Masonlar.org - Harici Forumu

Inanc => Diger Inanclar => Mitoloji => Konuyu baţlatan: ADAM - Nisan 20, 2010, 06:07:52 ös

Baţlýk: ANTĂťK MISIR’DA “TAĂž”
Gönderen: ADAM - Nisan 20, 2010, 06:07:52 ös


TaĂľlarla baĂ°lantĂ˝lĂ˝ inançlar, benimseyiĂľler, gelenekler ĂĽzerinde MĂ˝sĂ˝r mitolojisinin olaĂ°anĂĽstĂĽ etkisi vardĂ˝r. Antik MĂ˝sĂ˝r inançlarĂ˝nĂ˝n hatta belki tĂĽm ezoterik sistemlerin temelini oluĂľturan Osiris’in baþýndan geçenlere iliĂľkin anlatĂ˝mlar, tĂĽm diĂ°er kĂĽltĂĽrlere de yansĂ˝mýþ, onlarla etkileĂľim kurmuĂľtur. Bu etkileĂľim, Kaan ya da Kenan diyarĂ˝ da denilen tĂĽm OrtadoĂ°u’ya yayĂ˝lmýþ, Musa öncesinde Filistin ve çevresi inançlarĂ˝nda kendini göstermiĂľ, ilerleyen yĂĽzyĂ˝llarda Ăťbrani kaynaklardan esinlenmeli folklorik geleneklerde yerini almýþ hatta Kabalistik öðretilere bile sĂ˝zmýþtĂ˝r.

MĂ˝sĂ˝r mitolojisinde Osiris’in ölĂĽmĂĽnĂĽ anĂ˝msayalĂ˝m… Bu öyle bir öldĂĽrme idi ki, Osiris bir daha canlanamasĂ˝n diye paramparça edilmiĂľ ve parçalarĂ˝ ĂĽlkenin dört bir yanĂ˝na saçýlmýþtĂ˝. Sonra da bunlar Ăťsis tarafĂ˝ndan aranmýþ, teker teker bulunmuĂľ, bir araya toplanmýþtĂ˝.

AĂľaĂ°Ă˝daki resim, Osiris’in ölĂĽmĂĽnden sonra toplanmasĂ˝na yansĂ˝tan birçok mitolojik tasarĂ˝mdan biri.

(http://img685.imageshack.us/img685/6931/osirisinolumu.jpg)

Buraya kadar iyi ancak burada görĂĽlemeyen bir eksiklik var. Osiris’in parçalarĂ˝ndan biri bulunamamýþtĂ˝. Bu bulunamayan parça “fallus” idi.

TaĂľtan oyularak yapĂ˝lma fallus, Antik mĂ˝sĂ˝r’dan baĂľlamak ĂĽzere (bildiĂ°imiz kadarĂ˝yla)  birçok kĂĽltĂĽrde görĂĽlĂĽr. [Belki forum kurallarĂ˝na aykĂ˝rĂ˝ dĂĽĂľer diye buraya gĂĽnĂĽmĂĽze kadar kalabilmiĂľ ve mĂĽzelerde toplanmýþ taĂľ falluslarĂ˝n resimlerinden bir örnek koymuyorum.]

Ya Osiris’in parçalarĂ˝nĂ˝n bulunduĂ°u yerleri tek tek iĂľaretlemek ya da bulunamayan fallusun simgesel olarak yine canlandĂ˝rĂ˝lmasĂ˝ gerekiyordu. Bunun için buralara birer Osiris sĂĽtunu dikilmesi, bĂĽyĂĽk olasĂ˝lĂ˝kla dönemin ruhani merkezlerini temsil ediyordu. Bunlar, MĂ˝sĂ˝r halkĂ˝ tarafĂ˝ndan belirli zamanlarda dĂĽzenli olarak ziyaret ediliyordu. Kimi araĂľtĂ˝rmacĂ˝lar, bu merkezlerde sonralarĂ˝ Osiris tapĂ˝naklarĂ˝nĂ˝n yapĂ˝ldýðý görüþündedir. Ancak söz konusu sĂĽtunlarĂ˝n Osiris’in kayĂ˝p fallusunu mu yoksa omuriliĂ°ini mi temsil ettiĂ°i konusundaki tartýþmalar halen sĂĽrmektedir.

Antik MĂ˝sĂ˝r inançlarĂ˝nda Osiris’in simgesel biçimde yeniden canlandĂ˝rĂ˝lmasĂ˝ olarak bilinen bir ritĂĽelde, Osiris’i temsil eden ve “Djed SĂĽtunu” diye bilinen sĂĽtunlara özel bir önem verilirdi. MĂĽzelerde Djed SĂĽtunu’nun örnekleri de vardĂ˝r. Ýþte bunlardan biri.

(http://img685.imageshack.us/img685/7051/djedsutunu.jpg)

Bu ritĂĽelin uygulanmasĂ˝nda, önce yerde yatar durumda olan Djed SĂĽtunu bĂĽyĂĽk bir tören ile yavaĂľ yavaĂľ kaldĂ˝rĂ˝lĂ˝r, dik duruma getirilirdi. Böylece Osiris, simgesel olarak ölĂĽ durumdan canlĂ˝ duruma geçerdi. Ăž duvar resmi de Djed SĂĽtunu’nun kaldĂ˝rĂ˝lýþýnĂ˝ gösteriyor.

(http://img685.imageshack.us/img685/2699/djedinkaldirilisi.jpg)

Antik MĂ˝sĂ˝r ritĂĽellerindeki bu simgesel canlandĂ˝rma, sonraki tĂĽm ezoterik öðretilerin ana temelini oluĂľturan bir konu olarak ortaya çýkmýþtĂ˝r. Simgesel olarak ölenin simgesel olarak yattýðý yerden kaldĂ˝rĂ˝lĂ˝p canlandĂ˝rĂ˝lmasĂ˝… Nitekim yerde yatar durumda olan bir sĂĽtunun kaldĂ˝rĂ˝larak dikey duruma getirilmesine iliĂľkin bir ritĂĽelik uygulama da sonraki tarihlerde ezoterik kuruluĂľlarĂ˝n bazĂ˝larĂ˝ndan çok benzer bir tarzda görĂĽlmĂĽĂľtĂĽr. Ăžunu belirtmeden geçemeyeceĂ°im: BunlarĂ˝n arasĂ˝nda Masonluk da var; olmasaydĂ˝ ĂľaĂľardĂ˝m zaten.

Osiris’in ölĂĽmĂĽ sĂ˝rasĂ˝nda orada bulunan ve ölĂĽmĂĽne tanĂ˝k olan ya da katĂ˝lanlar Seth (Typhon), onun adamlarĂ˝ ve Etiyopya kraliçesidir. GeçmiĂľ yĂĽzyĂ˝ldaki araĂľtĂ˝rmacĂ˝lar, bunlarĂ˝n üç temel yok edici öðeyi temsil ettiĂ°ini t ortaya koymuĂľtur. Bu kuramĂ˝ ileri sĂĽrenler daha da ileri gitmiĂľ, olaya kendi yorumlarĂ˝nĂ˝ da katarak bu üç gĂĽcĂĽn “umursamazlĂ˝k”, “batĂ˝l inanç” ve “korku” olduĂ°unu belirtmiĂľlerdir.

Ýlerleyen devirlerde bu taþ sütun ilgili ayrýntýlarýn yerini obelisklerin aldýðýný görüyoruz..

Ancak aradan uzun zaman geçince, Osiris’in, ĂĽlkesinin köþelerinde döneminin inançlarĂ˝nĂ˝ temsil eden bu simgesel varlýðýnĂ˝ sĂĽrdĂĽrdĂĽĂ°ĂĽ, bunun sonralarĂ˝ sadece krallarĂ˝n güçlerini temsil eder biçimde kullanĂ˝lĂ˝r olduĂ°u da gözden kaçmaz.

Djed SĂĽtunu ile baĂ°lantĂ˝lĂ˝ olmak ĂĽzere bir diĂ°er ayrĂ˝ntĂ˝, bunun ĂĽstĂĽne belli bir tarihten sonra üçgen biçiminde bir taþýn yerleĂľtirilmiĂľ oluĂľudur. “Benben Taþý” diye bilinen bu taþýn önemli bir özelliĂ°i, siyah renkli ve meteorik kökenli olmasĂ˝dĂ˝r. Kimi araĂľtĂ˝rmacĂ˝lar, özellikle daha sonraki dönemlerde yapĂ˝lan piramitlerin tepe noktasĂ˝na da bu Benben Taþý’nĂ˝n yerleĂľtirildiĂ°ini ileri sĂĽrmektedir.

(http://img685.imageshack.us/img685/7004/benben2.jpg)          (http://img685.imageshack.us/img685/881/benben1.jpg)

KĂ˝saca, “benben” sözcĂĽĂ°ĂĽnĂĽn eski MĂ˝sĂ˝r dilinde yer alan “ben” köklĂĽ birçok sözcĂĽkten biri olduĂ°u söylenebilir. Antik MĂ˝sĂ˝r inançlarĂ˝nda bu sözcĂĽk, suyun fýþkĂ˝rmasĂ˝, gĂĽneĂľin yĂĽkselmesi, ilk yaratĂ˝lýþ gibi anlamlara gelir.

BazĂ˝ kaynaklar, Heliopolis ekolĂĽndeki kutsal taĂľ olan benbenin MĂ˝sĂ˝r’da evren doĂ°um ritĂĽellerinde ilk ortaya çýkan kaya parçasĂ˝ olduĂ°u gerekçesiyle, simgesel nitelikli “ilk tepecik” düþünĂĽsĂĽne dikkat çekmektedir. Bu anlatĂ˝mlarda, Aton’un bu tepe ĂĽzerindeki ilk erkek ve kadĂ˝nĂ˝ yarattýðýndan söz edilir. GĂĽneĂľ ýþýklarĂ˝nĂ˝n ĂĽzerine vurduĂ°u bu tepe, aynĂ˝ zamanda simgesel anlatĂ˝mlarda efsanesel bir kuĂľ olan Phoneix ya da Anka KuĂľu’nun yuva yaptýðý ve dinlendiĂ°i yer olarak tasarĂ˝mlanmýþtĂ˝r.

(http://img685.imageshack.us/img685/2/ankakusu.jpg)

Burada deðinilmesi gereken ilginç bir nokta daha var: Yapýlan betimlemelerde, Osiris tabutun hep sað tarafýndan ayaða kalkýyor olarak gösterilir. Sütunlarýn dikilmesine de bundan ötürü hep sað yandan baþlanýr.

Acaba bu çoðu halk inançlarýnda yataktan kalkarken hep saðdan kalkmanýn önerilmesinin temelinde yatan bir gelenek olabilir mi?

Ýnsanýn aklýna bir de þu geliyor: Gömülecek ölünün bir tabut içine konurken ya da mezar çukuruna yerleþtirilirken hep sað yanýna doðru yatýrýlmasý da bu gelenekten alýnma olabilir mi?





Antik MĂ˝sĂ˝r’da taþýn bir simge olarak deĂ°erlendiriliĂľi ĂĽzerine söylenecek daha çok Ăľey var. Ben burada sadece bir örnek alarak Osiris ĂĽzerine yoĂ°unlaĂľtĂ˝m. Ancak Ăľimdilik bu kadar yeter. Biraz da baĂľka kĂĽltĂĽrlerde dolanmak istiyorum. Antik MĂ˝sĂ˝r’da taĂľ ile baĂ°lantĂ˝lĂ˝ olmak ĂĽzere anlatĂ˝labilecekler biter mi?