Masonlar.org - Harici Forumu

 

Gönderen Konu: Atatürk Geometri Kitabı + E-Kitap  (Okunma sayısı 3000 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Şubat 16, 2015, 04:05:23 ÖÖ
  • Forum ve Uye Yoneticisi
  • Uzman Uye
  • *****
  • İleti: 2147
  • Cinsiyet: Bay
    • Masonluk ve Masonlar



Atatürk Türk ulusu için her alanda yenilik ve çağdaşlığın yolunu açarken aynı zamanda bilimsel alanda da herkes tarafından bilinmeyen oldukça faydalı bir çalışmaya imza atmıştır.Atatürk 1936-1937 yıllarında küçük fakat işlevi ve önemi hacminden daha büyük denebilecek bir geometri kitabı yazmıştır.Yazdığı 44 sayfalık bu geometri kitabı ile geometri terimlerinin bugün kolay bir şekilde yazılıp anlaşılmasını sağlamıştır. Zira Atatürk’ün Dolmabahçe Sarayı’nda kendi el yazısı ile kaleme aldığı geometri kitabında matematiksel birçok terim geliştirilmiş diğer taraftan bu kitap ile anlaşılması oldukça güç olan Osmanlıca geometri terimlerine Türkçe karşılıklar bulanarak geometrinin ezberlenmesi ve öğrenilmesi güçlüğüne son verilmiştir.

Kitap, 1937’de Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yazar adı konmadan yayınlanmış, kitabın ikinci bir baskısı 1971 yılında da Türk Dil Kurumu tarafından çıkarılmıştır. Birçok geometri terimini yazdığı bu kitapla anlaşılır hale getiren Atatürk’ün böylelikle geometrinin öğrenilmesi ve anlaşılmasındaki hizmeti büyük olmuştur.

Keza Osmanlıca sözcüklerle karşılaştırıldığında yapılan işin ne denli önemli olduğu ortaya çıkmaktadır. Yazımızın en altındaki karşılaştırmalarda da görülebileceği gibi bugün kullandığımız matematik ve geometri terimlerinin hemen hemen tamamı Atatürk tarafından türetilmiş olup bu sözcüklerin büyük çoğunluğu tutmuş yani kabul görmüştür. Atatürk’ün yazdığı geometri kitabının adı: “Geometri” dir. Kitap 3. Türk Kurultayı’ndan hemen sonra yazılmıştır.

Türkçe matematik ve geometri terimlerini Atatürk’e borçlu olduğumuzu biliyor muydunuz?

“Müsellesin, zaviyetan-ı dahiletan mecmu’ü 180 derece ve müselles-i mütesaviyü’l-adla, zaviyeleri biribirine müsavi müselles demektir.” yerine “Üçgenin iç açıları toplamı 180 derecedir ve eşkenar üçgen, açıları birbirine eşit üçgen demektir.” dememizi Atatürk’e borçluyuz.

“Müsellesin, zaviyetan-ı dahiletan mecmu’ü 180 derece ve müselles-i mütesaviyü’l-adla, zaviyeleri biribirine müsavi müselles demektir.” Osmanlıca bilmeyenlerimizin bu cümleyi anlayacağını sanmıyoruz.

Bugün kullandığımız Türkçe ile yukardaki cümle şu anlama geliyor: “Üçgenin iç açıları toplamı 180 derecedir ve eşkenar üçgen, açıları birbirine eşit üçgen demektir.”1937 yılından önce öğrenciler matematiği Osmanlıca terimlerle öğreniyorlardı. Daha doğrusu öğrenmiyorlar, ezberliyorlardı. Ta ki, Atatürk’ün bizzat yazdığı Geometri kitabında yeni matematik terimler geliştirilene kadar bu durum böylece sürüp gitti.

Atatürk’ün Geometri İsimli Kitabı Yazmasının Sebebi:

1937 yılının Kasım ayında yeni bir eğitim ve öğretim yılına girilirken, Mustafa Kemal Atatürk, Türk Dil Kurumu’nun çeşitli bilim dallarına ait Türkçe terimleri saptadığını, bu sayede dilimizin yabancı dillerin etkisinden kurtulma yolunda önemli adım attığını ilan eder. Aynı yıl içinde okullarda, eğitim Türkçe terimlerle basılmış olan kitaplarla yapılmaya başlanmıştır. Bu olay kültür hayatımız için önemli bir adım olmuştur. Atatürk, dilde özleşmeyi olanakların son kertelerine kadar zorlamış, bilim ve düşünce dilinin sadeleştirilmesinin ve eğitimin Türkçe yapılmasının gerekliliğini her yerde önemle vurgulamıştır. Atatürk’ün geometri kitabını yazmasındaki sebep:

● Türkçeyi yabancı kelimelerden arındırarak anlaşılır bir haline getirme çalışmalarına hizmet etmek
● Bilim dilinin de anlaşılır öz bir Türkçe olmasını sağlamak
● Böylelikle Türkçeyi bir bilim dili haline getirmektir.

Bazı Osmanlıca Geometri Terimlerinin Atatürk Tarafından Türetilen Türkçe Karşılıkları

Bu’ud - boyut
mekan - uzay
satıh - yüzey
kutur - çap
nısf-ı kutur - yarıçap
kavis - yay
muhit-i daire - çember
mümâs - teğet
zâviye - açı
re’sen mütekabil zâviyeler - ters açılar
zâviyetan’ı mütabâdiletân-ı dâhiletan - iç ters açılar
kaaide - taban
ufkî - yatay
şâkulî - düşey
amûd - dikey
zâviyetân-ı mütevâfıkatân - yöndeş açılar
va’zîyet - konum
mustatîl - dikdörtgen
muhammes - beşgen
müselles-i mütesâviyü’l-adl⒠- eşkenar üçgen
müselles-i mütesâviyü’ssâkeyn - ikizkenar üçgen
şibh-i münharif - yamuk
mecmû - toplam
nisbet - oran
tenasüb - orantı
mesâha-i sathiyye - alan
müştak - türev
müsavi - eşit
mahrut - koni
faraziye - varsayı
hat - çizgi
mukavves - eğri
seviye - düzey
dılı - kenar
muvazi - paralel-koşut
menşur - pürüzma
hattı mail - eğik
veter - kiriş
re’s - köşe
zaviyei hadde - dar açı
hattı munassıf - açıortay
muhit - çevre
kaim zaviyeli müselles - dikey üçgen
tamamlıyan zaviye - tümey açı
murabba - kare
mümaselet - imsiy
umumi totale - ökül küre - yüre

Atatürk’ün önerdiği kelimelerden sadece “varsayı, pürüzma, dikey üçgen, dikey açı, tümey açı, imsiy, ökül, yüre” terimleri yerine, bugün sırasıyla “varsayım, prizma, dik üçgen, dik açı, tümler açı, benzerlik, tüm/bütün, küre” terimleri kullanılmaktadır.


Kaynaklar:

tr.wikipedia.org
www.matematikciler.org/


AŞAĞIDAKİ LİNKTEN VEYA EKTEN İNDİREBİLİRSİNİZ!

http://www.dosya.tc/server39/ANnkdV/Atat_rkGeometriwww.masonlar.org.zip.html



www.masonlar.org
Gnothi Seauton

Yaşamak, kendini adam etmektir. Zeka ve bilgiyi kullanarak, etinden, kemiğinden kendi heykelini yapmaktır. - Goethe


Haziran 07, 2015, 08:36:52 ÖS
Yanıtla #1
  • Orta Dereceli Uye
  • **
  • İleti: 262
  • Cinsiyet: Bay

Çok teşekkür ederim Risus.
İnsanı ayakta tutan iskelet ve kas sistemi değil prensipleri ve inançlarıdır.   A. Einstein


Haziran 07, 2015, 09:03:38 ÖS
Yanıtla #2
  • Forum ve Uye Yoneticisi
  • Uzman Uye
  • *****
  • İleti: 2147
  • Cinsiyet: Bay
    • Masonluk ve Masonlar

Gnothi Seauton

Yaşamak, kendini adam etmektir. Zeka ve bilgiyi kullanarak, etinden, kemiğinden kendi heykelini yapmaktır. - Goethe


Haziran 08, 2015, 12:17:07 ÖS
Yanıtla #3
  • Orta Dereceli Uye
  • **
  • İleti: 218
  • Cinsiyet: Bay

Atatürk mü Osmanlıca kelimelerin karşılığı olarak Türkçe kelimeler türetti?

Yoksa kendisinin  "DİLAÇAR" soyadını verdiği Ermeni asıllı Türk vatandaşı mı bu kelimeleri üretti?

Agop MARTANYAN (DİLAÇAR)


 ;)
Madem yersizlik alemi aslım
Artık bana tek bir şey düşecek
Yücelip aslıma gitmek


Haziran 10, 2015, 12:34:25 ÖÖ
Yanıtla #4
  • Aktif Uye
  • ***
  • İleti: 886
  • Cinsiyet: Bay

Bu kitabı Atatürk, ölümünden birbuçuk yıl kadar önce, III. Türk Dil Kurultayı’ dan hemen sonra 1936-1937 yılı kış aylarında Dolmabahçe Sarayı’ nda kendi eliyle yazmıştır.

Ankara, 10.11.1971
AGOP DİLÂÇAR
Türk Dil Kurumu Başuzmanı


Haziran 10, 2015, 07:52:30 ÖÖ
Yanıtla #5
  • Seçkin Üye
  • Uzman Uye
  • *****
  • İleti: 7278
  • Cinsiyet: Bay

Birkaç düzeltme:

Listede: varsayı değil varsayım

Atatürk’ün önerdiği kelimelerden sadece “varsayı, pürüzma, dikey üçgen, dikey açı, tümey açı, imsiy, ökül, yüre” terimleri yerine, bugün sırasıyla “varsayım, prizma, dik üçgen, dik açı, tümler açı, benzerlik, tüm/bütün, küre” terimleri kullanılmaktadır.

Hayır, çok daha fazlası kullanılmaktadır.

Dikkat: Doğrudan indirme virüs içeriyor.

 
ADAM OLMAK ZOR İŞ AMA BUNUN İÇİN ÇALIŞMAYA DEĞER.


Haziran 10, 2015, 08:38:21 ÖÖ
Yanıtla #6
  • Forum ve Uye Yoneticisi
  • Uzman Uye
  • *****
  • İleti: 2147
  • Cinsiyet: Bay
    • Masonluk ve Masonlar

Birkaç düzeltme:

Listede: varsayı değil varsayım

Atatürk’ün önerdiği kelimelerden sadece “varsayı, pürüzma, dikey üçgen, dikey açı, tümey açı, imsiy, ökül, yüre” terimleri yerine, bugün sırasıyla “varsayım, prizma, dik üçgen, dik açı, tümler açı, benzerlik, tüm/bütün, küre” terimleri kullanılmaktadır.

Hayır, çok daha fazlası kullanılmaktadır.

Dikkat: Doğrudan indirme virüs içeriyor.


Sayın ADAM dosya virüs içermemektedir. Sadece yüklediğim site, indirme linkine reklam koymuştur. Yani o linkte tıklayınca reklam açılması gerekiyor ve virüs programı o reklamı engelliyor. Buyrun sitemize yükledim ek kısımdan indirebilirsiniz.

Gnothi Seauton

Yaşamak, kendini adam etmektir. Zeka ve bilgiyi kullanarak, etinden, kemiğinden kendi heykelini yapmaktır. - Goethe


 

Benzer Konular

  Konu / Başlatan Yanıt Son Gönderilen:
0 Yanıt
3991 Gösterim
Son Gönderilen: Nisan 12, 2007, 08:05:25 ÖS
Gönderen: Supeluta
0 Yanıt
2552 Gösterim
Son Gönderilen: Mayıs 25, 2007, 01:11:09 ÖS
Gönderen: MASON
2 Yanıt
5985 Gösterim
Son Gönderilen: Eylül 15, 2008, 03:32:58 ÖS
Gönderen: akasya
3 Yanıt
3536 Gösterim
Son Gönderilen: Kasım 10, 2015, 08:04:51 ÖS
Gönderen: GOASISG
Atatürk ve geometri

Başlatan bugfree Geometri

2 Yanıt
7481 Gösterim
Son Gönderilen: Mart 27, 2010, 12:23:58 ÖÖ
Gönderen: khandorock
Coğrafyada Geometri

Başlatan ADAM « 1 2 3 4 5 » Geometri

49 Yanıt
27491 Gösterim
Son Gönderilen: Şubat 08, 2010, 08:32:09 ÖS
Gönderen: popperist
3 Yanıt
7938 Gösterim
Son Gönderilen: Mayıs 11, 2016, 09:58:57 ÖS
Gönderen: Zennn
42 Yanıt
17693 Gösterim
Son Gönderilen: Kasım 29, 2014, 09:43:31 ÖÖ
Gönderen: MysticMind
5 Yanıt
2486 Gösterim
Son Gönderilen: Ekim 21, 2018, 09:17:24 ÖS
Gönderen: ozgurberkster
2 Yanıt
1707 Gösterim
Son Gönderilen: Şubat 15, 2017, 07:49:54 ÖS
Gönderen: Achilles