Köy Enstitüleri'nin adsız kahramanları: 1940’ların ‘Deli Emin’i Rus Hasan
Kafkas Türkü olduğu halde ‘Rus Hasan’ diye anılan bir motor ustasının bir okulu ışığa boğan film gibi hikâyesinden, unutturulan müdür Osman Yalçın’ın hüzünlü hatırasına uzanan geçmiş... Köy Enstitüleri'nin adsız kahramanlarının hikayesi.

https://img.odatv.com/rcman/Cw1280h720q95gc/storage/files/images/2026/02/01/koy-enstitulerinin-adsiz-kahramanlari-1940larin-deli-emini-rus-hasan-qwqv.jpg

Köy Enstitüleri'nin ele alan Sercan Ünsal'ın kitaplarını ele alan Karar gazetesi yazarı Taner Ay, hem enstitülerin tarihimizdeki önemini hem de 'Rus Hasan'ın, Osman Yalçın'ın hikayesini el aldı. Elektrik ve motor ustası Hasan'ın başarıları, Türkiye'ye yaptığı katkılar dikkat çekiyor:

"Sercan Ünsal, Barış Kitap’tan çıkan iki yeni eseriyle Köy Enstitüleri tarihinin tozlu raflarını indirip asıl kaynaklara, anılara ve görsellere dokunuyor. Kafkas Türkü olduğu halde ‘Rus Hasan’ diye anılan bir motor ustasının bir okulu ışığa boğan film gibi hikâyesinden, unutturulan müdür Osman Yalçın’ın hüzünlü hatırasına uzanan bu kitaplar; tarihçiliğin ‘tuğla kalınlığında metinler’ değil, iz sürmek olduğunu bir kez daha kanıtlıyor.

"Nisan 1940 günlü ve 3803 sayılı kanunla açılan Köy Enstitüleri bir zorunluluktu. Çünkü, ‘40 yılında nüfusumuz 17.820.950’ydi. Ülkemizin yüzde 75.45’i ise okuma yazma bilmiyordu. Bu yüzden kalkınma için eğitimi şehirlerden kırsala yaymak ve zanaatı eğitimle birleştirmek şarttı. Köy Enstitüleri açmak fikri işte bu acı hakikattan kurtulmaya dayanıyordu. Komünist model deyip yıllarca saldıranı da çok oldu. Yahu, ne komünisti, Köy Enstitüleri fikri noktasından virgülüne Amerikalı eğitimci John Dewey’den alınmıştı.

Köy Enstitüsü mezunları kuş uçmaz kervan geçmez topraklara ilk defa marşımızı ve bayrağımızı götürdüler. Yolu olmayan dağ köylerinin trahomdan, kızıldan, difteriden ve boğmacadan kırılan çocuklarını katır sırtında doktora taşıdılar. Bu nasıl bir ‘vatan sevmez komünistlikse’, hepsi şark hizmetine gönüllü gitmişti. Örneğin, Selahattin Şimşek’in kendisine teklif edilenleri kabûl etmeyip, Hakkâri’nin Oramar köyüne gitmeyi tercih ettiğini ve köyün yakınlarında Zap suyuna düşüp öldüğünü acaba bugün kaç kişi biliyor? Beyler, siz hiç ‘60’lı yılların Oramar veya Soryan köyünü gördünüz mü, sakın ha bana Erden Kıral’ın ‘82’de çektiği filmdeki köyden bahsetmeyin, harika bir filmidir ama Kıral’ın Oramar’ı sadece bir sinema büyüsüdür, köyün pastoral hakikatı ise hiç de öyle değildi.

Köy Enstitüleri’nin kapatılması cumhuriyetimizin en büyük kırılmalarından biridir, feodal düzeni tehdit ettiği için toprak ağalarının, aşiret reislerinin ve onların Ankara’daki işbirlikçilerinin hedefi olmuştu. Köy Enstitüleri’nden onca önemli yazar çıkmasına rağmen, onların bile enstitülerin hakikatını gelecek kuşaklara doğru dürüst aktaramadığını düşünüyorum, maalesef bazıları da yazdıklarında feodalitenin kapanına yakalandı. Enstitülerin tarih yazımına gelince, en büyük sıkıntı asıl bu alanda ortaya çıkıyor, 17.251 mezûndan sadece bir Pakize Türkoğlu’nun isminin olması üzüntü vericidir. Köy Enstitülerine ilişkin başka tarih çalışmaları da okudum ama çoğu bende hayâl kırıklığı yarattı. Oysa, ikinci üçüncü dereceden yalan yanlış kaynaklarla ‘tarih’ yazmak yerine Köy Enstitüleri’ndeki anılarını kaleme alsalarmış, çok daha doğru yaparlardı. Tarihin yanlış aktarımında en büyük kusuru yazmayıp susan enstitü mezûnlarında buluyorum, onlar yüzünden kıytırık birkaç isimle maalesef saçma sapan bir Köy Enstitüsü edebiyatı inşâ edildi.

Sercan Ünsal bu çölleştirilen kültürde çok değerli ve çok önemli bir isim, onun ‘Bozkırda Bir Eğitim Pınarı, Pamukpınar Köy Enstitüsü’ ve ‘Köy Enstitüleri, Kırsal Kalkınma ve Sağlık Kolu’ kitapları bence dünya çapında araştırmalardır, okurunu asık suratlı ikinci üçüncü sınıf Köy Enstitüsü kitaplarından koparıp eğlenceli bir tarih yazımına çekmiştir. Şimdi Barış Kitap’tan ‘Sovyetlerden Pamukpınar Köy Enstitüsüne, Rus Hasan’ ve ‘Pulur Köy Enstitüsü Müdürü Osman Yalçın’ kitapları çıktı. Bilhassa Rus Hasan’ın öyküsüne bayıldım, müthiş bir elektrik ve motor ustası, eğitmen olarak Pamukpınar’a okulun kurucusu Şinasi Tamer ile geliyor. İlk işi Deutz marka sekiz beygir gücündeki benzinli motorun, peşinden de on sekiz beygir gücündeki mazotlu dizel motorun santral binâsına montajını yaparak Pamukpınar’ı elektriğe kavuşturmak oluyor. Okulun mutfağındaki, hamamındaki, çamaşırhânesindeki su tesisatında hep Hasan Kaygınok’un emeği vardır, çeşmenin üstüne idâreden hat çekerek öğrencilere radyo dinleten de Rus Hasan’dır. Siz ona Rus Hasan dendiğine bakmayın, Kafkas Türküdür, enstitüye eğitmen ve usta olarak girişiyse ‘43’dür. Sercan Ünsal’ın kitabındaki hikâyesi film gibi, okurken aklınıza Yılmaz Erdoğan’ın oynadığı Deli Emin’in geleceğini biliyorum. Sercan’ın Osman Yalçın kitabını da hüzünlenerek okuyacaksınız, ne kadar çok unutturulan isim olduğunu görünce hayret ettim. Yahu, 17.251 mezûndan biri çıkıp da niçin bunları daha önce yazmadı, inanın kızıyorum. Tarihçilik, ondan biraz şundan biraz alıp tuğla kalınlığında kitaplar yazmakla olmuyor, Sercan Ünsal gibi asıl kaynakları bulup çıkarmakla, anıların ve görsellerin peşine düşmekle yapılır. İyi ki Sercan Ünsal var! Bu iki kitabı mutlaka ama mutlaka alıp, okuyun.

ANADOLU BOZKIRINDA BİR ÜRETİM HİKAYESİ
Köy Enstitüleri okuma yazma bilmeyen ana babaların hânelerinden 15.943’ü erkek, 1.308’i de kız olmak üzere toplamda 17.251 çocuğu alıp eğitti ve onlardan yeni bir münevver tabakası yarattı. Bu çocuklar, sadece ‘40 ile ‘46 arasında on beş bin dönüm tarlayı tarıma elverişli hâle getirdi ve orada üretim yaptı, yedi yüz elli bin fidan dikti, bin iki yüz dönüm bağ açtı, yüz elli büyük inşaat, altmış atölye, iki yüz on öğretmen evi, yirmi uygulama okulu, otuz altı ambar, kırk sekiz ahır ve samanlık, on iki elektrik santrali, on altı su deposu, on iki sebze meyva deposu, üç balıkhâne, yüz kilometre yol ve yüzlerce sulama kanalı yaptı. Her okulun kendisine ait tarlaları, bağları, arı kovanları, besi hayvanları ve balıkhâneleri vardı. Köy Enstitüleri’ndeki arıcılık eğitiminin etkilerini daha önce Sercan Ünsal, balıkçılık eğitiminin de Gümenüz’ü nasıl bir modern balıkçı nahiyesi yaptığını Hamdi Arpa yazmıştı."

Odatv.com

https://scontent.fada2-2.fna.fbcdn.net/v/t39.30808-6/327324434_525028179734173_4137611447173942755_n.jpg?_nc_cat=104&ccb=1-7&_nc_sid=730e14&_nc_ohc=QOq65GXUTuIAX9C3dcv&_nc_ht=scontent.fada2-2.fna&oh=00_AfAbiu7IsaUih0kwUl-T88c1VWD3e3eW_u0Hf7tljOVZaQ&oe=63ED2920

Mekke Allah'ın evi değildir.
Allah kişi değildir ki evi olsun.
O ev Hz. İbrahim'in Hacer ile ondan doğan İsmail için yaptığı evdir.
Hiçbir kutsallığı yoktur.
Peki, Hacer kimdir? (Kur'anda ismi geçen Mısırlı kadındır.
Çocuğu olmayan Sare tarafından İbrahim'e sunulduğunda henüz genç yaştaydı, İsmail'i doğurdu.
İslam kaynaklarına göre, Mısır firavunlarından Senan bin Ulvan'ın İbrahim'in karısı Sare'ye hediye ettiği bir köledir. İbrahim, çocuğu olmayan Sare'nin izniyle Hacer'le evlenir.
Peki, İbrahim kimdir?
Urfalı bir Aramidir.
Hz. Muhammed'den 2500 yıl önce yaşamış Yahudilerin atası, İsrail'in kök kurucusudur.
O dönemde İslamiyet yok ki Müslüman olsun.
Put perestti.
Peki, Herkesin ona tapmasını istediği putunun adı neydi?
Elilah(Allah).
Peki, Erkeklerde sünneti çıkaran kimdi?
İbrahim.
Peki, Sünnet olmayan kişi kimdi?
İbrahim? (Abraham)
Peki! Sünnet ne anlama gelir?
Ben de İbrahim'in putuna inanıyorum demektir.
Peki, Biz kimiz?
Türk.
(Neden sadece Yahudi ve Müslüman erkekleri sünnetlidir?)
Hani namaza dururken 'döndüm kıbleye' diyorsun ya kardeş, İşte o aslında döndüm, Kibele 'ye demektir.
Gerçi namaz da İslamiyetten bin yıllar önce pagan dinlerinde yapılan bir tür tapınma ayinidir de o konuya hiç girmeyeceğim şimdilik.
Kibele ise Friglerin bereket tanrısının adıdır.
Cennetten gelmiş diye ağlayarak kafanı içine soktuğun, Hacerul Esved  isimli taş da,  Kibele'nin vajinasını {doğurganlığı} temsil eder.
Şekline bakarsan anlaman zor olmayacaktır.
Sonra cehennem diye bir yerin varlığına inanıyorsun.
Yok  öyle  birşey..
Senin cehennem dediğin  şey, bu gün ki İsrail topraklarında bulunan ve tabanından petrol ve metan gazları çıktığı için sürekli yanan G-hinnom isimli vadinin adıdır, ve 'azap verici yer' anlamına gelir.
Sümerler döneminde ağır suçluları oraya atıp yakarlarmış.
Sonra bu vadinin ismi  Sümerlerden Tevrat'a ordan da senin inandığın kitaba kopyalanmış
Zaten inandığın dinin tamamı Sümer, Mısır ve Yunan mitolojilerinden  kopyalanmış.
Azıcık okusan, merak etsen anlayacaksın ama işte. Neyse..
Bir de Allah var tabi İslamiyet öncesi arapların çok tanrılı dinlerindeki en kudretli tanrısı olan  Elilah.  Namı diğer ay tanrısı
Yani bugün senin Allah diye inandığın şey aslında Ay tanrısı  El-ilah'tan  başkası  değildir.
Hani şu minarelerin tepesindeki ay var ya ??  Hah işte o ay tanrısını temsil eder...
Muhammed çok tanrılı  dinlere son verdi ve kabedeki en kudretli put olan Al-ilah'ı tek tanrı  olarak kabulettirdi yaşadığı topluma.
Allah diye bir yaratıcının  olduğu Muhammed'e ayetlerle bildirilen yeni bir durum olsa babasının adı "Abdullah' olmazdı.
Aynı şeyi zamanında, Mısır firavunu, Akheneton da yapmak istedi.
Çok tanrılı dinleri ve firavunların kutsiyetini yok etmeye kalkıştı ama sarayın ileri gelen rahipleri ve yobaz halkı tarafından linç edildi maalesef..
Tüm firavunların ihtişamlı mezarları varken, Akheneton'un mezarı dahi yoktur.
Ha bir de Yahudilerden nefret ediyorsun, kullandığın isimler bile onların isimleri
Josef - Yusuf
Jackop - Yakup
Abraham - İbrahim
Tothmoses- musa
Elyesa - İlyas
Daha liste uzar gider...
Ne Arap, ne de Yahudi soyuyla hiç bir ilgimiz yoktur.
Peki, Neden onların efsanelerine uyup bu tür tapınım işlerini yapıyoruz?
Bir Arap ile Yahudi inancı ki Cumhuriyetimizi batırıyor.
Biz halen gerçekleri göremiyoruz.
Yerin dibine batsın kör cehalet.
Bir dinin ayakta kalabilmesi, onun ekonomik olarak da güçlü olmasına bağlıdır.
Çorak bir arazide olan Mekke’nin gelir kaynağı da, kutsal olan Kâbenin tavaf edilmek için dünyanın her yerinden gelen müslümanların ziyaretiyle sağlanıyor.
Velhasıl, bir şeye inanıyorsun ama neye inandığını bile bilmiyorsun.
Merak edip araştıranlar da fikrini söylediği zaman kuduz gibi  saldırıyorsun.
Çünkü verecek mantıklı bir cevabın yok.
Sen, gerçekler yerine bağnazlığı tercih  ediyorsun.
İnancın başkalarının haklarına, özgürlüklerine ve yaşamına müdahale ediyor.
İşte sorun da burda başlıyor
Yoksa kimse senin dinine inancına düşman felan değil.
Neye inanırsan inan, nasıl ibadet edersen et, beni ilgilendirmez.
Yeterki inancını başkalarına diretme.
Kendin gibi düşünmeyenlerin fikirlerine ve yaşamlarına saygı duy..
İyi ve ahlaklı bir insan olmanın senin inandığın din kitap ile bir ilgisi olmadığını idrak et artık
Unutma, Sahip olduğun din yaşadığın topluma zarar vermediği sürece saygıyı hak eder...
Muazzez İlmiye Çığ

Alıntı :  iNANIP İNANMAMAK SİZE KALMIŞ ...
Saygılar

11. iddaya denk gelecek olan Abdullah iddası hariç hepsi  kolayca çürütülebilir refutable iddalar. birgün hepsini tek tek yazabilirim ama kısa bir özet cevap yazmam gerekirse;
yazı, İslam'ı pagan/mitolojik kökenlere indirgeyerek eleştiriyor, ancak İslami kaynaklara (Kur'an, Hadis) göre iddiaların çoğu yanlış veya çarpıtılmış. Muazzez İlmiye Çığ'ın görüşleri (başörtüsü, Sümer bağlantıları) tartışmalı ve mahkemece ele alınmış, ancak akademik olarak eleştirilmiş. İslam, tevhid dini olup, önceki peygamberlerin mirasını kabul eder ama putperestlikten arındırır. Bu bile yazıdaki birçok sözde ''açıkları'' çürütüyor.
Saygılar

Alıntı

Devir bir canavara dönüştü ve beyaz eldivenleri çıkarıp kavga vermeye başlamalı

Kime karşı vermeliler ?   Sayın Transcendenta ...
Kuruluş amacı belli bir kurum,  zaten yeteri kadar sorunla uğraşıyorlar ...

Saygılar

Sayın NOSAM33
“Kime karşı?” sorusu yerinde; çünkü yaşadığımız çağda tehditler soyut değil, fazlasıyla somut. Benim işaret ettiğim mücadele; kişilere ya da tekil kurumlara karşı değil, hukuksuzluğun normalleşmesine, keyfîliğin sistemleşmesine ve aklın sistematik biçimde itibarsızlaştırılmasına karşıdır.
Bugün bu ülkede insanlar malına el konulabileceğini, bir sabah gözaltına alınıp yıllarca gerekçesiz tutulabileceğini, cehaletin ise yüksek sesle konuştuğunda “hakikat” muamelesi gördüğünü biliyor. Asıl canavar budur. Ve bu canavar, sessizlikten beslenir.
Masonluğun tarihsel misyonunu ben tam da burada görüyorum: aklın, hukukun ve insan onurunun geri çekildiği anlarda geri adım atmayan bir zihinsel hat kurmak. Bu bir vitrin işi değil; bu, gerektiğinde konforu terk etmeyi göze alanların işidir.
“Beyaz eldivenleri çıkarmak” ifadem, kaba kuvveti değil; rahatlığın bırakılmasını anlatır. Çünkü bugün mücadele, kütüphanelerde saklanarak değil; düşünerek, risk alarak ve bedel ödemeyi göze alarak veriliyor.
Eğer Masonluk hâlâ yaşamsal bir yapıysa — ki ben öyle olduğunu düşünüyorum — bu çağda hayatta kalması, seyirci kalmayan insanlarla mümkündür. Benim sözümün muhatabı tam olarak budur.
Saygılar

İster geçerli kurumsal betimlemesi olsun ister hepinize ait farklı farklı tanımlamalarınız olsun bence artık değişmeli masonluğun tanımı ve daha önemlisi fonksiyonu. Değişim çağındayız. Hem dışardaki dünya hem içerdeki üçüncü dünya ülkemiz baş döndürücü bir hızda değişiyor. Ben mason camiyasında olsaydım cemiyetin güçlü ve hayatta kalması için hemen çalışmalar başlatırdım. Artık mason olmak efsunlu kütüphanelerden, beyaz eldiven giymekten, seçkin etkinliklerde classy pozlar vermeyi çoktan geçti. Devir bir canavara dönüştü ve beyaz eldivenleri çıkarıp kavga vermeye başlamalı

MERHABLAR
SAYIN Alşah ve SAYIN Midyad'ın yorumlarına katılmakla beraber şunu ifade etmek isterim uluslararası politikada ABD'nin yaptığı politikalar maduroyu göz altına alması modern eşkiyalık denebilir çünkü ABD'nin bu tavrı venezuelanın yer altı kaynaklarını sömürmek istemesidir uluslararası hukukta maduro bu suçu işlese dahi bu uluslararası hukukun yargılama alanı değil aksine venezuelanın yargı alanına girer. Venezuela'nın de jure ülke konumundan de facto ülke konumuna düştüğünü söyleyebilirm çünkü egemenlik hakkını kaybetti siyasi ve politik açıdan venezuela halkının amerikayı bir kurtarıcı tanrı olarak kabul etmesi ve ilerde göz yaşlarına boğulmasına şaşırmamak gerekir çünkü ABD nin ıraka girişi ırak halkının ilk başta bir bayram gibi sevinmesi sonrasında kan ve göz yaşı ile sonlandığını unutmamak gerekir şimdi iran halkı amerikadan medet umuyor ama farkında olmadıkları şey ABD'nin onları yozlaştırmak istemeleri D.TRUMP'ın seçim vaadi'ni hepimizin bildiği üzere "amacım dünyaya barış ve istikrar getirmek" demişti. Bunu söyleyerek ancak diğer devletlere saldırırken ben barış getiriyorum diyip işleri meşrulaştırmaktır BM malesef ki günümüzde hiç adil çalışılmıyor insan hakları ,devletlerin dokunulmazlığı, barışın ve istikrarın tesisi gibi söylemleri bu zamanda malesef ki çirkin bir yüzün üstünde ki kötü bezenmiş makyajdan  ibarettir. Lafın özetine gelmek gerekirsem eğer ABD bunu yaparak "dünya benim ayaklarımın altında istediğim yerde at koşturabilirim sıkıyorsa biri karşı çıksın atımın ayaklarıyla ezerim" dônemine girmiş olması.
SAYGILARIMLA VE SEVGİLERİMLE