Mantık ve Düşünce Yanlışları

[ADAM]

Sayın Popperist'in bu konuya bir el atmasını dilemiştim.

Onca güç koşul altındayken gelip, katkıda bulunuşundan ötürü en azından kendi adıma teşekkür ederim.

Açıklamalarında bana göre tek bir sorun var: Aristoteles... Dostlarım, benim onu haddimi aşarcasına pek takdir ettiğimi ama hiç sevmediğimi bilir. Bunun gerekçesi var kuşkusuz. Bir açıdan konu dışında kalır, bir açıdan bu konu başlığının içindedir. Aristo mantık yanlışlarını gösterir göstermesine ama bunu metafizik bir yöntemle yapar; doğa ile daha uyumlu olan diyalektik yöntemle değil. Nitekim diyalektik ile alay bile eder ve bunu yaparken de aslında mantık yanlışını kullanılır.

Çok basit olarak alırsak; Aristo'ya göre bir şey kendi kendisinin aynısıdır ve asla kendisinden başka bir şey değildir. Oysa diyalektik bir düşünceci olan Herakleitos'a göre bir şey hem kendi kendisinin aynı hem kendisinden başka bir şeydir, çünkü sürekli olarak değişmektedir.

Şimdi ben bunların ayrıntısına girmek istemiyorum.  Bir yandan boşuna yer doldururken, diğer yandan bu foruma katkıda bulunan birçok üyemiz için pek basıt bilgileri yinelemekten başka bir şey yapmamış olurum. Ancak şurası kuşkusuz ki, bırakın benim sevip sevmeyişimi, Aristo'nun deyişlerini ve yargılarını bile özenle ele almak ve akıl süzgecinden geçirmek gerekir.

Başka herkesin sözlerini, her kitapta yazılı olanları da biraz önlemli olarak izleyip akıl sözgecinden geçirmek gerektiği gibi.

Mantık yanlışları, eğer bilerek, hele amaçlı olarak yapılıyorsa, ilk anda yanıltabilir. Nitekim birçok yerde, birçok alanda yapılmakta olan da budur. Bu yerler hergün yaşadığımız yerler, bu alanlar her gün iç içe olduğumuz alanlardır.

Hemen kapılmayın... Hemen kapılmamayı alışkanlık ederseniz belki size pek bir kuşkucu (septik) diyebilirler, başlangıçta öyledir ama sonraları ona da alışırsınız.

İşin ilginç yanlarından biri de ne biliyor musunuz?

Masonlukta da buna benzer öneri ve öğütlerde bulunuluyor.

[enelsır]

Ama şurada şöyle bir soru akla gelebilir: "Ben tüm mantık yanlışlarını tespit edebilmek için, tüm bu maddeleri ezbere bilmek ve tartıştığım kişinin söylediklerini habire kafamdaki mantık yanlışları konusuyla kontrol etmek zorunda mıyım?"

Tabii ki hayır.

Bu mantık hatalarının hepsi, tartışma süreci içinde kendiliğinden de keşfedilebilir. Sezersiniz, ve hatayı ifade edersiniz. Bunun için duygusal olarak kışkırtılmamak ve konuşanın ne dediğine dikkat etmek gerekir.

 Sayın popperist'in iletisinden yukarıda alıntıladığım bölüm çok ilgimi çekti.

 Bu bakış açısı  iki şeyi ortadan kaldırıyor ve yeni bir seçenek sunuyor.

1- Günlük hayatta çokça karşılaştığımız entelektüel ukalalığın önünü tıkıyor. Bir şeyi bilmekle özümsemiş olmanın farkını ortaya koyuyor.

2- Ön yargılardan arınmış ve dikkatli bir zihnin , mantık hatalarını fark edebileceğini anlatıyor. Dahası bir de işin içine "sezgi" olgusunu katıyor. Sezgilerine çok güvenen biri olarak bu olgunun da işin içine dahil olması beni hiç şaşırtmadı.

Kişinin bir konuyu incelerken ihtiyacı olan olgulardan birinin de sezgileri olduğunu düşünüyorum.