Fark nerede?

[dogudan]

O.M.B.L. kurucuları  H.K.M.B.L. den ayrılan masonlar olduğuna göre yeni üyelerin localarda gördükleri eğitimler benzer veya aynı olmalı.

H.K.M.B.L. tarafından kabul edilmemiş sayılsalar bile çalışmalar aynı ise fark nerededir?

H.K.M.B.L. bağlı mason olmanın  dünyada sayıca fazla olunması dışında artıları nelerdir?

O.M.B.L.'na bağlı  mason olmanın, tanınmama dışında  ne gibi eksiklikleri vardır?

O.M.B.L. den ayrılmış /istifa etmiş usta bir mason H.K.M.B.L.'ye davet edilmiş ise usta olarakmı  yoksa  çırak statüsündemi başlar?

Saygılarımla,

[Mozart]

Bay dogudan;

Ö.M.B.L. ile H.K.M.B.L. arasında şekilsel ve düşünsel farklar var.
Ö.M.B.L.'nı benim bildiğim belirgin özelliklerini anlatmak gerekirse;

Ö.M.B.L. kendilerini adogmatik Masonlar olarak ifade ederler, yani inaklara(dogmalar) karşıdırlar.
Bilimsel olmaya önem verirler.
Kişinin inancı hiçbir şekilde üyelik için önem arzetmez, ateistte olabilirsiniz.
Kişinin ırkı, rengi hiçbir şekilde üyelik için önemi yoktur.
Masonluğu dinler yoluyla açıklamazlar
Ö.M.B.L., H.K.M.B.L.'nı Masonluk anlamında tanır ve kardeşlerimiz olarak ifade ederler.
Ö.M.B.L., H.K.M.B.L. ile arasındaki farkı; aynı hedefe farklı yollardan ulaşılması olarak görür.
Ö.M.B.L.'da Mason olurken dini bir kitaba el basılmaz.
Ö.M.B.L.'da bayanlarda Mason olabilir ve ilerde ama belki çok ilerde bayanlarla erkekler aynı locada yanyana çalışmalarını sürdürebilecektir.
Ö.M.B.L. aydın, Milletine, vatanının değerlerine bağlı, Atatürkçü insanların bulunduğu bir kuruluştur.

H.K.M.B.L. tarafından kabul edilmemiş sayılsalar bile çalışmalar aynı ise fark nerededir?

H.K.M.B.L. eski Üstad-ı Azamlarından Muhiddin Osman Omay'da kurucular arasında ismi geçmektedir, ancak şöyle düşünün H.K.M.B.L.'nın çalışmaları 1960 senelerinden itibaren kendince düzenli, ancak İngiltere Birleşik Büyük Locası'ı 1970 yılında H.K.M.B.L.'nı düzenli olarak tanıdı.
Masonlar arasında görüş ayrılığı doğmuştur ve ayrılmışlardır. Ö.M.B.L.'da 1966 yılında kurulmuştur. Yani anlatmak istediğim Masonluk anlayışı bakımından ve hayata bakış açısı bakımından farklar vardır.

O.M.B.L. kurucuları  H.K.M.B.L. den ayrılan masonlar olduğuna göre yeni üyelerin localarda gördükleri eğitimler benzer veya aynı olmalı

Sayı iki kuruluş içinde önem arz eder, çünkü bulunduğu ülkede ya da vadide Mason olmaya hak kazanmış kişi sayısı kadar insan vardır. Bu da o ülkenin ya da şehrin Masonluk açısından profilini oluşturabilir.
H.K.M.B.L. artsı ya da eksisi olarak ifade etmek yanlış olur, bu bir hayata bakış açısıdır. Beğenen beğenir, beğenmeyen beğenmez.

H.K.M.B.L. bağlı mason olmanın  dünyada sayıca fazla olunması dışında artıları nelerdir?

Eksisi Masonluk açısından bilgi kirliliği, üyelerin Mason olduklarını sanması ve ona emek vermesi.
Ö.M.B.L. CLIPSAS tarafından, Fransa Büyük Doğusu tarafından ve Fransa Büyük Locası tarafından tanınmaktadır

O.M.B.L.'na bağlı  mason olmanın, tanınmama dışında  ne gibi eksiklikleri vardır?

Ö.M.B.L. Masonik bir kuruluş olmadığı için, eğer Masonluğa kabul edilirse çırak olarak başlar.

O.M.B.L. den ayrılmış /istifa etmiş usta bir mason H.K.M.B.L.'ye davet edilmiş ise usta olarakmı yoksa  çırak statüsündemi başlar?

Not: Yanlış bilgi varsa düzeltilmesini rica ederim

[ADAM]

Bundan iki yıl önce Sayın dogudan açmış bu başlığı...

Sanırım o bu bağlamdaki farkları belki o zaman pek iyi bilmiyordu ama şimdi çok iyi biliyor. Bu nedenle benim yazacaklarım ona bir yanıt değil ama forumu günümüzde izleyen kimi üyelerimizin zihninde hâlâ dolaşan bir konu olabilir düşüncesiyle katkıda bulunmak istedim.

Ardından Sayın Mozart, madde madde çok iyi ve güzel açıklamalar getirmiş. Benim onlara ekleyebileceğim pek az şey var doğrusu.

Kendi açıklamalarıma geçmeden önce Sayın Mozart'ın son tümcesi üzerine bir düzeltmeyi gerekli görürüm. O tümce şöyle başlıyor: "ÖMBL masonik bir kuruluş olmadığı için..."

Hayret!... Önceki gayet güzel açıklamalarında Sayın Mozart bu örgütün "masonik" olduğunu onaylıyor. Sonra bu söze gerek duyuşu sanırım ÖMBL'nin HKEMBL tanrafından düzenli olarak tanınmayışından, aralarında masonik ilişkiler bulunmayışından ileri geliyor.

Olmaz ki... Dünya yüzünde aynı masonik kanat içinde çalışan mason örgütleri var; bunlardan kimileri birbirlerini tanımıyor.  Biri ötekini tanımıyor diye onu hemen masonik olmanın dışına itemezsiniz ki.

Polemik yapmaya hiç de niyetim yok ama KKTC dünya yüzündeki ülkelerin büyük çoğunluğu tarafından tanınmıyor. Şimdi ona bakarak KKTC'nin bir devlet olmadığını söyleyebilir misiniz? Aynı durum diğer birçok ülke, örneğin Filistin için de geçerli değil mi?

Bence bu konuya ÖMBL'nın ilkelerinden değil de HKEMBL'nın ilkelerinden yola çıkarak bakmak daha anlaşılır olacak. Ancak şunu da göz ardı etmeyelim: Bu ilkeler 1970 yılından bu yana geçerlidir (hadi diyelim ki 1968). Ondan önce söz konusu değildir. Bir diğer deyişle konu bugün ÖMBL olarak anılan mason örgütünü kurmuş olanların HKEMBL'ndan ayrılmalarıyla bağlantılı değildir.

Aslına bakacak olursak, HKEMBL ile ÖMBL tarafından benimsenmiş amaçlar, ilkeler, localarda uygulanmakta olan ritüeller arasında öyle ahım şahım bir fark yoktur. Hele dışarıdan bakan bir kişi farkları çıkarmak isterse hayli uğraşması gerekir. Bunu belki iki ayrı kuruluşun üyesi olan masonlar, ritüeller ve yöntemler bakımından belli uygulamalara alışmış oldukları için yani görenekleri bakımından daha kolay farkına varır. Ancak bu hiç fark olmadığı da demek değildir. Fark sıfıra inmiş olsaydı, bu iki kuruluş birbirini tanırdı. Hatta birbirlerini tanımaları için farkın sıfıra inmiş olması bile gerekmiyor çünkü gerek HKEMBL'nın tanışma içinde olduğu başka mason örgütleri gerekse ÖMBL'nın tanışma içinde olduğu diğer mason örgütleri arasında hiçbir fark olmadığı söylenemez. Var. Bunlar, Masonluğun en önemli töresel ilkelerinden biri olan TOLERANS uyarınca önemsizleştiriliyor.

Demek ki HKEMBL ile ÖMBL arasında toleransla karşılanamayacak farklar var.

İşin ilginç yanı şu ki, Sayın Mozart'ın da değinmiş olduğu üzere ÖMBL bu bağlamda biraz daha toleranslı davranıyor hatta HKEMBL'nın kendi benimseyişleriyle pek de bağdaşmayan yönlerini onların tarzı olarak görüyor. Nitekim sanılmamalı ki ÖMBL ile Fransa Büyük Doğıusu ya da Fransa Büyük Locası arasında hiç fark yok. Hatta ÖMBL ile Fransa Büyük Doğusu ve onun doğrultusunda giden diğer obediyanslar arasındaki farkların ÖBML ile HKEMBL arasındaki farklardan daha önemli bir boyutta olduğunu söylemek bile olanaklıdır. Fransa Baüyük Doğusu ile Fransa Büyük Locası arasında farklar olduğu gibi…

Nitekim aynı farkları HKEMBL ile İngiltere Birleşik Büyük Locası ya da ABD'ndeki herhangi bir eyaletin büyük locası için söylemek de olanaklıdır. O büyük locaların kendi aralarında birçok fark olduğu gibi… 

Bu yazının boyutu, tahminimin çok üstüne çıktı. Onun için izninizle burada keseceğim. Bu başlık altında somut karşılaştırmalara ikinci bölümde gireceğim.

[ADAM]

Şimdi gelelim şu aradaki farkların ne olduğuna…

HKEMBL: İngiltere Birleşik Büyük Locası’nın belirlemiş olduğu ilkelere uyulması zorunludur.

ÖMBL: Hayır. Her büyük loca kendi ilkelerini özgür ve bağımsız olarak belirler.

Bunu belirtince iş bitiyor aslında ama biraz da ayrıntıya girelim.

HKEMBL: Masonluğa alınacak kimselerin bir yüce yaradana ve ruhun ölümsüzlüğüne inanması zorunludur.

ÖMBL: Bu o kişilerin kendi bileceği bir şeydir. Kişinin vicdan özgürlüğüne karışılamaz.

HKEMBL: Localarda yemin kürsüsü üzerine kutsal kitaplar konur. Adaylar ve masonlar bu kitaplar üzerine yemin eder.

ÖMBL: O kürsü üzerine bir simgesel kitap konur. Her mason onu kendi özgür düşüncesi uyarınca yorumlar ve değerlendirir. Kişiden kitap üzerine değil, onuru üzerine yemin etmesi istenir.

HKEMBL: Sadece erkekler mason olabilir.

ÖMBL: Kadınlar da mason olabilir. (Ancak ÖMBL kendi localarına kadın üye kabul etmiyor.)

Başka?

Benim aklıma başka bir şey gelmiyor önemsenerek değinilmesi gereken. Hepsi bu kadar. Oysa çok daha uzun süreceğini düşünmüştüm.

Eğer hepsi bu kadarsa, pek de önemli sayılmayabilir bu farklar.

Eksiklerim vardır kuşkusuz… Tamamlanmasını dilerim.

Bu arada Sayın dogudan’ın son sorusuna da değineyim: Bir mason ÖMBL’den ayrılır da HKEMBL’na geçmek ister, bu dileği kabul edilirse, önceki derecesi ne olursa olsun Masonluğu yeniden çırak olarak başlayacaktır. Ancak bunun tersine, HKEMBL’ndan ayrılan bir mason ÖMBL’ye girmek ister ve bu dileği kabul edilirse, önceki derecesi geçerli sayılır. (Sanırım bu da bir fark olarak nitelenebilir.)

[Mustafa Kemal]

Bir mason ÖMBL’den ayrılır da HKEMBL’na geçmek ister, bu dileği kabul edilirse, önceki derecesi ne olursa olsun Masonluğu yeniden çırak olarak başlayacaktır. Ancak bunun tersine, HKEMBL’ndan ayrılan bir mason ÖMBL’ye girmek ister ve bu dileği kabul edilirse, önceki derecesi geçerli sayılır. (Sanırım bu da bir fark olarak nitelenebilir.)

Bu doğrudur, ama çırak olarak başlamak tabirini biraz açmazsak, yanlış algılamalara sebep olabilir. Yanlış biliyorsan lütfen düzeltin, derece yükselmelerinde hariçten gelen bir çırak ile aynı aşamalardan geçmez diye biliyorum. Çok daha hızlı ve farklı bir derece geçiş yöntemi var sanırım, ama dediğim gibi çok emin olduğum bir bilgi değil.

Yine doğru olan, ancak söylendiği şekliyle yanlış anlamalara sebep olabilecek bir cümle var.

HKEMBL: İngiltere Birleşik Büyük Locası’nın belirlemiş olduğu ilkelere uyulması zorunludur.

Buradan, HKEMBL bütün kurallarını, ilkelerini İBBL'dan alıyormuş gibi bir anlam çıkması muhtemel. Ama bu çok yanlış olur. Olmazsa olmaz kabul edilen ilkeler vardır, bunun dışında kurallarını her BL kendisi belirler.


Saygılarımla.

[Universal]

Mustafa Kemal kardeşim, her iki açıklamanız da doğrudur. Locasında OMBL' den geçmiş bir kardeşi olan kardeşiniz olarak gönül rahatlığı ile söylüyorum bunu.

Saygılarımla,

[Mustafa Kemal]

Bir fark daha:

Kullanılan kelimeler.

HKEMBL eski kelimeleri kullanmaya devam ediyor.
ÖMBL neredeyse her terimi günümüz Türkçesine çevirmiş.

Hangisi daha iyidir, bir yorum yapmayacağım. Ancak, ilkinde tutup  "Katip'i Sekreter" yapıp kalanları aynen kullanmanın, ikincisinde hepsini çevirip hala "Nazır" demenin esbabı mucibesini anlayabilmiş değilim.

Saygılarımla.

[ADAM]

Farklar bakımından konu sözcük ve terimlere gelince ilginç bir durumla karşılaşıyoruz.

HKEMBL daha bir eskiye bağlı ya... Onun için eski sözcük ve terimleri değiştirmeden kullanmayı sürdürüyor. Buna karşılık ÖMBL çağdaşlık ve yenilikçilik savında ya... Bunun için bunların üzerinde değişiklik yapıyor. Yapıyor da, hem hepsini değil, bir bölümünü değiştiriyor hem yer yer öyle terdimler kullanıyor ki, bunların evrensel bağlantısını kurabilmek pek zor.

Ancak bu sözcük ve terimler bakımından HKEMBL'nın da tümüyle eskiye bağlı kaldığını söylemek olanaklı değil. Orada da sorunlar var. Örneğin bir loca başkanına Üstad-ı Muhterem deniyor. Şimdi Türkiye'de bugün masonluk hiç olmasaydı da ilk kez kurulmakta olsaydı, HKEMBL bu terimi üretemezdi. Buna karşılık ÖMBL Saygıdeğer Üstat diyor; işte bunu üretebilmek olanaklı.

Üstad-ı Muhterem'i esas alınca (bunu kuruluşunu ÖMBL üyelerinin sağlamış olduğu KMBL de kullanıyor) beni düşündüren nokta, niçin büyük üstat da üstad-ı âzam değil? Niçin büyük loca da mahfil-i âzam değil?

Öte yanda ÖMBL'ye bakarsak, bu kez oraeda niçin katip yerine sekreter de nazır yerine bakan değil? Hatip yerine yasalar sözcüsü diye bir görev unvanını nasıl üretebilmiş oldukları da kesinlikle anlaşılamaz bir olgu.

Bu terimler bu kadarla kalmıyor; daha birçoğu var.

Belki bir gün büyük localar öteki uğraşılarından sıyrılma fırsatı bulur da şu Türk Masonluğu'ndaki terminoloji konusunu asıl olması gerektiği biçimde bir yere oturtur. Geleek için bir beklenti, umarım çıkmaz ayın son çarşambasında gerçekleşir.

Arcak konu büyük localar arasındaki farklar olduğunda, eaminim ki kullanılmakta olan şu değişik terimlerin esamisi okunmaz. Bundan çodk daha önemli olan ancak ayrıntı niteliği taşıdığı için önceki tartışmalarımızda pek değinmemiş olduğumuz o kadar çok ufak tefek fark var ki... Bence tüm bunlar önemsiz. Üstelik giderilmeleri ve bir uzlaşmaya bağlanabilmeleri de çok kolay olabilir. Öncekilerin çözümü için tolerans gerek; bunların çözümü için ise masa başında kısa bir ortak toplantı; olabilirse....