Sadrazamlarımız da, padişahlarımız da oldu!

[MASON]

Sadrazamlarımız da, padişahlarımız da oldu!

1834'te Divan-ı Humayûn kaleminde görev aldı. 1840'ta kendisine Sadaret Mektubi Kalemi’nde yer verildi. 1842-46 arasında Tahrirat Kâtibi Yardımcısı olarak Şam ve Sayda'da, 1846'dan sonra divan katibi olarak Konya ve Kastamonu'da görev yaptı. 1849'da İstanbul'a dönerek Meclis-i Vala-yı Ahkâm-ı Adliye'de Mazbata Kalemi Kâtibi, ertesi yıl Serhalife oldu.

1852'de Meclis-i Vala-yı Ahkâm-ı Adliye'nin Anadolu Kalemi'nin İkinci Kâtipliği’ne atandı.

1854'te sadrazam olan Kıbrıslı Mehmed Emin Paşa tarafından Rumeli'de yaygınlaşan isyan ve eşkiyalık olaylarını bastırmak gibi, yerine getirilmesi güç bir işle görevlendirildi. Görevini başarıyla tamamladı.

Kıbrıslı Mehmed Emin Paşa'nın ikinci sadrazamlığı sırasında, 1861'de vezir rütbesiyle Niş Valiliği’ne atandı. Başarılı reformları nedeniyle, Abdülaziz tarafından genel bir reform programı hazırlamakla görevlendirildi.

1864'te Silistre, Vidin ve Niş'in birleştirilmesiyle oluşturulan Tuna Vilayeti'nin başına getirildi ve Osmanlı idari düzenini yeniden belirleyen Vilayet Nizamnamesi'nin uygulanmasına öncülük etti. Vilayet merkezinden köylere kadar yeni meclisler, bayındırlık, fen ve eğitim işlerine bakacak daire müdürlükleri oluşturdu.

Ziraat Bankası'nın çekirdeğini oluşturan Memleket Sandığı'nı kurdu. Vergi türlerini ve yükümlülüğünü azaltan düzenlemeler yaptı.

İstanbul Emniyet Sandığı’nın ve ilk sanayi mektebinin kurulmasına öncülük etti.1876'da sadrazamlığa atanan Midhat Paşa, uzun süreden beri üzerinde çalıştığı ve Ziya Paşa ile Namık Kemal'in katkılarıyla tamamladığı Anayasa taslağını Padişaha sundu. "Kanun-ı Cedid" adlı bu taslağı geri çeviren II. Abdülhamid, Fransız Anayasası’nı çevirterek yeni bir taslak hazırlattı ve Padişaha "tehlikeli kişileri" sürgüne gönderme yetkisi veren, ünlü 113. maddeyi de ekletti. Kanun-i Esasi olarak bilinen Anayasa, kesin biçimini aldıktan sonra, padişahın hatt-ı hümayunuyla 1876’da kabul ve ilan edildi.

Midhat Paşa'nın saraya karşı tutumundan rahatsız olan II. Abdülhamid, Midhat Paşa'yı 5 Şubat 1877'de sadrazamlıktan alarak ülkeyi terk etmesini emretti.

1881’de Abdülaziz'in ölümüne neden olmaktan suçlu bulundu ve ölüme mahkûm edildi. İngiltere'nin müdahalesiyle cezası ömür boyu hapse çevrildi, Taif'e gönderildi. II. Abdülhamid'in emriyle burada, 8 Mayıs 1884 gecesi öldürüldü.

O ülkesini muassır medeniyetler seviyesinde görmek arzusuyla yanıp tutuşan bir vatansever ve Mason’du! Tıpkı, İbrahim Hakkı Paşa, Tunuslu Hayrettin Paşa, Keçeci zade Fuat Paşa, Âli Paşa ve Büyük Üstat Talât Paşa gibi…