TDK İlginç kelime açıklamaları

[peacewings]

TDK’nın Güncel Türkçe Sözlüğü’nde büyük skandal. Kurumun “sözlük” adını verdiği adrese Rus yazıldığında “Moskof gavuru”, Kürt yazıldığında “Ön Asya'da yaşayan bir topluluk ve bu topluluktan olan kimse” ve Komünizm yazınca “Komünizm kalmadı ifadeleri karşınıza çıkıyor.

Türk Dil Kurumu’nun internet sitesinde yer alan “Güncel Türkçe Sözlüğü”nde aranan kelimelerin karşılığı olarak çıkan örnek cümleler ve kelimeler büyük bir skandalı ortaya çıkardı.

İşte o skandal cümle ve kelimelerden bazıları:

Tamamı için: http://haber.sol.org.tr/devlet-ve-siyaset/tdk-sozlugunde-rus-komunizm-dinsiz-yunan-alevi-ve-kurt-kelimelerini-arattiniz-mi

Saygılarımla.

[ABCDEF]

Türk Dil Kurumunun oluşturmuş olduğu çalışma grubu tıp terimlerine de Türkçe karşılık aramakta. Çalışma kapsamında tıp terimlerine ilginç karşılıklar bulunmuştur. Buna göre "check-up" yerine "tambakı", "efervesan" yerine "fışırdayan" gibi biraz absürd kelimeler kullanılacak.  Türkçedeki ana kelime yapımı eskiden beri işlevsel olan türetimle gerçekleşir. Türetim, isim ve fiil köklerine yapım ekleri getirilerek yapılır ve ancak bu kelimeler sözlüğe girebilir. İsim türetimi, isimlere ve fiillere isim türeten ekler getirilerek yapılır. Bazı isimden isim yapan yapım ekleri arasında -lık (kitaplık), -çü(sütçü), -lu (sulu), -cak (yavrucak). -çe(ça) (Türkçe), -daş (çağdaş), -ar (beşer), -cil (ben-cil) gibi örnekler verilebilir. Fiillerden isim türetimine -mak (yazmak), -ma (dondurma), -ık (yanık) -ak (durak), -gı (saygı), -gun (solgun), -giç (bilgiç), -ici (delici) vb. gibi ekler örnek olarak verilebilir.

Fiil türetimi, isim türetimi gibi, isim veya fiil köklerine fiil türeten ekler getirilerek yapılır. İsimleri fiilleştiren ekler arasında -le (işle-), -Al (azal-), -A (kana-), -Ar (morar-), -sa (susa-) vb. sayılabilir. Fiillerin fiil olmasını devam ettiren eklerin bir kısmı cümlenin unsurlarını da etkilediği için oldukça önemli bir yer tutar. Dolayısıyla Türkçedeki kelime türetimi bu şekilde yapılır. Ancak, var olan sistemde ya da düzende diye adlandırayım, bu kelimeler gerçek anlamalarından saptırılır. Her sözlüğü her karıştıranın "peacewings" in belirttiği kelimelere bakması ve zihninde farklı bir profil oluşturulmaya çalışılması için bu değişiklikler yapılmıştır bence.


Saygılar.

[glory]

Sayın peacewings burada bence dinsiz 2. anlamı acımasız altında da atasözü,deyim,birleşik fiiller yazılmış. Örneğin;''Dinsiz inasız sen ne yaptın?'' dediğimizde aşağıda yazılan deyim yerinde kullanılmış olmaktadır. Komünizim kelimesi için kırmızı renkli bir ibare yazılmamış çünkü farklı bir anlam çıkartamıyoruz. '' Moskof gavuru '' kelimesi ise halk arasında kullanılmış bir birleşik sözdür. Hatta yer yer filmlerimizde bile bu birleşik söz kullanılmıştır. İkinci anlamının altında belirtilen kırmızı ibaredeki anlamı olduğunu düşünüyorum.
Ayrıca Türkçemin gerçekten güzel bir dil olduğuna ve yozlaşmaması gerektiğine inanıyorum . Bu sebeple yabancı kavramalara Türkçe karşılık bulunmasını yadsımayarak üretilen karşılıkları kullanmaya çalışıyorum. Bence ''selfie'' kelimesi yerine ''özçekim'' demek daha güzel olur.

[ABCDEF]

TDK artık işlevselliğini yitirmiş ve iktidarın bir maşası haline gelmiştir. Tarafsız bir kurum haline getirilmeli ya da artık başka bir isim altında yeniden düzenlenmelidir düşüncesindeyim.

Saygılar.

[edebiyat_ogr]

               Türkçemizde türetme ekleriyle ortaya çıkan birçok yeni sözcük mevcuttur: -lık (Kalemlik- kitaplık, suluk, gözlük), -cı, -ci (kitapçı, sucu), -sız (sessiz, başarısız) vs.. Örnekler istenildiğinde çoğaltılabilir. Okullarda genel olarak türetme konusu dendiğinde sözcüklerin üzerine gelen birtakım ekler eğer sözcüklerin anlamını değiştiriyorsa o sözcükler türemiştir gibi klasik bir tanım yapılmakta. Türkçe, ekler konusunda oldukça zengin bir dil. Peki, bu eklere neden anlam yüklenmiyor? Elbette her ek için bunları söylemek mümkün değil. Anlam yüklenen bazı ekler ise aslında bana göre çok gereksiz. Örnek; -mış eki dendiğinde otomatik olarak herkes ''öğrenilen geçmiş zaman eki'' demekte. Oysa bence bu çok yanlış. -mış eki sadece öğrenilen geçmiş zaman için kullanılmıyor. -mış eki için ''öğrenilen geçmiş zaman eki demek yerine bu ek dilimizde sadece ''-mış'' eki olarak adlandırılmalı. Çünkü kullanıldığı cümleye göre farklı anlamlar taşımakta. Gelelim, diğer meseleye, -lık, -cı, sız, -la, -gın vs. eklerinin de birer anlamı olmalı, oysa bu sözcüklerin türetmeye kattığı anlamlar üzerine hiç değinilmiyor.

            -lık eki, araç adı yapan bir ektir. -cı eki ise meslek adı yapmaktadır. -gın eki, geldiği sözcüğe göre yine farklı anlamlar üstlenebilmelidir, bilgin, solgun vs... Burada her türetme eki için bir ad kullanılmalı demiyorum ama belli başlı olanları için evet, olmalı. Okullarda anlatırken -lık eki diyoruz,hepsi bu. Oysa ''Araç adı yapan ek'' olarak belirtmemiz gerekmektedir. -sız eki için ''yokluk bildiren sıfat eki'' demeliyiz. Bunları gözardı edip sürekli addan ad yapan ek, eylemden ad yapan ek, eylemden eylem yapan ek deyip geçiyoruz. Bunlar bana göre çok yanlış.

             TDK'nın verdiği örneklerde de pek kötü bir şey bulmadım açıkçası. Sonuçta alıntı cümleler de mevcut bazı eserlerden. Kalıplaşmış sözcükler, halk ağızları vs. kullanıldığından dolayı bazı şeyler bize tuhaf gelebilir.