İbn Arabi ve Tapınak Şövalyeleri

[Risus]

Merhabalar. İbn Arabi hakkında, tapınak şövalyeleri hakkında ve aralarındaki bağlantıyla ilgili neler düşünüyorsunuz? Bu konudaki fikir ve araştırmalarınızı aktarabilir misiniz?

Teşekkürler.

[Spock]

1. Miguel Asin Palacios adlı İspanyol İslam araştırmacısının "Islam and the Divine Comedy (İslam ve İlahi Komedya)" adlı eserinde, Dante'nin İlahi Komedyası ile İbn al-Arabi'nin İslam mistisizmi üzerine çalışmaları arasında bağlantı kurulur. Bu bağlantının unsurlarından biri de Tapınak Şövalyeleridir. Ancak bu kitabı okumadığım için ayrıntısını bilmiyorum.

2. Şii İsmaili olan Hassan Sabbah tarafından kurulan Haşhaşilerin, İbn al-Arabi'den etkilenmiş oldukları, onun öğretilerini benimsedikleri bilinmekte. Bu öğretiler özellikle mistisizm, gnostisizm, felsefe, astroloji, kişisel gelişim teknikleri ve bir "pir" veya "şeyh"e bağlılık konularında yoğunlaşmıştır. Ustadan çırağa öğretimin söz konusu olduğu ve batıni bilgiye ulaşmanın esas olduğu ezoterik uygulama söz konusudur. Tapınak Şövalyelerinin de Haşhaşilerle etkileşimi sonucu İbn al-Arabi'nin öğretileriyle tanıştıkları söylenir. Tapınakçıların, bizzat al-Arabi'nin kendisiyle de görüştükleri, hatta bazı Tapınakçıların, bu sayede Müslüman oldukları, hatta bunların bir kısmının da Haşhaşilere katıldığı rivayet edilir.

Popüler kültürde İbn al-Arabi - Tapınak Şövalyeleri Etkileşimi:

Diriliş - Ertuğrul adlı dizideki KURGUSAL senaryoya göre, İbn al-Arabi, Kayı Boyu Türklerinin mentoru olarak portrelenmekte. Aynı zamanda Kayı Türkleri, Tapınak Şövalyeleri ile savaşmakta ve bu savaşlarında İbn al-Arabi'nin desteğini görmekteler. Tabi böyle bir olaylar zinciri tarihte hiçbir zaman olmadı ya da ben bilmiyorum. Dizide Tapınakçılar, İbn al-Arabi'nin taşıdığı ve içinde ne olduğunu bilmediğimiz gizemli bir sandığın da peşindeler.

Osman Balcıgil'in "Bilginin Efendisi" adlı kitabında, yine kurgusal olarak İbn al-Arabi'nin bazı sır niteliğindeki el yazmalarını, güvendiği bir Tapınakçıya verdiği ve bu bilginin günümüze kadar sıkı bir şekilde korunduğu anlatılmakta.

[ADAM]

Rivayetler, rivayetler, rivayetler...

Söylentiler, söylentiler, söylentiler...

Varsayımlar, varsayımlar, varsayımlar...

Kimileri ille de Tapınak Şövalyeleri'nin birtakım gizemlere sahip olduğunu, ezoterik bir yönleri bulunduğunu, İslam topluluğu ile kültürel ilişkileri olduğunu ileri sürer durur.

Hani coğrafya nedeniyle kültürel ilişkilerin olduğunu kabullenelim. Nitekim bunların izlerini Kudüs'te değilse de, Rodos'ta, Malta'da, biraz da Languedoc'ta görme olanağı var.

Fakat diğer anlatılanların kanıtları nerede?.... Kanıtlarından vazgeçelim, delilleri nerede?... Onu da bir yana bırakalım göstergeleri nerede?

Burada çok dikkat edilmesi gereken nokta İskoçyalı Tapınakçılar ile Akdenizli Tapınakçıları birbirine karıştırmamak.

Diyelim ki böyle ilişkiler, Tapınakçıların İbni Arabi'nin de ötesinde İslam düşünürleriyle yakın ilişkileri vardı. (Bu ilişkilerin hele İslam bilginleriyle olan ilişkilerinin olduğu yadsınamaz ama tarzı ve gerekçesi başka. Felsefi ya da ezoterik ortam nitelikli bir ilişkileri yok.) Öyleyse, söz konusu bağlantıların sonra da olması gerek. Tapınak Şövalyeleri Tarikatı'nın 1312 yılında ortadan kesinlikle kaldırılışıyla birlikte bu şövalyelerin arta kalanlarının tümü temizlenmemiş ki...

İskoçyalı Tapınakçılar var, İberyalı Tapınakçılar var, Prusyalı Tapınakçılar var, Hospitaliye (Malta) Şövalyeleriyle özdeşleşenler var… Madem onlar Papa’ya rağmen bu tarikatı devam ettirdi, sözü edilen şu biraz da romantik İslâm kültürü bağlantıları bu saydıklarımda neden yok? Sadece bu bağlantıların bilgilerine sahip olanlar idam edildi Fransa’da ve kısmen İtalya’da?

Dolayısıyla ben bu varsayımların gerçekliğine inanmıyorum. İnanamıyorum.

Fakat ikna edilemeyeceğimi de söylemiyorum.

Madem böyle ilişkiler, böyle bağlantılar vardır, madem İslâm uygarlığında var olanlar biliniyor, bunların Tapınak Şövalyeleriyle bağlantılarının da SOMUT olarak bilinmesi gerekir.

Hani?... Nerede?... Nasıl?