BİR MASON LOCASININ GÖREVLİLERİ - 14

[ADAM]

Muhakkik

Bu görevlinin unvanı niçin “muhakkik”?

Bilmem.

Muhakkik, tahkik eden, tahkikat yapan demek. Türkiye’deki Özgür Masonlar Büyük Locası ile Kadın Mason Büyük Locası bu eski terimi beğenmemiş ve “Soruşturucu” demişler. Aynı şey.

Şimdi bakalım bir locada bu görevli ne yapıyor?

Masonluğa giriş (aydınlanma/tekris) ve derece artırılması törenlerinin gereğine uygun olarak doğru ve güzel olarak yapılabilmesi ona bağlı… Eğer büyük loca bu törenlerin yapılması için locaya özel ve deneyimli bir masonu göndermiyorsa (böyle bir uygulama bazı büyük localarda var bazılarında yok), en büyük yük işte bu görevlinin üzerinde. Ona yardım edenler yok değil elbette ama ipleri onun tutması gerekiyor. Dolayısıyla ilgili ritüeli de çok iyi bilmesi ve uygulaması gerekiyor.

Bazı uygulamalarda bir diğer görevi daha var ama o önceki kadar önemli değil: Locadaki ikinci nazırın herhangi bir nedenle yokluğunda, üstad-ı muhterem de başka türlüsünü gerekli görmemişse, geçici olarak onun yerini alıyor. Bu iş törenlerde yapması gerekenlerden çok daha kolay. Bu nedenler de bur törende ikinci nazır yoksa, bizim muhakkik de görevini çok iyi yapmaktaysa, üstad-ı muhterem onu kendi asal görevinde tutmayı yeğleyebilir. Fakat bu görevli aslında törenleri iyi yürütemiyorsa, tören yapılacak bir oturumda onun yerine bir başka masonu getirmez çünkü bu resmen bir küçültme olur. Bu nedenle de bir locada muhakkik olarak göreve seçilmiş olan bir masonun genellikle yaptığı ilk iş, törenlerde yapacağı çalışma için ritüeli birkaç kez yeniden gözden geçirmek, iyice öğrenmektir ki, törende hiçbir aksama olmasın.

İşte bu görevlinin görevleri bunlar. Dolayısıyla Batı ülkelerinde bu görevlinin unvanı “expert” ki bu da dilimizde “uzman” anlamına geliyor. Yaptığı işe bakılacak olursa uygun düşebilir.

Peki dilimizde niçin mütehassıs ya da uzman değil de muhakkik ya da soruşturucu denmiş? Neyi tahkik ediyor ya da soruşturuyor?

Bilmiyorum.

Bilen varsa açıklasın lütfen.

[Mustafa Kemal]

Yanlış bilmiyorsam, derece geçişlerinde bilgileri kontrol etmek ve Locaya gelen ancak tanınmayan bir ziyaretçinin Mason olup olmadığını öğrenmek Muhakkik'in görevlerindendir.

Tahkikatten kasıt belki budur.

Saygılarımla.

[ADAM]

Önce ufaktan bir serzeniş...

Ben bu başlığı 24 Haziran'da açmışım. Altı ay boyunca forum üyesi hiçbir masondan hiçbir yanıt gelmemiş.

Sonra da bir teşekkür...

Sayın Mustafa Kemal özetle yanıtlamış.

Elbette o yanıta başka tahkikat, araştırma, inceleme işleri gibi görevler de eklenebilir.

Ancak işin ilginç yanı şu ki, bildiğim kadarıyla -yanlış biliyorsam düzeltilsin- başka ülkelerde bu loca görevlisinin görevleri kapsamında öyle bir tanım yok. Bu Türkiye'ye özgü.

Neden Türkiye'ye özgü? Çünkü önce görevlinin adı konmuş, sonra ona görev unvanının gereği birtakım görevler yakıştırılmış.

Peki o zaman bu görevlinin ardı niçin böyle konmuş?

İşte orası bilinemez. Bu işin ne zaman yapılmış olduğu da bilinemez. Ancak şöyle bir senaryo:

Cumhuriyet öncesinde düzenlenmiş ilk Türkçe tüzükler ve/veya ritüeller, basılı hale getirilecek... Elbette özenle seçilmiş bir matbaaya veriliyor. Orada eskiden "hurufat" denilen hafler dizilirken, dizgici bir sözcüğü takılıyor: Muhammin.

"Ne demek bu yahu?^...  Dilimizde böyle bir kelime yok. Yanlış yazmışlar. Hepsine şöyle bir bakarsak, bu herhalde muhakkik olacak. Düzelteyim."

Düzeltmiş... Bir delinin kuyuya taş atması gibi bir iş... Öyle derin bir kuyu ki, akıllılardan hiçbiri onu çıkarmak için bugüne dek oraya girmeyi bırakın denemeyi, buna cesaret bile edememiş. Taş kalmış kuyunun dibinde.

Peki muhammin ne demek?... Bilgisinden emin olunan, güvenilen kişi yani bir bakıma bilirkişi = uzman.

Şimdi ne olacak?

Hiçbir şey!... Yanlışa devam.

[Potentate]

Ben tartismaya baska bir boyut getirmek istiyorum...

Forumu takip eden uyeler ve ziyaretciler benim Amerika'da Mason oldugumu bilirler. Sayin ADAM yazisinda baska ulkelerden bahsedince ben de konuya katilmak istedim.

Boyle bir giris yaptiktan sonra gelelim "Muhakkik" kardese. Muhakkik gorevi benim bulundugum Buyuk Loca'da bulunmamaktadir. Konuyu okurken ben bile "nedir bu muhakkik?" diye kendi kendime sorup ufak bir arastirma yaptim. Elimde bulunan kaynaklar muhakkik gorevini Sayin ADAM'in dedigi gibi Expert olarak cevirmis olsa da henuz Amerika'daki Masonik yasantimda boyle bir gorevliye rastlamadim. Bu ufak ayrinti belki de konuya farkli bir bakis acisi getirir.

Saygilar,

-Potentate 

[Anatolic]

Muhakkik

Bu görevlinin unvanı niçin “muhakkik”?

Peki dilimizde niçin mütehassıs ya da uzman değil de muhakkik ya da soruşturucu denmiş? Neyi tahkik ediyor ya da soruşturuyor?

Bilen varsa açıklasın lütfen.

Sayin Adam,

Muhkakkik sıfatını sözlükler şu şekilde tanımlıyor;

-   Gerçeği araştıran, iç yüzüne inceleyerek vakıf olan,
-   Soruşturucu,
-   Soruşturmacı, dır.

Muhakkik Skoç Mason’luğunda olan bir görevdir. İngilizce ve Fransızca’daki karşılığı “Expert” dir. Tam kelime anlamı olarak, konuyu iyi bilen kişi, bilirkişi, eksper, uzman anlamına gelmektedir.

Anglosakson Mason'luğunda yoktur. Türk Mason’luğunda ise baştan beri yer almıştır.

Türk Mason'luğunda bu konuda ilk yazılı bilgiye;

Veliaht V. Murat’ın 20 Ekim 1872 günü Proodos Loca’sındaki toplantı protokolünde rastlıyoruz. Protokolde Üstad-ı Muhteremin, Nazır’ların, Hatipin, Sekreterin, MUHAKKİK'in ve Tören Üstat’larının isimleri bulunmaktadır.

Muhakkik Kardes örnegin ziyaretci bir Kardesin Mason olup olmadıgını arastırmak ve bilgisini sınamak ile görevlendirilir. Yani Masonların toplantısına katılmak isteyen bir kisinin Mason olup olmadıgını sorusturuyor ve sınıyor.

6 ay boyunca hic bir Mason olma yolunda calısan Kardesimizden cevap gelmemesinde bir kasıtın olmadıgına inanmaktayım. Zira burada bircok Kardesimizin aktif is hayatı olup, her an her konuya fikirlerini yetistirecek vakitleri olmayabilirler.

Sevgi ve Saygılarımla

[ceycet]

Sayın Anatolic,

ben mi yanlış anlıyorum;yoksa sizin dalgınlığınıza mı geldi?

1872 yılında Türkiye'de,Anadolu da,bugünkü tanımlamasıyla ülkemizde tanınmış,düzenli mason locası var mı?


Saygılarımla

[Mustafa Kemal]

Sn. Anatolic'in bahsettiği Loca, HKMBL anlatımında Prootos olarak geçer, 1867 yılında kurulmuştur. Sultan V. Murad, Şehzade Nurettin Efendi, Şehzade Kemalettin Efendi, Şeyhülislam Musa Kazım Efendi, Şeyhülislam Hayri Efendi, Müderris Mahmut Esad Efendi, Sadrazam Keçecizade Fuat Paşa, Sadrazam Mithat Paşa, Sadrazam Ahmet Vefik Paşa, Sadrazam Tunuslu Hayrettin Paşa, Sadrazam İbrahim Hakkı Paşa, Berlin Büyük Elçisi Sadullah Paşa, Şinasi, Ziya Paşa, Namık Kemal Prootos üyeleridir.

Osmanlı topraklarında ilk Locanın 1721 yılında İstanbul'da kurulduğu söylenir, adını bulamadım. HKMBL internet sitesinde, adı bilinen ilk Loca olarak 1748 yılında Halep’te kurulan , İskoçya Büyük Locasına bağlı, İskenderun Locası belirtilir.

1909 yılına kadar (1 Ağustos), başka Büyük Localar tarafından kurulan Localar faaliyet gösterirken, bu tarihten sonra Maşrıkı Azamı Osmani çalışmaya başlamıştır.

1909'a kadar kurulan Localardan hangileri "muntazam" bilemiyorum. Ülkemizde Büyük Loca bulunmaması, bu Locaların düzenli olmalarına halel getirmez. Eğer, yurt dışında olsa bile, Muntazam bir Büyük Loca tarafından kurulmuşlarsa, bu Localar da tabi ki düzenli sayılır.

Saygılarımla.

[ceycet]

Sayın Mustafa Kemal'in yazılarını adeta bir aşığı olrak takip ediyorum.Kendisinin birkimi,uslubu ve tarzı öyle olmasını gerektiriyor...

Referansa gerek olduğunu zannetmiyorum.

Forumun ciddi müdaimleri beni onayacaklardır.


O dönemde Osmanlı toprakların da birçok mason olduğunu biliyoruz.Ancak,Osmanlı'nın izin verdiği şekliyle mason olmadığını da biliyoruz.

Gariptir...Bendeniz,hem hizbullahçılıkla ,hem komünisitlikle,hem de TİT üyesi olarak yargılanmış bu ülkenin bahtsız vatandaşlarından birisi olarak,bu soruyu muhataplarına sormak zorunda olduğumuma inanıyorum.

1965 yılından önce veya sonra ülke topraklarında herhangi bir locada tekris edilmiş olanları mason olarak benimsemeyen bir kurumu, bu şekliyle sorgulamam enazından HKMBL üyelerini mutlu etmeli,Masonluğun tölerans anlayışına yakışır kabul etmelidirl,diye düşünüyorum.

Başkakasını bilmiyorum,bilenler varsa onlar da masondurlar diye yorumluyorum...


Saygılarımla