Masonlar.org - Harici Forumu

 

Gnderen Konu: SUSTURULMA PAHASINA SUSMAYAN BIR INSAN SABAHATTIN ALI  (Okunma says 3150 defa)

0 ye ve 1 Ziyareti konuyu incelemekte.

Nisan 02, 2012, 01:41:07 s
  • Uzman Uye
  • ****
  • leti: 1828



Sabahattin Ali (1907 - 1948)

25 Þubat 1907 tarihinde, bugün Bulgaristan sýnýrlarý içindeki Gümülcine kazasý Eðridere köyünde doðdu, 2 Nisan 1948 tarihinde Bulgaristan sýnýrýnda öldürüldü.

Babasý piyade yüzbaþýsý Ali Sabahattin Bey'in görev yerlerinin sýk sýk deðiþmesi dolayýsiyle, ilköðrenimini Ýstanbul, Çanakkale ve Edremit'in çeþitli okullarýnda tamamlamýþtýr (1921) Edremit'e göçtüklerinde bölge Yunan iþgalinde olduðu için emekli olan babasý aylýðýný alamamýþ ve aile çok zor günler geçirmiþtir. Ýlkokulu bitirdikten sonra parasýz yatýlý olarak Balýkesir Öðretmen Okulu'na giren Sabahattin Ali, beþ yýl burada okumuþ, daha sonra Ýstanbul Öðretmen Okulu'nda mezun olmuþtur (1926). Bir yýl kadar Yozgat'ta ilkokul öðretmenliði yapmýþ, Millî Eðitim Bakanlýðý'nýn açtýðý sýnavý kazanarak Almanya'ya giderek iki yýl orada okumuþtur (1928 - 1930). Almanya’da Postdam ve Berlin’de öðrenim gördü. Yurda döndükten sonra Aydýn ve Konya ortaokullarýnda Almanca öðretmenk Devlet Konservatuvarý’nda dramaturgluk yaptý.

1931 yýlýnda bölücü propaganda yaptýðý ihbarý üzerine üç ay tutuklu kaldý, kovuþturma sonunda aklandý.

Konya'da bulunduðu sýrada, bir arkadaþ toplantýsýnda Atatürk'ü yeren bir þiir okuduðu iddiasýyla tutuklanmýþ (1932), bir yýla mahkum olarak Konya ve Sinop cezaevlerinde yatmýþ, Cumhuriyetin onuncu yýldönümü dolayýsýyla çýkarýlan af yasasýyla özgürlüðüne kavuþmuþtur (1933).

Sabahattin Ali
Sabahattin Ali de Sinop Cezaevinde tutuklu olarak kaldýðý sürede Aldýrma Gönül isimli þiirini burada yazmýþtýr. Bu þiir daha sonra Edip Akbayram tarafýndan þarký olarak seslendirilmiþtir.

Aldýrma Gönül
Baþýn öne eðilmesin
Aldýrma gönül, aldýrma
Aðladýðýn duyulmasýn,
Aldýrma gönül, aldýrma

Dýþarýda deli dalgalar
Gelip duvarlarý yalar;
Seni bu sesler oyalar,
Aldýrma gönül, aldýrma

Görmesen bile denizi,
Yukarýya çevir gözü:
Deniz gibidir gökyüzü;
Aldýrma gönül, aldýrma

Dertlerin kalkýnca þaha
Bir sitem yolla Allah'a
Görecek günler var daha;
Aldýrma gönül, aldýrma

Kurþun ata ata biter
Yollar gide gide biter;
Ceza yata yata biter;
Aldýrma gönül, aldýrma.

Cezaevinden çýktýktan sonra Ankara'ya giden Sabahattin Ali Millî Eðitim Bakanlýðý'na baþvurarak yeniden göreve alýnmasýný istemiþtir. Dönemin bakaný Hikmet Bayur'un "eski düþüncelerinden vazgeçtiðini ispat etmesini" istemesi üzerine Varlýk dergisinde "Benim Aþkým" adlý þiirini yayýmlayarak (15 Ocak 1934) Atatürk'e baðlýlýðýný göstermeye çalýþmýþtýr. Ayný yýl Bakanlýk Neþriyat Müdürlüðü'ne alýnmýþ, Ankara II. Ortaokul'da öðretmenlik yapmýþtýr.

Sabahattin Ali16 Mayýs 1935 günü Aliye Haným ile evlenmiþ, 1936'da askere alýnmýþ, 1937 Eylülünde kýzý Filiz Ali (Prof. Dr.) dünyaya gelmiþtir. Yedek Subay olarak askerliðini Eskiþehir'de tamamlamýþ, 10 Aralýk 1938 de Musiki Muallim Mektebi'nde Türkçe öðretmeni olarak göreve baþlamýþtýr. 1940 yýlýnda tekrar askere alýnmýþ, askerliðini yaptýktan sonra Ankara Devlet Konservatuarý'nda Almanca öðretmenliði yapmýþtýr (1941 - 1945).

"Ýçimizdeki Þeytan" romaný milliyetçi kesimde büyük tepki toplamýþtýr. Nihal Atsýz'ýn hakkýnda yazdýðý hakaret dolu bir yazýya karþýlýk dava açmýþ, dava sýrasýnda çok sýkýntý çekmiþtir. 1944 yýlýnda mahkemeyi kazanmasýna raðmen tepkilerden kurtulamamýþtýr. Olaylý duruþmalar sonunda bakanlýkça görevinden alýnmýþ, Ýstanbul'a giderek gazetecilik yapmaya baþlamýþtýr (1945). Ancak fýkra yazdýðý La Turquie ve Yeni Dünya gazeteleri, iktidarýn kýþkýrtmasýyla meydana gelen Tan olaylarý sýrasýnda tahrip edilince iþsiz kalmýþ, Aziz Nesin ve Rýfat Ilgaz'la Marko Paþa, Malum Paþa, Merhum Paþa, Öküz Paþa gibi siyasal mizah dergilerini çýkarmýþtýr (1946 - 1947).

Ancak, bu gazeteler tek parti iktidarýnýn baskýlarýyla karþýlaþmýþ, kapatýlmýþ, yazýlar hakkýnda kovuþturmalar açýlmýþtýr. Sabahattin Ali dergilerde çýkan yazýlarýndan dolayý üç ay hapis yatmýþ, karþýlaþtýðý baskýlardan bunalmýþtýr. Ali Baba dergisinde yayýmladýðý "Ne Zor Þeymiþ" baþlýklý yazýda, içinde bulunduðu durumu þöyle anlatmaktadýr: "Çalmadan, çýrpmadan bize ekmeðimizi verenleri aç, bizi giydirenleri donsuz býrakmadan yaþamak istemek bu kadar güç, bu kadar mihnetli, hatta bu kadar tehlikeli mi olmalý idi".

Bir baþka dava nedeni ile 1948'de Paþakapýsý cezaevinde üç ay yatmýþtýr. Çýktýktan sonra zor günler geçirmeye baþlamýþ, iþsiz kalýp, yazacak yer bulamamýþtýr. Yurt dýþýna gidebilmek için pasaport almak istemiþ, alamamýþtýr. Yasal yollardan yurt dýþýna çýkma olanaðý da bulamayýnca Bulgaristan'a kaçmaya karar vermiþ, Ali Ertekin adlý kaçakçýlýk yapan birisi tarafýndan Bulgaristan sýnýrýnda öldürülmüþtür (2 Nisan 1948). Sabahattin Ali'yi öldürdüðünü itiraf eden Ali Ertekin, dört yýla hüküm giymiþ; ayný yýl çýkan aftan yararlanarak serbest kalmýþtýr.

Bulgaristan’ýn Eðridere (Ardino) kentinde, Sabahattin Ali’nin 100. doðum yýlý kutlandý. 31 Mart 2007 günü gerçekleþen toplantýya, baþta Bulgaristan Yazarlar Birliði Baþkaný olmak üzere Sofya ve Bulgaristan’ýn çeþitli kentlerinden Türk ve Bulgar yazarlar, þairler, okurlar ve Sabahattin Ali’nin kýzý Prof. Dr. Filiz Ali katýldý. Bütün eserleri 1950’li yýllardan beri Bulgaristan’daki tüm okullarda okutulduðundan, Sabahattin Ali bu ülkede çok tanýnan bir yazardýr.

Türk edebiyatýnýn önde gelen isimlerinden hikâyeci, þair, gazeteci Sabahattin Ali'nin kýzý Prof. Dr Filiz Ali'dir.

Sabahattin Ali

 

Hýfzý Topuz,
Baþýn Öne Eðilmesin/Sabahattin Ali’nin Romaný,
Remzi Kitabevi,
2006,
264 s.

 

 

Yazarlýðý:
Sabahattin Ali yazý yaþamýna þiirle baþlamýþ, hece vezniyle yazdýðý ve halk þiirinin açýk izleri görülen bu ürünlerini Balýkesir'de çýkan ve Orhan Þaik Gökyay tarafýndan yönetilen Çaðlayan dergisinde yayýmlamýþtýr (1926). Servet-i Fünun, Güneþ, Hayat, Meþale gibi dergilerde de yazan (1926 - 1928) Sabahattin Ali, bu arada öykü de yazmaya baþlamýþ, ilk öyküsü "Bir Orman Hikayesi" Resimli Ay'da yayýmlanmýþtýr (30 Eylül 1930).

Toplumsal eðilimli bu öyküyü Nazým Hikmet, þu sözlerle okurlara sunmuþtur: "Bu yazý bizde örneðine az tesadüf edilen cinsten bir eserdir. Köylü ruhiyatýnýn bütün muhafazekâr ve ileri taraflarýný, iptidaî sermaye terakümünü yapan sermayedarlýðýn inkiþaf yolunda köylülüðü nasýl daðýttýðýný ve en nihayet, tabiatýn deniz kadar muazzam bir unsuru olan ormanýn muðlak, ihtiraslý hayatýný, kýmýldanýþlarýn zeki bir aydýnlýk içinde görüyoruz".

Sabahattin Ali, af yasasýndan yararlanarak hapisten çýktýktan sonra, özellikle Varlýk dergisinde yayýmladýðý "Kanal", "Kýrlangýçlar", "Arap Hayri", "Pazarcý", "Kaðný" (1934 - 1936) gibi öyküleriyle dikkati çekmiþtir. Sabahattin Ali Anadolu insanýna yaklaþýmýyla edebiyata yeni bir boyut kazandýrmýþtýr. Ezilen insanlarýn acýlarýný, sömürülmelerini dile getirmiþ, aydýnlar ve kentlilerin Anadolu insanýna karþý takýndýklarý küçümseyici tavrý eleþtirmiþtir.

1937'de yayýnlanan Kuyucaklý Yusuf romaný, gerçekçi Türk romanýnýn en özgün örneklerinden biridir.

Sabahattin Ali'nin halk þiirinden esinlenerek yazýlmýþ þiirlerini içeren Daðlar ve Rüzgâr (1934) adlý kitabý yazýn çevrelerinde ilgi uyandýrmýþ, örneðin Yaþar Nabi, Hakimiyeti Milliye'de þu övücü satýrlarý yazmýþtýr: "Bu kitabýn mümeyyiz vasfý halk edebiyatý tarzýnda bir deneme teþkil etmesidir. Sabahattin Ali'nin tecrübeli muvaffak neticeler vermiþ. Ve bize, þiirleri doðrudan doðruya bir halk þairi elinden çýkmamýþ olduklarýný hissetirmekle beraber, o tanýdýðýmýz ve sevdiðimiz samimi edayý tattýrabiliyor. Komplike imajlardan kaçýnýlmýþ olmasý, bu þiirlere büyük bir sadelik vermiþ.

Ancak, Sabahattin Ali, bu kitabýndan sonra þiirle ilgilenmemiþ, sadece öykü ve roman yazmýþtýr. 'Leylim Ley', 'Aldýrma Gönül' gibi halk dilinden yararlanarak yazdýðý þiirler herkes tarafýndan bilinir.

Sabahattin Ali, Varlýk'ta Esirler adlý üç perdelik bir oyunda tefrika etmiþ (1936), ancak bu türü de bir daha denememiþtir.

ÞÝÝRLERÝ:
Daðlar ve Rüzgâr (1934)
Deðirmen Daðlar ve Rüzgâr (1965)
Daðlar ve Rüzgâr, Kurbaðalarýn Serenadý, Öteki þiirler (1988) tüm þiirleri

ROMAN:
Kuyucakli Yusuf (1837-1988)
Ýçimizdeki þeytan (1940-1982)
Kürk Mantolu Madonna (1943-1988)

ÖYKÜ:
Deðirmen (1935)
Kaðný (1936-1983)
Ses (1927-1972)
Yeni Dünya (1943-1982)
Sýrça Köþk (1980)

OYUN:
Esirler (1966)

BESTELENEN ÞÝÝRLERÝ
Daðlar, Sezen Aksu - Daðlardýr Daðlar
Hapishane Þarkýsý - 3, Ahmet Kaya - Geçmiyor Günler
Hapishane Þarkýsý - 5, Edip Akbayram - Aldýrma Gönül
Kara Yazý, Ahmet Kaya - Kara Yazý
Kýz Kaçýran, Ahmet Kaya - Kýzkaçýran
Leylim Ley, Zülfü Livaneli - Leylim Ley


Nisan 02, 2012, 04:48:36 s
Yantla #1
  • Uzman Uye
  • ****
  • leti: 1828

Güzel
EDİP AKBAYRAM,ALDIRMA GÖNÜL
parca


Nisan 02, 2012, 05:07:48 s
Yantla #2
  • Uzman Uye
  • ****
  • leti: 1828

Birde Sezen Aksu"dan
Dağlardır Dağlar
olsun


Nisan 02, 2012, 11:20:58 s
Yantla #3
  • Uzman Uye
  • ****
  • leti: 1789
  • Cinsiyet: Bay

         Sebahattin Ali ,gerçekten Türk edebiyatýnýn en önde gelen simalarýndan biridir. 1970 li yýllarýn baþý idi. Tanýdýðým bir büyüðüm yaptýðý görev nedeni ile katledildikten sonra yazarýn naaþýný  gördüðünü, üzerinden çýkan eþyalarý emanete aldýklarýný ve o günlerde yaþananlarý uzun uzun anlatmýþtý.Çok hüzünlü bir hikaye.
        Bir serhat þehrimizin  Bulgaristan sýnýrýna yakýn küçük bir köyü yakýnlarýnda katledilen bu deðerli insan, bu gün bile o serhat þehrinde her yýl anma törenleri ile anýlýyor. Þehirde birde onun anýsýný yaþatan küçük ama þirin bir park var. Sebahattin Ali Parký. Parkýn giriþinde de büstü dikdi. Bir çok kez anma törenlerine katýlýp kendisini yad ediyoruz. Ruhu þad olsun.
         Saygýlar-sevgiler.
               
"Vur ama dinle beni"


 

Benzer Konular

  Konu / Balatan Yant Son Gnderilen:
Normal Insan Nedir?

Balatan Hamlet « 1 2 » Insan

18 Yant
10840 Gsterim
Son Gnderilen: Temmuz 23, 2014, 02:06:07
Gnderen: Sade
37 Yant
16375 Gsterim
Son Gnderilen: Haziran 26, 2009, 01:38:00 s
Gnderen: ceycet
2 Yant
3635 Gsterim
Son Gnderilen: ubat 26, 2008, 07:33:24 s
Gnderen: Santander
Ýslam'ýn insan sevgisi

Balatan Daemon « 1 2 3 4 » Islam

38 Yant
13884 Gsterim
Son Gnderilen: Temmuz 27, 2008, 03:22:41 s
Gnderen: shemuel
1 Yant
3675 Gsterim
Son Gnderilen: Kasm 16, 2008, 10:02:13 s
Gnderen: Prenses Isabella
1 Yant
3459 Gsterim
Son Gnderilen: Austos 19, 2009, 12:57:26
Gnderen: popperist
2 Yant
3253 Gsterim
Son Gnderilen: ubat 12, 2010, 07:53:07 s
Gnderen: sistemci74
0 Yant
2156 Gsterim
Son Gnderilen: Austos 27, 2011, 02:17:18 s
Gnderen: karahan
26 Yant
12476 Gsterim
Son Gnderilen: Ekim 21, 2011, 07:53:17 s
Gnderen: sahasrara
2 Yant
1615 Gsterim
Son Gnderilen: Nisan 03, 2013, 05:11:56 s
Gnderen: karahan