BİR LOCA NASIL DÜZENLİ OLUR? - 4

[ADAM]

İster yeni kuruluş aşamasında isterse yıllarca önce kurulmuş olsun, bir loca bağlı olduğu obediyansın tüzüklerinde gerekli görülen somut koşulları sağlamakta ise mutlaka düzenli sayılır mı?

Daha önce de belirtmiştim: Bir locanın düzenli olabilmesi için Masonluğun amaçları doğrultusunda ve bağlı olduğu obediyansta benimsenmiş ilkelere uyarak çalışması gerekir. Obediyansın yetkili kurullarının kararlarına da uymalıdır. Söz konusu yetkili kurullar “Genel Kurul”, “Büyük Kurul”, “Yönetim Kurulu”, “Büyük Görevliler Kurulu” gibi adlarla anılan, tüm obediyansta geçerli olacak yaptırımcı kararlar alabilen kurullardır.

Bu bağlamda “benimsenmiş ilkelere uyarak” sözü çok önemlidir. Bu deyişi soyut olarak bırakmamak, açıkça neler olduğunu belirtmek de gerekir.

Yeryüzündeki obediyansların tümü Masonluğu aynı şekilde anlamakta değildir. Dolayısıyla benimsedikleri ilkeler de farklıdır. Eğer birinin benimsediği ilkeler bir diğerininkilerle yeterli ölçüde uyuşmakta değilse, birine bağlı localar diğeri tarafından düzensiz sayılabilir. Bu olgunun en belirgin örneği Liberal Masonluk anlayışını benimseyen bir obediyans ile Anglosakson Masonluğu topluluğuna bağlı bir obediyans arasında görülür.

Anglosakson Masonluğu topluluğunda, bir locanın düzenli olabilmesi için ya doğrudan İngiltere Birleşik Büyük Locası’ndan ya da bu büyük loca tarafından düzenli olarak tanınmış bir başka büyük locadan patent (berat) almış olmak zorunludur. Üstat derecesindeki yeterli sayıda ve nitelikte masonun bir araya gelerek kurduğu her loca hemen düzenli sayılmaz. Her isteyen kendi başına bir mason locası kuramaz. Bu işin bir yolu, yöntemi vardır. Bu yola ve yönteme uymaksızın oluşturulmuş bir topluluk, belirli kurallara uymaz, belirli koşulları sağlamazsa, düzenli olması bir yana dursun, bir “mason locası” bile sayılmaz. Bunun için Birleşik Büyük Locası’nın “tanıma koşulları”na uyması gerekir.

Anglosakson Masonluğu’nda “bağımsız loca” diye bir olgu geçerli sayılmadığı, her locanın düzenli olabilmesi için mutlaka bir büyük locaya bağlı olması gerekli görüldüğü için, İngiltere Birleşik Büyük Locası’nın tanıma koşulları da localar için değil, obediyanslar için geçerlidir. Bunların ne olduğuna ise bir büyük locanın nasıl düzenli olabildiğini anlatırken değineceğim.

Şu halde konuyu şöyle özetleyelim: Bir loca ya kendi kendine düzenli olduğunu savunur ya da bağlı olduğu obediyansta düzenli olduğu kabul edilir. Fakat bir obediyansta düzenli olduğu benimsenen bir loca, bir başka obediyansın benimsediği kural ve ilkeler uyarınca düzensiz sayılabilir. Kuşkusuz böyle bir durumda, o locanın bağlı olduğu obediyans da düzensiz sayılacaktır. Çünkü düzenli olan hiçbir obediyansta düzensiz bir loca bulunamaz. (Obediyansın yetkili kurullarınca böyle bir durumun farkına varılamamış olması durumu istisnadır.) Bu bakımdan bir obediyans ve locaları birbirlerine sıkıca bağlıdır.