Masonluğu anlamak ve öğrenmek konu başlığı altında asıl anlaşılması ve öğrenilmesi gerekenin Masonluğun Töresi olduğunu benimsersek,-bu belki de haricilerden çok masonlar için önemlidir- şöyle bir soru ile karşılaşabiliriz:
«Bu töreyi “anlamak” ile “öğrenmek” arasında ne fark olabilir?»
Anlamak, anlamını ve kapsamını tanımaktır. Bu konu üzerinde gerekli bilgiyi edinmiş olmaktır.
Öğrenmek ise tanımanın ve bilmenin ötesine geçer. Burada “öğrenmek” deyince, bunu “iyice kavrayıp bilincine varmak” hatta bu kadarla da kalmayıp “içtenlikle benimseyerek uygulamak” anlamına çekebiliriz.
Böyle olunca, “Masonluğu anlamak” sıra bakımından önce gelir. Fakat bu hiçbir eylem içermesi gerekmeyen edilgin bir olgudur. Bu nedenle de bir mason için olabildiği kadar bir harici için de söz konusudur.
“Masonluğu öğrenmek” ise bundan sonradır ama daha önemlidir; çünkü bilinenin uygulamaya konuluşunu da içerir. Bu yüzden de bir haricinin edinemeyeceği, ancak bir masonun –isterse, gönüllüyse- varabileceği bir olgudur.
Bu açıdan bakıldığında Masonluğu masonlardan ancak masonlar öğrenebilir.
Dolayısıyla bu açıdan bakıldığında bu sitenin Harici Forumu denilen yerindeki mottosu yanlıştır. Bunun anlamı bu siteye gelip de burada Harici Forumu’nda Masonluk üzerinde tartışma yapan haricilerin Masonluğu öğrenme şansı bulunmadığıdır.
Herhangi bir kişinin Masonluğu anlayıp anlamadığı ölçülebilir mi? Evetse nasıl ölçülebilir?
Evet ölçülebilir. Pek basit. Ona Mason Töresi üzerine birtakım sorular yöneltilir. Bunlara doğru yanıt alınırsa anlamış olduğu söylenebilir. Elbette bu işlem böyle sanal ortamda ya da yazılı olarak değil, gerçek ortamda sözlü olarak yapılmalıdır.
Diyelim ki bu sınamanın sonucu olumlu alındı. Ondan sonra sıra Masonluğun Töresini öğrenip öğrenmediğini ölçmeye gelir. Çünkü anlamış olması, öğrenmiş olduğunu göstermez.
Masonluğu öğrenip öğrenmediği nasıl belirlenebilir?
Bunun ölçüsü, Mason Töresi’ni bilip bilmediği değil, tutum ve davranışlarının buna uygun olup olmadığıdır. Bu nedenle hariciler için değil sadece masonlar için geçerli bir sınamadır. Bu da ancak masonik ortamda yapılabilir.
Demek ki bizim bu konudaki yazımız da burada biter.