Kadınlarımız Mason olabilir mi? (2-2)

[ADAM]

1921 tarihli bu çalışmanın ikinci aşamasının sonrasını sunuyorum.


Mason âleminde kadınların bir mevkii bulunduğu ve bu meselenin arada sırada konvanlarda mevzubahs olduğu görülmektedir.

Şu tafsilâtı tarihiyeden müsteban olduğuna göre kadınların âlemi Masoniye kabulleri keyfiyeti muhtelif yerlerde ve muhtelif zamanlarda birtakım kuyut ve eşkâl tahtında mevkii fiile dahi isal olunmuş, ve her halde her zaman kemali ciddiyetle mevzubahs olmuş ve hiçbir vakit sureti kafiyede ret ve inkâr edilememiş bir hakkı tabiîdir. Eğer Mahfillerde bazı Biraderlerimizin dermeyan ettikleri gibi alelûmum esasatı Masoniye, yahut Iskoç Tarikatı Atik ve Makbulünün esasları kadınların kabulüne mâni olsaydı, şüphe yok ki ne «Adoption» Mahfilleri vücut bulur, ne de mesele konvanlarda ve Maşrıkı Azamlarda mevzubahs olur ve münakaşa edilirdi.

Bütün bu tafsilâtı tarihiyeden komisyon atideki netayici istihraca kendini haklı görmektedir:

1   : Kadınların Mason âlemine kabulleri hiçbir tarikatçe memnu değildir; zira memnu olmuş olsaydı evvelâ icra edilmezdi, saniyen müzakere ve münakaşasına hacet kalmazdı.

2   : Kadınların Türkiye Masonluğuna kabullerine verilecek karar esasen bu keyfiyetin çok zaman tatbik edildiği ve elyevm edilmekte bulunduğu Fransa, İtalya, Almanya, gibi memleketlerde mevcut müessesatı Masoniye ile bir inkıtaı münasebat tehlikesi arzetmez; çünkü kadınları bilfiil kabul edenler bizim bu hareketimizde kendilerine iltihaktan başka bir şey görmezler. Bu meseleyi münakaşa edenler de kendi aralarında mühim bir kısmın talep ve iltizam eylediği tarzı hareketi kendilerinden evvel tatbik etmiş olmamızdan münfeil olmazlar. Yalnız Kadın Masonluğunun kabulüne ait hiçbir malûmata müsadif olmadığımız İngiltere Mason müessesatı bu meseleyi sui- telâkki edebilir ihtimali hatıra gelebilir; halbuki bu da şüphe yok ki varit değildir, zira müessesatı mezkûre «Adoption» usulünü kabul etmiş olan diğer memalik Mason mües sesatı ile kat’i münasebat etmemekle böyle bir meseleyi bir vesilei inkıta addetmediği kabul etmiş demektir.

3   : Kadın Masonluğunun Erkek Masonluğundan farklı bir şekilde, ayrı mülhak bir Mahfil tatbik ve icrası bahsine gelince: bunun başlıca sebebi kadınların alâkadar olmadıkları mesainin münferiden icrası ile beraber erkeklerin birçokları kadınlarda ketumiyet ve mutemediyet evsafını noksan telâkki etmektedirler. Zaman ilerledikçe erkeklerin kadınlar hakkındaki telâkkileri de değişmektedir; kadının bir meta, bir ziynet, bir aleti zevk farzolunduğu devirlerde bittabi erkekler kadınlarda hukuku beşeriye tasavvur etmemişlerdi. Tekâmülü beşer kadınları derece derece hukuku tabiîlerine mazhar etmeğe başladı, kadının erkekle aynı hukuka malikiyeti teslim olunduğu gün bu hakkın her tarafça teslimi dakikası hulûl etmiş demektir.

Meseleyi son safhasında intaç için şu suali halletmek icap eder. Bu gün kadınların da erkekler gibi ve tamamile aynı hukuk ve vezaifi haiz birer insan olduklarında şüphe edilebilir mi?

Harbi umumînin verdiği son neticeleri göz önünde tutmak şartı ile buna «Hayır » diyebilecek olanlar kadınların da Masonluğa tıpkı erkekler gibi kabulüne rey vermiş olanlardır; bilâkis eğer hâlâ kadınları erkeklerin dununda farzedebilecek olanlanlar kalmış ise, bunların nisvanın ademi kabulüne, yahut yanlız mahdut ve mukayyet bir şekilde tekrisine rey vermeleri icap eder.

Bundan sonraki bölümde konuya Masonluğun anayasası açısından bakılıyor.