Mason Mabedi – 6 (Görünüm)

[ADAM]

Geçtiğimiz günlerde araya başka konular ve olaylar girdi. Bu başlık altındaki yazı dizisine devam edemedim.

Nerede kalmış olduğumuza baktım. İki sütun arasındayız. Mabet önümüzde.

Sağımızda (oraya Güney deniyor) ve solumuzda (oraya da Kuzey deniyor) oturma yerleri sıralanmış… Küçük mabetlerde yan yana tek sıra. Biraz daha büyücek mabetlerde iki sıra arka arkaya. Daha da büyük mabetlerde üç ya da daha fazla sıra her iki yanda amfi gibi yükseliyor.

Tam karşımızda Doğu denilen bölüm var. Bizim bulunduğumuz iki sütun arası zeminden biraz daha yüksek bir platform üzerinde. Bazı uygulamalarda her iki yanda birer parmaklık ile de ayrılmış. Derinliği?... Mabedin büyüklüğüne bağlı. Küçük mabetlerde uzun boyun üçte birini tutabilir. Büyük mabetlerde mabedin tüm boyuna oranla daha kısa çünkü orada törenli toplantılarda çok sayıda protokol konuğu yer almakta olabilir ama kuzey ve güney çok daha kalabalık olur.

Soru: Kapının olduğu yönde yani Batı’da oturma yeri yok mu?

Hayır, yok. Ancak görevlilerin oturma yerine değinmedik henüz. Onları ayrı düşünmek gerek.

Doğu’da tam ortada, biraz da yükseltilmiş bir platform üzerinde Üstad-ı Muhterem’in kürsüsünü görüyoruz. Geleneksel olarak üçgen prizma biçiminde ama kare prizmayı yeğleyenler de var. Çünkü biliyoruz ya burada her şey simge. Dolayısıyla üçgen prizma biçimindeki bir kürsü de simge, kare prizma biçiminde olanı da bir simge. Her biri farklı bir şekilde yorumlanır. Simge değilse, o zaman isterse yamuk olsun. Fakat burada her şey simge olduğu için, kürsü yamuk biçimindeyse birisi kalkıp onun simgesel anlamı üzerinde spekülasyon yapmaya girişir.

Üstad-ı Muhterem’in kürsüsünün her iki yanında koltuklar sıralanmış. Bunlar ilgili büyük locanın benimseyişi uyarınca protokol konuklarına ayrılmış. Ancak locanın bir önceki Üstad-ı Muhteremi bu bağlamda herkese oranla öncelikli. Bir diğer öncelik de elbette locanın bağlı olduğu büyük locanın büyük üstadına verilmekte. Diğerleri, her kim olursa olsun, onlardan sonra…

Doğu’nun iki uzantısında loca görevlilerinden iki kişinin oturacağı yerler var; önlerinde birer küçük masa. Bu görevliler locanın sözcüsü (hatip) ile sekreteri (kâtip). Hangisi ne yanda oturur diye soracak olursanız, kiminde şöyle, kiminde öteki türlü. Bunun herhangi bir simgesel anlamı olmayacağı için, öyle ya da öteki türlü oluşu pek fark etmez. (Bana göre fark etmez. Fark ettiğini söyleyecek olan varsa belirtsin lütfen.)

Simgesel derecelerde çalışan bir locanın toplantılarını yaptığı mabette iki görevli kürsüsü daha var. Bunlardan biri Birinci Nazır, diğeri İkinci Nazır olarak anılan görevlinin kürsüsü. Bunlar genellikle Üstad-ı Muhterem’in kürsüsünün benzeri ama daha küçük. Birer platform üzerine yerleştirilmiş durumdalar.

Birinci Nazır’ın kürsüsü her uygulamada bizim şu an bulunduğumuz yerde yani Batı’da ama şöyle biraz Kuzey yana doğru ki girişin önü serbest kalsın.

İkinci Nazır’ın kürsüsüne gelince, o konuda iki ayrı uygulama görülüyor. Birinde, ikinci nazır güneyde oturuyor. Ötekinde ise birinci nazırın simetriğinde yani Batı’da ve biraz güney yanda.

Öncekinde şöyle bir kural gözetilir: Üstad-ı Muhterem ve nazırların oturma yerleri bir dik üçgen oluşturmalı. Eh, böyle olunca elbette bu uygulamada bir simgesel değerlendirme söz konusu. (Ötekinde de bir ikiz kenar üçgen oluşur ama bence onun bir simgesel anlamı olmaz. Benimle aynı görüşte olmayan, bu bağlamda farklı bir bilgisi bulunanlar olabilir.)

Diğer görevliler nerede oturuyor?...

Çeşitli farklı uygulamalar var. “En doğrusu şöylesidir.” demek yanlış olur. Her birinde ortak olan locada koruyuculuk görevi yapanların yerleri. Bu ise elbette kapının her iki yanında; başka türlü olamaz.

Bir mason mabedinin boyutlarından söz edilirken, simgesel olarak, boyunun Doğu’dan Batı’ya, eninin Kuzey’den Güney’e uzandığı söylenir. Eh, bunun nasıl bir anlama geldiğini siz düşünün artık.

Burada durayım ve eksiklerimi tamamlayacak, yanlışlarımı düzeltecek olanlara olanak vereyim. Sonra mabedin diğer dekoratif öğeleriyle devam ederiz.