İlk Satranç Ustası – Kara Ölüm Paul Morphy

[Anilcanballi]

Dünyanın ilk satranç ustası olarak kabul edilen Paul Charles Morphy,22 Haziran 1837′de New Orleans’da dünyaya geldi.Babası İspanyol-İrlanda kökenli soylu Kreol ailesinden gelmeydi, annesi ise bir Fransızdı.Zamanın en iyi satranç oyuncusu olarak bilinmektedir.Modern satranç kurallarının yaratıcısı bir deha olarak kabul edilmiştir.Fransızca, İngilizce, İspanyolca ve Almanca dillerini ana dili gibi bilen Morphy, Philidor’un Analysis, Kieseritzky’nin Regence, Staunton’u Chess Players Chronicle, Andressen’in Deutsche Shach Zeitung dergilerini okuyordu.Görkemli bir dereceyle okulu bitiren Paul, iki senede Louisiana Üniversitesi’nden mezun olur ve 20 yaşında diplomalı bir avukat haline gelir.Ama ABD’de bu meslekte çalışabilmek için en az 21 yaşında olmak gerektiğinden,kendini tamamen sevdiği oyuna vermeye karar verir.Morphy onunla oynamayı kabul eden hemen herkesi yenmiştir.Bu yüzden Kara Ölüm lakabıyla tanınmaktadır.

-

Londra Turnuvasından sonra yükselen satranç gürültüsü Yeni Dünya’ya ulaşmıştır.1857 sonbaharında New York’ta 1.Amerikan Kongresi, ülkenin en iyi 16 satranççısını toplar.Londra-1851′de olduğu gibi, bu turnuvada da nakavt sistemi ile yapılıyordu: Maçlar üç, final ise beş galibiyet üzerindendi.Morphy hiç güçlük çekmeden(+9 =1) geldiği finalde o zaman Birleşik Devletler’de yaşayan ve sonradan ünlü bir usta olan Alman Louis Paulsen’i +5 -1 =2 gibi bir skorla hezimete uğrattı.Bir de Paul her zamanki gibi hızlı, rakibi ise çok yavaş oynuyordu ve düşünme süresi sınırsız olduğu için partiler 10-11 saat sürüyordu.Hatta oyunlardan birisi 15 saat sürmüştür.

Morphy, İngiliz Şampiyonu Staunton ile oynama arzusudaydı ve bu yüzden ona bir davetiye gönderdi.Fakat bu daveti reddedilince Morphy Avrupaya gönderildi.1858 Haziran’ında İngiltere’ye vardı.Burada etkili zaferlerle yerli ustalara karşı kolay bir üstünlük sağladı. Yine o sıralarda Morphy, Lowenthal’e karşı parlak bir zafer kazandı ( bu arada kazandığı ödülü maddi sıkıntılarla boğuşan rakibinin ev mobilyaları için harcadı!), ama ne yazık ki uzun görüşmelerden sonra asıl amacına (48 yaşındaki İngiliz şampiyonla maç yapmak) ulaşamadı.Burada Fischer‘ı hatırlayabiliriz: “Herhalde Staunton Morphy ile masada karşılaşmaktan korkuyordu ve fikrimce onun endişeleri yerindeydi.Morphy onu yenerdi, gerçi bir çoğunun düşüncesinin aksine onların maçı tek kale oynanmaz ve çetin bir mücadeleye sahne olurdu.”

-

De La Bourdonnais: “Bu adamla mücadele etmek boşunadır, bana çok fazla geldi.O, makine gibi dakik ve hatasızdır, ben ise basit bir faniyim!”

-

Adolf Anderssen: “Morphy satrança bir ressamın ciddiyeti ve büyük bir itinayla yaklaşıyor… Satranç partisi onun için kutsal bir vazife.”

-

Morphy Avrupa’dan ayrılmadan önce onuruna ihitşamlı bir de ziyafet verildi.Morphy Avrupadan çoşku ile ayrılışı ile birlikte New York’ta da daha önce görülmemiş bir coşku ile karşılandı.Satranççıların zaferinin bir daha hiçbir zaman ve hiçbir yerde bu şekilde kutlandığı görülmedi.

[Samuray]

İspanyol açılışının Mophy varyantını hala turnuvalarda görüyoruz. Kalıcı olmak güzel şey.