. Tabi onu i\u015fe alan ki\u015fi de bu bilgilerden yoksunsa…<\/p>\n O zaman bu, \u00e7ok daha k\u00f6t\u00fc!<\/p>\n \u00c7eviri<\/strong>, k\u0131saca \u015fudur: Bir dilde anlat\u0131lmak istenen ifade, \u00e7evrilen dilin \u00f6zelliklerine g\u00f6re aktar\u0131l\u0131r. \u00c7o\u011funlukla bu, kelime kelime \u00e7eviri yapmaktan \u00e7ok uzakt\u0131r. C\u00fcmlenin genel yap\u0131s\u0131na bak\u0131l\u0131r, genel ifade yakalan\u0131r ( ne demek istiyor) ve ilgili dile, o dilin \u00f6zellikleri ve n\u00fckteleri nispetinde aktar\u0131m yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n \u00d6rne\u011fin “La ilahe illellah<\/strong>” c\u00fcmlesinde Arap\u00e7a’dan kelime kelime \u00e7eviri yaparsak “Yok ilah, kesin Allah” demek zorunda kal\u0131r\u0131z. “Kes \u015funu” buna benzer bir \u00e7eviridir.<\/p>\n Ancak “\u0130lah yok, sadece Allah var<\/strong>” dedi\u011fimizde hem T\u00fcrk dilinin \u00f6zelliklerini g\u00f6zetmi\u015f oluyoruz hem de \u00e7eviri yapm\u0131\u015f oluyoruz.<\/p>\n “Allah’tan ba\u015fka ilah yoktur!” demek ise k\u00f6t\u00fc \u00e7evirmenli\u011fin ba\u015fka bir boyutu. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu c\u00fcmledeki anlam, c\u00fcmlenin kedisinde olan anlamdan farkl\u0131. Oysa ki \u00e7eviride anlam asla de\u011fi\u015femez. Kural i\u015fte budur.<\/p>\n Kendimce “k\u00f6t\u00fc \u00e7evirmenler<\/strong>” i\u00e7in yeterli bir tenkitte bulundum say\u0131yorum ve kendi omuzlar\u0131mdan y\u00fck\u00fcm\u00fc att\u0131m say\u0131yorum.<\/p>\n Dar\u0131s\u0131 vicdan sahibi \u00e7evirmenlerin ba\u015f\u0131na.<\/p>\n G\u00f6r\u00fc\u015fmek dile\u011fiyle<\/p>\n\n ——————– \u00dc\u00e7 ya\u015f\u0131na girmek \u00fczere olan k\u0131z\u0131m sayesinde bir kula\u011f\u0131m \u00e7ocuk televizyonlar\u0131nda ve dolay\u0131s\u0131yla kullan\u0131lan dilde. Daha da do\u011frusu \u00e7evirilerde… K\u0131z\u0131m bir ara “kes \u015funu” gibi bir s\u00f6ze tak\u0131ld\u0131. Bebekleriyle oynarken s\u0131k s\u0131k bu ifadeyi kullan\u0131yordu ve ben, k\u0131z\u0131m\u0131n \u00f6\u011frendiklerinde y\u00fczde doksan dokuz pay\u0131m oldu\u011funu bildi\u011fimden kendimi yoklamaya ba\u015flad\u0131m. Ben k\u0131z\u0131ma k\u0131z\u0131yor muydum? Ben k\u0131z\u0131ma…<\/p>\n","protected":false},"author":27,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[50,48,49,52,51],"class_list":["post-995","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kisisel-bloglar","tag-ceviri","tag-cevirmen","tag-dil","tag-turkce","tag-yabanci-dil"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/masonlar.org\/hur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/995","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/masonlar.org\/hur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/masonlar.org\/hur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/masonlar.org\/hur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/27"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/masonlar.org\/hur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=995"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/masonlar.org\/hur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/995\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1021,"href":"https:\/\/masonlar.org\/hur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/995\/revisions\/1021"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/masonlar.org\/hur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=995"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/masonlar.org\/hur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=995"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/masonlar.org\/hur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=995"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}