Buğdaya Genel bir Bakış

[Felix Steiner]

Sabah, öğle ve akşam vakitleri yediğiniz tost, sandviç ve çeşitli ekmeklerin bir otsu bitki olan buğdaydan kaynaklandığını hiç düşündünüz mü? Buğday tarımsal bir kültür bitkisi olarak dünyada çok geniş bir alanda yetiştirilmektedir. Tüm dünya insanları tarafından en yüksek oranda tüketilen bir besin kaynağıdır. Buğday bitkisi yıllık üretimde hububatlar arasında bir numara olup, dünya gıda üretiminin %18'ini karşılar. Buğday, mısır ve pirinç gibi bir hububat bitkisi olup; küçük, küme şeklinde ve başak olarak bilinen gösterişsiz çiçekler taşır. Çiçekler, rüzgar yardımıyla taşınan polenlerle döllenip geliştikten sonra, "tane" olarak adlandırılan sert ve kuru meyveler ortaya çıkar.



  Buğday, kültüre alınmış en eski bitkilerden biridir. Kültüre alınmış (ya da evcilleştirilmiş) buğday, Yakın Doğu orjinli olup 9000 yıldan daha uzun bir geçmişe sahiptir. Tarımın başlamasından bir süre önce, yabani buğday ile aynı familyadan keçiotu olarak bilinen yabani tip bir ot arasında hibrit bireyler oluşturuldu. Bu çaprazlamadan Emmer buğdayı (adi buğday) denilen yeni bir buğday formu ortaya çıktı. Günümüzde geniş bir alanda ekimi yapılan Emmer buğdayı (Triticum turgidum), hamur işi yiyecekler yapımında kullanılan irmik unu üretiminde kullanılır. Emmer buğdayı ile keçiotunun da birbiriyle hibritlenmesi sonucunda, yaklaşık 8000 yıl önce ekmeklik buğday (Triticum aestivum) tipi ortaya çıktı.

 Diğer buğday türleriyle karşılaştırıldığında ekmeklik buğday, protein bakımından, özellikle de glüten proteini yönünden daha zengindir. Ekmeklik buğday unu su ile karıştırıldığı zaman, bu glüten proteini hamurun uzamasını, gerilmesini ve elastik olmasını sağlar. Ekmek hamuruna maya mantarı veya karbonat gibi mayalandırıcı veya kabartıcı maddeler eklendiği zaman, karbon dioksit gazı üretilir. Bu gazın kabarcıkları hamuru genişleterek ve şişirerek mayalanmış ekmek elde edilir. Özetlenirse, farklı kültürlerde değişik şekillerde üretilmekte ve birçok insanın günlük besin ihtiyacının yarısından fazlasını karşılamaktadır.

Ekmek yapımı ile ilgili kısa bir belgesel:

EKMEK NASIL YAPILIR

BİTKİ BİYOLOJİSİ

[shakespeare]

inanılmaz güzellikte
sevgiler...saygılar...