Beyaz Oturum

[Cin Ruhi]

Sözlüğünüzdeki tanımda şöyle yazıyor:
Yalnızca erkeklerin üye olabildiği mason localarında, “hemşireler” olarak nitelenen mason eşleri ve yetişkin kız çocuklarının da -bazı yerlerde kimi diğer konukların-
katılmalarıyla birlikte düzenlenen özel toplantı.

Bu o zaman anladığım kadarıyla insanlara masonluğu tanıtmak, onları bilgilendirmek amaçlı yapılan bir toplantı değil. Diğer konuklardan kasıt nedir o tam belirtilmemiş.

[ADAM]

Ben bu "Beyaz Oturum" konusu üzerine forumda hayli ayrıntılı bir yazı yazmıştım.

Şimdi onun linkini benim arayıp bulmam yerine, madem soruyu Sayın Cin Ruhi soruyor, forumdaki ARAMA seçeneğini kullanarak bulabilir. Hatta sırırım bir tek değil, birkaç açıklamalı yazı vardır bu konuda.

Buna karşın istenilen bilgi elde edilemiyorsa ya da bu bağlamda özel sorular doğuyorsa, elbette yanıtlanır. Ancak önce bir arayış lütfen...

[Cin Ruhi]

Çoğu yerde başka bir başlıkta incelicem demişsiniz ama o başlığı bulamadım.

[ADAM]

Hayret bir şey… Ben de aradım ve bulamadım. Gerçi yer yer değiniliyor ama doğru dürüst bir anlatım yok.

Ne yapalım, yazarız bildiğimiz kadarıyla.

Masonluktaki “beyaz oturum” terimine sözlük açısından bakacak olursak, bunun ne denli doğru olduğu tartışmalı. Eskiden “tünü blanş” deniyormuş; bu da Fransızcadan “tenue blanche” teriminden dönüştürme. Ancak oradaki “blanche”, beyaz olabildiği gibi “açık” anlamına da gelebiliyor. Fakat bizim dilimizde “açık oturum” farklı bir anlam taşıdığı için “beyaz oturum” benimsenmiş olsa gerek.

Bu oturum, bir locanın özel bir toplantısı… Mabette düzenleniyor, bu oturuma özgü bir ritüel uygulanıyor, konuklar ağırlanıyor.

Kimileri bunu Masonluğun o Landmark da denilen ve ne olduğu anlaşılmaz geleneklerine aykırı bulduğu için, mason olmayan konukları kesinlikle mabede kabul etmiyor. Dolayısıyla o durumda beyaz oturum diye bir şey olamaz; olsa olsa “beyaz toplantı” olur.

Bu bağlamda farklı uygulamalar var.

1- Sadece hemşireler konuk olarak kabul edilir. Hemşire = Hanım (eş), yetişkin kız ya da kız kardeş (annelerden söz eden yok); dul kalmış hanım eşler. (Kimileri kız çocuk ve kardeşlerin evlenmemiş olmalarını zorunlu görüyor.)

2- Birinci dereceden yakınlar kabul edilir. Öncekilere ek olarak yetişkin oğul ya da erkek kardeş ve babalar.

3- Bir adım daha ileri: Yeğenler, kuzenler, diğer ikinci derece akrabalar hatta komşular.

Bazı locaların uygulamalarında, bu oturumu düzenleyen locanın üyesi olmayan diğer masonlar da konuk niteliği taşıyor.

Nasıl yapılıyor?... Önce loca üyeleri ve görevlileri mabette yerlerini alıyor. Sonra tüm konuklar teker teker ve adları okunarak mabede kabul ediliyor; kendilerine yer gösteriliyor. Ondan sonra d bu dereceye özgü ritüelin bir sonraki aşaması uygulanıyor. Daha sonra bir konferans ya da benzeri bir çalışmaya yer veriliyor. Bunun konusu Masonluk da olabilir, bir başka konu da işlenebilir. Sonra oturuma bu çalışmaya özgü ritüel uyarınca son veriliyor ve önce tüm konuklar mabetten ayrılıyor.

Elbette mabette yapılan bu toplantıdan sonra bir sofra ya da kokteyl düzenlenmesi de gelenekselleşmiş bir uygulama.

Uygulamayı böyle yapan bazı localar, her yıl bir beyaz oturum düzenlemeyi âdeta gelenekselleştirmiş. Ancak bir locanın bağlı olarak çalıştığı büyük locanın tüzüklerinde bu bağlamda bir zorunluluk yoksa, bu oturumların periyodik olarak yapılması gerekmeyebilir. Tersine, bir yıl içinde birden çok beyaz oturum da düzenlenebilir.

Şimdi bu anlatımda ne noksan kaldı? Bence ritüel… Forum kurallarının 17. maddesi onun ayrıntılarından söz etmemize olanak vermez. Bu kadarla yetinmek zorundayız.

[Cin Ruhi]

http://www.masonlar.org/masonlar_forum/index.php?topic=11784.15 başlığında da aynı soruyu sordum buraya da soruyum konu açıldı çünkü.
Genel anlamda ritüellerden hiç söz etmiyorsunuz ama merak ettiğim masonu daha iyi bir mason yapan o ritüeller mi? Ritüeller masonları Türkçe telkin edici sözlerle yetkin hale mi getiriyor? Yoksa ritüelin bir anlamı yok mu? Sadece olması gerektiği için mi var?

[ADAM]

Ritüellere değiniyoruz da ayrıntılarından söz edemiyoruz. Çünkü forum kurallarının 17. maddesi buna engel.

Bu foruma üye olurken kurallara uyacağımızı belirttik. Bu bir sözdür. Tutmamız gerekir.

Kimi zaman bu kurallara aykırı davranan üyelerimiz oluyor; üzüntüyle izliyoruz cezalandırılmalarını. Böyle bir duruma düşmemek için özen göstermek daha iyi.

Bir ritüel ilke olarak iuki bölümden oluşur. Bunlardan biri tören ya da geleneksel işler, diğeri simgeler ve özdeyişler biçimindedir.

Bunlar birbirinden apayrı değil, iç içedir.

İşin ilginç yanı şu ki, forum kurallarının 17. maddesine karşın ara sıra ritüellerde yer alan kimi deyişler ayrı ayrı başlıklar altında forumda irdelenmektedir. Dolayısıyla bu forumun birçok başlığının altında mason localarında uygulanan ritüellerdeki deyişler geçmektedir. Ayrıca zaman zaman kullanılmakta olan simgeler üzerinde de durulmaktadır.

İnternetteki bazı sitelerde bu ritüellerin tümü bulunabilmektedir ama bizim onları buraya taşıyıp üzerinde irdelemelerde bulunmamız uygun görülmemektedir. 

Ritüel bir masonu daha iyi bir insan ya da daha iyi bir mason yapmaz. Ancak bir mason bundan kendsine pay çıkarabilir. Örneğin bir tiyatro oyununu izledikten sonra sizde bir değişim, bir farklılaşma olması beklenir. Bu olmuyorsa ya oyun başarısızdır ya da siz oraya sadece eğlenmik için gitmişsinizdir. Standart olarak her tiyatro oyununun bir iletisi, bir aktarısı vardır hatta belki birçok iletisi ve aktarısı vardır. Ancak bu sizi etkileyebilir de etkilemeyebilir de...  Bu size bağlıdır.

Herhangi bir dinsel ayinin de bir ritüeli vardır ve o ritüel çerçevesinde bir ileti yer alır. Kimisi bunu alır ya da algılar, kimisinin üzerinde hiçbir etkisi olmaz.

Dolayısıyla ritüelin kapsamından pay almak, bireyin algılamasına, düşünmesine, değerlendirmesine bağlıdır.

Nitekim bu nedenle Masonlukta da ritüellerin kimi masonlar üzerinde olağanüstü etkisi olurken, kimi masonlar için bunlar hiçbir anlam ve değer taşımaz. Sonunda kimi masonlar Masonlukta kullanılan o deyim uyarınca hamtaşlarını yontarken, kimilerinin hamtaşı ham olarak kalır.

Bu nedenle ritüellerin kişiyi değiştireceği, ilerleteceği, olgunlaştıracağı söylenemez; kişi ritüellerden yararlanarak değişebilir, ilerleyebilir, olgunlaşabilir.  Kimi masonlar bunu sadece kendine amakla yetinir, kimisi de çevresine yansıtarak bir "mason olarak asal görevini yerine getirir.

[Cin Ruhi]

O zaman masonluğun özü ritüellerdedir diyebilir miyiz?
Şimdi ben internette bi sitede kalfa derecesi ritüelini buldum ve göz gezdirdim. Anladığım kadarıyla masonluk dinlerin özünde anlatmak istediği erdemleri bir araya getirmeye çalışmış. Bir yandan da bu ritüeller locadaki bilimsel görüşmelerle destekleniyor. Kişisel gelişim ahlaksal, onursal olarak sağlanıyor.
Yanlış mı yorumlamışım? Masonluk din değil deniyor ama çok benzer öğe var. En önemli farkının bilimsel gerçeklere değer vermesi olarak görüyorum.

[Cin Ruhi]

Burhan bey'in başlığında şöyle bir yazınız var:

Masonluğun dinlerden farkı nedir?

Böyle bir soru hayli garip olur çünkü bir şeyin diğerinden farkı olması için, benzerliklerinin, ortak noktalarının bulunması gerekir.

Oysa din başka Masonluk başka. Din, pek kısa olarak doğaüstü tasarımlara ilişkin inançların belirli kural ve tapınma şekillerine bağlanmasıyla oluşan bir toplumsal sistemdir. Masonluk ise tüm insanların ve tüm toplumların barış ve mutluluğunun sağlanması yolunda bireylerin kndaü özgür buyrultularıyla kendilerini yetiştirmeye çalıştıkları bir ortamıdr.

Masonluk ritüelik öğretilerini oluştururken, gelmiş geçmiş dinlerden de kendi felsefesine uygun öğeler almıştır. Dinler ile ilişkisi sardece bu kadardır. Pardon, Masonlukta asal hedef  insan ve toplum olduğu, din de toplumlarda çok önemli bir sosyolojik yer tuttuğu için Masonlukte dinler ile de ilgilenilir. Fakat bu ilgi, denleri bilimsel ve objektif açıdan incelemek ile sınırlıdır. Kimileri Masonlukta dinlere benzer tarzda tapınma ya da alin olduğunu ileri sürerse de, bu antimasonik (Masonluğa karşıt) eğilim ve girişimlerin bir ürünüdür. Masonluğun hiçbir din ile benzeştirilmesine olarak yoktur.

Masonluğun ancak niçin yaşanılarak anlaşılabileceğini bir kez daha yineleyeyim: Bunun için locada masonlar ile bir arada bulunmak, Masonluğun ülküsünü paylaşmak, bu paylaşımın kardeşlik düzeyindeki sıcaklığını duyumsamak gerekir. Dinin anlaşılabilmesi için de özdeş dindarlarla bir arada bulunmak mı gerekyor? Ben dindar olmadığım için bunu bilmiyorum. Belki öyledir. Ancak öyle olsa bile din ile Masonluğun benzerliği için yeterli bir kriter olamaz bu.

Herhangi bir dinin amaçları, ilkeleri, örgütlenme tarzı, calışma yöntemi Masonluğa benzer ise eğer, o zaman o dine "paramasonik" demek gerekir ki, o da olamaz çünkü bir kurumu paramasonik olarak niteleyebilmek için onun mutlaka ezoterik yönteme uyarak çaüllışması gerekir. Dinler ise eoterik değil egzoteriktir.

Bir kez de bu nedenle Masonluk-Din karşılaştırması yapılamaz.

Yazıyı bölmek istemediğim için aynen aldım. Asıl ilgimi çeken bold yaptığım yerler.

[ADAM]

Yanıtsız bırakmamak için yazıyorum.

Evet Masonluğun ritüellerinde dinlerden öğeler var, bir "din" niteliği taşımayan inanç sistemlerinden öğeler var, antik ve çoğu gizemci ezoterik sistemlerin öğretilerinden öğeler var, bilimlerden öğeler var, felsefelerden öğeler var. Ancak Msaonluğun ritüelleri bu öğelerin Masonluğun amaçları doğrultusunda ve simgesel dille yoğrularak evrimsel bir tarzda birleştirilerek yoğrulmuş. Ancak Masonluğun özü bunlardan çok daha ötede.

Bu konunun irdelenmesi ise "Beyaz Oturum" başlığının dışına taşıyor. Onun için gerekirse bu konular artık bir başka başlık altında ele alınmalı.

Sevgiler.