Düşünce Tarihi - Orhan Hançerlioğlu

[alcyone]

'Düşünce Tarihi', Orhan Hançerlioğlu'nun "Dört bin yıllık düşünce, sanat ve bilim tarihinin klasik yapıtları üstüne eleştirel inceleme"sini yaptığı kitabıdır. Kitap konulara göre ve kronolojik sırayla hem doğu, hem batı düşüncesini akıcı bir şekilde anlatıyor. Edebiyata ve felsefeye meraklı olan herkesin bir solukta okuyabileceği bir eserdir.

Kitabın arka kapağında;

'Bu yapıt ilk yayımlandığında -1963- Afet Muhteremoğlu, Oğuz Kazım Atok vb. gibi değerli yazarlarca YILIN KİTABI olarak nitelenmişti. Kültür bakanlarımızdan sayın Cihat Baban, 9 Mart 1971 tarihli Cumhuriyet gazetesinde şöyle yazdı: ''Boileau, ancak iyi anlaşılan iyi anlatılır, der.

Hançerlioğlu, bu kitabıyla, dünyadaki fikir cereyanlarını çok iyi anladığını, üslubundaki temizlik ve kalemindeki berraklıkla belirtiyor. Dünyanın kurulduğu günden bugüne kadar hangi fikir aşamalarından geçtiğini öğrenmek isteyenler, Düşünce Tarihi'nin sayfalarını çevirerek merdivenlerden yükselebilirler. Orhan Hançerlioğlu'nun Düşünce Tarihi'ni okuyanlarla, onun gelişme temposunu izleyenler, yakınlarda Hançerlioğlu'nun, bütün dünyada üzerinde durulacak orjinal yapıtlarla Türk düşüncesini yüceleştirdiğini göreceklerdir.''

Değerli sanatçı Suat Taşer de 29 Ocak 1982 tarihli Millyet gazetesinde şöyle yazdı: ''Düşünce Tarihi adlı o güzelim kitabının Yeni Baskıdan Önce başlıklı notunda; emeğine, çalışkanlığına, verdiği yapıtların yetkinliğine ve olgunluğuna hayranlık duyduğum Orhan Hançerlioğlu, ''Öğrenmek benim mutluluğumdur'' der. Aydın olanla olmayan, bu sözün terazinde tartabiliriz.''

yazmaktadır.

[ADAM]

Sayın Alcyone'e şu bakımdan katılırım: Orhan Hançerlioğlu'nun "Düşünce Tarihi" adlı kitabı, kendisini aydın bir kişi olarak niteleyen her kişi tarafından dikkatle, sindirerek okunmalıdır. Bu kitap, Orhan Hançerlioğlu'nun birçok sözlüğü ve 7 ciltlik Felsefe Ansiklopedisi ile birlikte, bireysel kütüphanesi olan herkes tarafından el altında bulundurulmalıdır. Bunlar piyasada hâlâ bulunabiliyor mu, ne kadarı bulanabiliyor bilmiyorum ama isteyenler doğrudan yayıncı Remzi Kitabevi'ne başvurabilir sanırım.

Buraya kadar iyi de birazcık dahası var... Gerek bu kitabı gerek Orhan Hançerlioğlu'nun diğer yapıtlarını bir kaynak olarak kullanacak kimseler çok dikkatli olmalıdır. Ben kullanırım ve bu bağlamda çok dikkat ederim. Çünkü tüm yapıtlarında Orhan Hançerlioğlu, kendi bireysel eğilimlerini "tam ve asıl doğru" gibi yansıtır. Bu nedenle de önce onun bireysel eğilimlerinin ne ve nasıl olduğunu bilmek, anlamak gerekir. Nitekim "Düşünce Tarihi" adlı yapıtta birtakım yanılgılı ve yanıltıcı bilgiler de verilmektedir. Akıcı bir dille yazılmıştır, kolay okunur, bilgilendiricidir ama verilen bilgiyi test etmek gerekebilir.

 

[alcyone]

Sayın Adam'ın yapmış olduğu uyarının nedeni sanıyorum Orhan Hançerlioğlunun 111'ler adı verilen grupta yer almasıdır. Düşünce Tarihi isimli eserini yanlış hatırlamıyorsam 1962 yılında yani 111'ler olayı meydana gelmeden yazmıştır ancak bu da kitabın içinde yanıltıcı veya yanılgılı fikirler olamayacağı anlamına gelmez.

Bu konuda Sayın Adam'a teşekkür ediyorum ve ekleme yapmak istiyorum:

Okuduğumuz tüm kitapları, edindiğimiz tüm bilgileri öğrenirken 'dogma' olarak öğrenmemeli ve her zaman yanılgılı veya yanıltıcı bilgiler de olabileceğini bilerek bilgi dağarcığımıza almalıyız. Bu sorgulayan ve düşünen bir bireyin yapması gerekli bir ödevdir.