Bir Zen Ustasının Sözleri

[peacewings]

...

Gerçeğin bozulup çarpıtılmadan ve düşünselliğe, zihinselliğe kaçmadan algılanışı Zen yaşantısının en temel öğelerinden biridir ve şu iki Zen öyküsünde çok açık bir dille anlatılmıştır. Birincisinde bir keşiş Zen ustasıyla konuşurken soruyor:

" Gerçek yoluna girmek için bir yöntemin var mı? "
" Evet var. "
" Yöntemini anlatır mısın? "
" Acıkınca yiyorum, yorgun düşünce de uyuyorum. "
" Herkesin de yaptığı bu değil mi? Onların da senin yaptığın gibi gerçek yoluna girmek için bir yöntem uyguladıklarını söyleyebilir misin? "
" Hayır. "
" Öyleyse neden hayır? "
" Çünkü onlar yedikleri zaman yemiyorlar, çeşitli başka şeyler düşünüyorlar, böylece de kendi zihinlerini karmakarışık ediyorlar. Uyudukları zaman da uyumuyorlar bin bir türlü şeyin düşünü görüyorlar. Bundan ötürü onlar bana benzemezler. "

...

Hemen birincisi kadar aydınlatıcı olan ikinci öykü bir Zen ustasının şu sözleri: " Ben aydınlanmadan önce dağlar dağ gibi, nehirler nehir gibiydi. Aydınlanmaya başlayınca artık dağlar dağ gibi, nehirler nehir gibi değildi. Şimdi tam aydınlandığımdan beri gene dağlar dağ gibi, nehirler nehir gibi. "
...

Erich Fromm / Psikanliz ve Zen Budizm / Yol Yayınları / Sayfa:77-78

Saygılarımla.

[peacewings]

Özellikle ilk kısmın ilgi çekici olduğu kanısındayım. Pek çoğumuz yemek yediğimizi sanıyoruz ama yemiyoruz. Ders çalıştığımızı sanıyoruz ama çalışmıyoruz. Uyuduğumuzu sanıyoruz ama uyumuyoruz. Okuduğumuzu, anladığımızı, kavradığımızı sanıyoruz ama sadece sanıyoruz. Yemek yerken yemek yemiyoruz. Çünkü yemek dışında her şeyi düşünüyoruz. Ders çalışırken de... Uyurken düşler görüyoruz. Uyumayı beceremediğimizden. Ve en kötüsü yaşadığımızı sanıyoruz ama yaşamıyoruz.

İşte böyle bir durumda karşımıza dikilen Zen felsefesinin öğrettiği ilkelerden biri budur (bir işi tam anlamıyla yapabilmek) Daha doğrusu hedefi budur. Zira bu bir başkası tarafından öğretilemez. Bir Zen ustası neredeyse öğrencisine hiç bir şey aktaramaz. Sadece onu teşvik edebilir. Ona yolları gösterebilir. Zen felsefesi bir işi yaparken, o işi yapmamızı öğütlüyor. Modern çağın insanları için, oldukça zor bir durum.

İlgilenenler kitabı okuyabilirler. Ama kitap Zen felsefesi üzerine yoğunlaşmaktan ziyada psikanlizmden bahsetmektedir. Haliyle Zen felsefesine ilgi duyanlar ayrı bir kitaptan faydalanabilirler. Bunun dışında psikanalizm hakkında yeterli bilgisi olan arkadaşlar Erich Fromm'un bu değerli kitabından da faydanalabilirler.

Saygılarımla.