MASONLAR ARASINDAKİ İLİŞKİLER - 1

[ADAM]

GİRİŞ


Bu başlık altında birbirini izleyen kısa bölümlerde masonlar arasındaki ilişkilerden söz edeceğim.

Ben katılmasam bile çoğu masonların bugünkü Masonluğun kökenine yerleştirdiği Operatif Masonlukta her mason, üyesi olduğu locayı tam anlamıyla bir “aile yuvası” gibi görürdü. (Nitekim mason localarının kendi üyeleriyle yaptığı toplantılara “aile oturumu” denilmesini buna bağlayanlar da vardır.) Dünyadaki tüm mason localarını nitelemek üzere, dilimizde “kardeşlik kurumu” anlamına gelen terimler kullanılırdı.

Meslek ve sanattan olan masonlar, her gün localarında bir aradaydılar. Günümüzde olduğu gibi öyle uzun aralıklarla toplanmazlardı. 15. yüzyıl ortalarından başlayarak mimarlık ve inşaatçılık ile doğrudan ilgileri olmamakla birlikte locaların üyesi sayılan ve localarda düşünsel çalışmalar yapmakta olan kişiler yani “kabul edilmiş masonlar” da sık sık onlara katılırdı.

O tarihlerde toplumsal kurumlar henüz yeterince gelişmemiş olduğu için, masonların kendi aralarındaki özel ilişkileri de Masonluğun kural ve geleneklerine uyularak düzenlenir ve yürütülürdü. Loca, masonların yalnızca meslek ve sanattaki işleri ve çalışmalarıyla değil, yaşamlarının hemen her bölümüyle, her anıyla, her bağlantısıyla ilgilenirdi. Dolayısıyla, ister işlerindeki ilişkilerinden isterse başka nedenlerden kaynaklanmakta olsun, masonlar arasında çıkabilecek her türlü sorunu ve anlaşmazlığı çözümlemek de locaya düşerdi.

Eskiden olduğu gibi günümüzde de masonların, gerek içerdeki (locadaki) gerekse dışarıdaki ilişkilerinden dolayı aralarında herhangi bir uyuşmazlık çıkmaması istenir. Tüm masonik yaşamları boyunca da buna özen göstermeleri önerilir ve öğütlenir. Bununla birlikte, masonların gerek ritüellerin önerilerine gerekse deneyimli masonların öğütlemelerine uymakta biraz gevşek davranıldığı da görülmüyor değildir. Herhangi iki mason arasındaki anlaşmazlığın, Masonluğun töresini de zedeleyici bir nitelik taşıdığı ya bilinmemekte ya anlaşılamamaktadır. Bilinse ve anlaşılsa bile çoğu kez ya unutulmakta ya da umursanmamaktadır.

Eğer her mason, Masonluğun töresel ilkelerini içtenlikle benimser, bununla da kalmayıp yaşamının her anında bu ilkeleri uygulayacak olursa, bir diğer deyişle Masonluğu bir yaşam biçimi olarak benimserse, kardeşleriyle arasındaki ikili ilişkilerde hiçbir sorun çıkmaz.

Ancak, bu ilkelerin tümüyle sindirilemeyişinden ileri gelmekte olsa gerek, yer yer ve zaman zaman masonlar arasında bireysel boyutta ikili ya da gruplar halinde olmak üzere birtakım uyuşmazlıklar, kırgınlıklar, darılmalar ve gücenmeler oluştuğu, sonra da bunlardan kaynaklanan kötülemelerin ortaya çıktığı, bazı zaman tek yanlı bazı zaman da karşılıklı yakınma ve suçlamaların yapıldığı görülebilmektedir.

Dolayısıyla, masonlar arasındaki ilişkilerden söz ederken, ister istemez konunun kapsamına, genelde “anlaşmazlık” ya da “uyuşmazlık” olarak anabileceğimiz olgular da girer.

Aslında burada masonlar arasındaki ilişiklerin güzelliğinden, bunların çeşitli toplumsal katmanlardaki diğer insanlara nasıl örnek olabileceğinden söz etmek isterdim. Ne yazık ki daha çok anlaşmazlık ve uyuşmazlık örneklerinden söz etmek zorunda kalacak, sonra da bir masonun böyle durumlardaki tutumunun ve davranışlarının nasıl olması gerektiğini belirteceğim.