Özgürlük, Dogma, Bağnazlık (7)

[enelsır]

Devam...

“Bağnazlık” nedir?

Bir inancı, bir ülküyü, bir geleneği, bir göreneği, bir töreyi, bir ilkeyi, bir bilgiyi, bir düşünüyü, bir yorumu ya da bunlardan birkaçını, körü körüne ve aşırı ölçüde inatla savunarak, gerektiğinde ondan başkasını ya da bir başka türlüsünü de benimseyebilme eğilimini kesinlikle gösterememek bağnazlıktır.

Bağnazlık (taassup) kendini özellikle dinsel inançlar alanında gösterir ama salt din ile sınırlı değildir. Toplumsal yaşamın birçok alanında, örneğin politikada, ekonomide, iş yaşamında, sosyal ilişkilerde, bilimde ve sanatta hatta aile düzeninde bile bağnazca tutum ve davranışlarla karşılaşılabilir.

“Bağnazlık” ile “Tutuculuk” aynı şey midir?

Bağnazlık ile tutuculuk (muhafazakârlık) birbirine karıştırılmamalı, eş anlamlı da tutulmamalıdır.

Tutuculuk, olanı olduğu gibi koruma ve sürdürme eğilimi olarak tanımlanabilir. Geçmişin bilgi birikimi ve deneyimi üzerine kuruludur. Geçmişte uygulanmış hatta belki doğruluğu kanıtlanmış olanın bugün için de hiçbir değişiklik gerekmeksizin geçerli olduğunu düşünmek, böylece değişimin gereklerine kapalı olmak tutuculuktur.

Tutucu bir insan, değişimden ve yeniliklerden pek hoşlanmaz ama eleştiriye dayanıklıdır. Karşısındakini dinler ama değişmez. Bağnaz bir insan ise eleştiriye hiç dayanamaz; eleştirildiğinde ya da yanılgısı gösterildiğinde savunmasını saldırıya geçerek yapar.

Tutucu insan kendisininkine karşıt görüşlere sahip olanları hatalı bulur ama işte o kadar… Bağnaz olan ise düşman kesilir

[ADAM]

Sayın enelsır’ın temposuna yetişmek zor... Ancak bu bir yakınma değil. Sadece biraz önceki günlere dönmek gerekiyor; hepsi bu.

Bu yedinci bölümün sorusu şöyle: “Bağnazlık” nedir?

Yanıtı gayet güzel verilmiş. Ben sadece sözlük karşılığı olarak bir de “fanatiklik” diyebilirim.

Şimdi böyle olunca kimi spor fanatikleri karşı çıkacak. Onlara göre fanatiklik zevkli bir şey; bağnazlık ise kötü ve zararlı. Bunun nedeni de “fanatik” sıfatının dilimizde biraz farklı bir anlama gelmek üzere değerlendirilmiş oluşu. Yoksa Türkçeden bir başka şeyce sözlüğe bakarsanız, bulacağınız karşılık bu.

Ha, bağnazlık” ile “tutuculuğun yani muhafazakârlığın aynı şey olup olmadığına gelince… Kitabın yazarına katılırım: Bunlar birbirine karıştırılmamalı; hele eş anlamlı hiç tutulmamalı. Kaldı ki burada tutuculuğun tanımı gayet güzel bir şekilde yapılmış ama bir şeyin eklenmesi unutulmuş bence: Bağnazlık tutucu olmayan bir ortamda da kendi gösterebilir. Öyle ki bilimde bile bağnazlık olabilir. Elbette o zaman o bilimin bilim olup olmadığı da tartışılabilir, o ayrı.

İşte burada bir başka değerli öğe geliyor gündeme: Eleştiri… Hani kimilerinin pek hoşlanmadığı ama gelişimin, olgunlaşmanın, evrimsel doğrultuda ilerleşin oluşturucularından biri.

Eleştirelim ve eleştirilelim. Eleştiriyi sevelim ve değerlendirelim. Bu bizi bağnazlıktan korur.

[ceycet]

Eleştirisiz yeşeren düşüncelerin,bağnazlığın tuzağına düşmesinden daha doğal birşey olamaz.

Butür düşüncelerin topluma yansımasında iki ayrı tehlike vucud bulur.

Birincisi;bu düşüncelerin sahibinin kendisini ilahlaştırması,ikincisi ise bu düşünceleri benimseyenlerin dogmalarla donatılacağı endişesinin hakim olacağı kanısıdır.

Gelişmeyi ve değişimi umud edenlerin,daha işin başında kendisine yöneltilebilecek olası eleştirileri bir sorgulama vesilesi olarak kabul etmesi gerekir.

Toplumun belli bir kesiminde eleştirilmeyen düşünceler,ciddiye alınmıyor demektir.

Her eleştiri menfi olacak diye birşey de söz konusu değildir;elbette olumlu eleştirilerde olacaktır.Burada,sadece deştek olmak için olumlu görüş bildirenlerin yapabileceği tahribatıda gözardı etmemek gerekir.


Saygılar

[ruzber]

o zaman masonların kadın masonlara bakışı tutuculuk, bağnazlık değil.