Bilge - Bilgelik

[ADAM]

Forum’un Mason Sözlüğü bölümünde Sayın Bawaa, Bilge ve Bilgelik kavramları üzerinde ayrıca durulması isteminde bulundu. (http://www.masonlar.org/masonlar_forum/index.php/topic,9610.msg89483.html#msg89483 )

Bunu kim yapacak? Forum üyelerinden her isteyen yapabilir. Ben de açabilirim konuyu; sonra katkılarla geliştiririz.

Fakat ben şöyle düşündüm: Bu değerlendirmeyi orada yani sözlük başlığı altında değil de burada Terimler ve Kavramlar alt bölümünde yapmak çok daha doğru olur.

Bugünkü iletilerde dikkatimi çeken bir başka şey daha oldu. Anketler ve İstatistikler bölümünde Sayın NOSAM33 “Rozkruacılar” konusu üzerinde bir aktarımda bulunmuş. Ben de o aktarımın oradaki konuyla ilgili olmadığını belirterek, forum moderatöründen bir başka bölüme alınmasını rica ettim. Şu ana kadar belki alınmıştır bile uygun bulunmuşsa dileğim. Bunu belirtişimin nedeni ise şu: Anlaşılan NOSAM33’ün o aktarımda bulunduğu kaynakta terimler ve kavramlar burada, bizim forumda olduğundan çok daha geniş bir kapsamda veriliyor. Çünkü Rozkrua ve Rozkruacılar sözcükleriyle bağlantılı olarak bizim forumdaki sözlükte varsa yoksa iki buçuk satır var.

Acaba aynı işi bilge ve bilgelik sözcükleri için yapsak nasıl bir durum ile karşılaşırız?

Bunu elbette Sayın Bawaa kendisi de yapabilir. Hatta belki yapmıştır da… Ancak şurası kuşkusuz ki o kaynağa başvurulacak olursa bu iki terim üzerindeki açıklamalar salt masonik açıdan yapılmış olacaktır. Gerçi bunun sakıncası da olmamalı çünkü bulunduğumuz yer de masonlar sitesi. Ayrıca o kaynakta bu kavramlar ile bağlantılı açıklamaların değerlendirilişi, ilgili mason örgütünün tutumu nedeniyle öznel yani sübjektif de olabilir.

Ne fark eder ki?... Bu terim üzerinde ben de kendi kafamdan, kemdi birikimim uyarınca bir anlatımda bulunsam, o da öznel olmayacak mı?

Şimdi bakalım bu aktarımı kim yapacak ya da bu konuda bir aktarım yapılacak mı? Sonra konunun içeriği üzerinde bireysel görüş ve değerlendirmelerimize girişiriz.

Umarım Sayın Bawaa bana böyle bir iş ettiğimden ötürü kızmaz… Sanmıyorum kızacağını çünkü olasıdır ki o da bu başlığın aslında çok geniş açılımlara gidebileceğini biliyor.

[hypatia]

Sn Adam ın terim hakkında kendi birikimlerinden bir anlatım sunmasını  bekliyorum, bunu kendi adıma istiyorum çünkü konuyu tam açıklığıyla anlamadım; belkide şu sıralar zihnen biraz yorgun olduğumdandır.

[gnothi]

"Felsefe yolda olmaktır" diyor Karl Jaspers...

Hepimiz açık olarak biliyoruz, bu felsefe yolunun, bilgi yolunun, ışık yolunun sonunda gelinen yer bilgelik. Ve yine biliyoruz ki bu yolun sonuna gelmek diye bir şey görülmemiş. Hani olmuş da yolun sonuna, bilgeliğe ulaşmış biri varsa da "Ben oldum artık" demeyecek kadar bilge olduğundan biz henüz görmemişizdir.

Sevgi ve saygılarımla.

Not: Sayın ADAM'ın aşağıdaki linkte bu konuda detaylı bildirimleri bulunmakta.
http://www.masonlar.org/masonlar_forum/index.php/topic,8455.0.html?variant=anthracite

[asimov]

Merhaba,

Bu konu ve bu kavramlar bu sitede tüm yazılanlardan, tüm felsefi akımlardan ve tüm düşünürlerden daha önemli.

Evet bilgi nedir. Bir insan bütün hayatını bu soru için harcayabilir. O ne yüce bir insan olacaktır. Bilgi bilinen midir? Bilgi bize öğretilen midir? Bilgi bize ait midir?

Şimdi bilginin peşinden koşan bu sitenin üyelerine sormak istiyorum. Bu zamana kadar öğrendiğimiz hangisi bize ait. Başkalarından öğrendiklerimiz, kitaplardan öğrendiklerimiz, öğretmenlerden ve dinden öğrendiklerimiz. Hepsi ama hepsi bize ait olmayanlar. O nedenle krishnamurti bize bilgi ve öğrenme üzerine düşünmemizi söylüyor. Zihnin olduğu yerde gerçek bilgi yoktur. Zihin dış süreçlerle şekillenir. Ve yine diyorki 'Tanrı ve gerçeklik yalnızca düşünce sona erdiğinde keşfedilebilir. Tanrıyı , bilgiyi anlatan herkes başkasından öğrendiklerini anlatıyor. Tanrı ise bütün bunların dışında saf aklın içinde.

Bilgelik nedir? Bilge çok bilen midir? Hayır. İşte yine aynı yerdeyiz. Bilge bütün bunların farkında olandır. Bilgelik farkında olmaktır. Dinin, ailenin, toplumun, öğretilenin, duvarların farkında olan bilgedir. Bilgelik için hiçbirşey bilmeye gerek yok. Bilgelik bir histir, kavrayıştır.

Saygılarımla.

[bawaa]

Umarım Sayın Bawaa bana böyle bir iş ettiğimden ötürü kızmaz… Sanmıyorum kızacağını çünkü olasıdır ki o da bu başlığın aslında çok geniş açılımlara gidebileceğini biliyor.

Sayın ADAM;
Sizin yorumlarınızı çok önemseyen biri olarak size kızmam söz konusu bile olamaz. Sizden öğreneceklerim daha çooook var.
Konuyu buraya almanıza gerçekten çok memnun oldum. Konu ne kadar geniş kitlelere ulaşabilirse ve ne kadar çok farklı yorumlar çıkarsa o kadar çok faydalı olur düşüncesindeyim.
Sevgiyle kalın.

[hypatia]

Sn Asimov, açıklamanız net ve doğru. Bilgelik derin bir kavramdır ve dediğiniz gibi bilginin ve düşüncenin ötesinde olan, sadece hissedilen ve hissettirendirendir;tabii bunu anlayan için. Anlamak için de hissetmek, hissetmek için önce egodan inip saf bilinç te oturmaktır..Kendimce bir yorumum umarım yanılmıyorumdur,ama bu konuda sizinle bir ifade paylaşımı yürütebileceğimi hissediyorum

[ADAM]

Bu konuya gireceğiz girmesine, benim açımdan bir türlü giremedik.

Bu arada iki kısa iletiye birer kısa yanıt gerekti bence.

Bidrincisi Sayın asimov'un iletisi üzerine: Kapsamdaki konu bilgi (malûmat) değil, bilge (hakîm) yani bilgelik (hikmet) sahibi kişi... Bilgi konusunu apayrı bir başlık olarak alırız istenirse.

Bilgelik üzerine Sayın gnothi'nin dikkatli tanısıyla vermiş olduğu linkte birtakım sözler etmişiz gerçi. Konu başlığını dileyen Sayın Bawaa. Oradakileri yeterli görüşorsa bununla zaman yetirmeyelim. Fakat konuyu bir kez de bu başlık altında irdeleyelim istiyorsa, zaten yapacağımız o.

Sayın pypatia'nın değndiği nokta ise önemli... Bilgeliğin tanımı iki ayrı yaklaşımla yapılabilir ve bu iki yaklaşım biribirine zıt olduğu için ikisinin tanımları çok farklı olur. Bunlardan biri metafizik/tinsel diğeri diyalektik/bilimsel yaklaşımdır. Sayın hypatia'nın özetle dedikleri bunlardan sadece ilkiyle uyumlu. Kim bilir belki eskiden ya da belli bir açıdan bilgelik öyle bir çerçevede dünşünülebilir. Bu kimilerince uygun görülebilir ama Sayın hypatia beni bağışlasın, bana göre olan bilgelik insanın üst bilincinde ve buyrultusunu kullanarak, farkında olarak edinebileceği... Başkalarına göre buna bilgelik denmeyebilir.

Tanım ve açıklamalara girdiğimizde herhalde bu konuya geleceğiz.  O aşamada bir güzel tartışırız, kafa yarmadan, göz çıkarmadan.

Sevgiler.
   

[asimov]

Merhaba,
Sn Adam yazısından anladığım kadarıyla bu konuda oldukça dolu ve güzel bir başlangıç yapacak. Elbette sabırsızlıkla bekliyoruz. Bizimde söyleyecek şeylerimiz olabilir.

Konu başlığının farkındayım. Ancak aynı platformda yürümeliyiz. Başka bir ifade ile aynı dili konuşmalıyız.

Bilge, Bilgili, Bilen, Bilgin hep aynı kökten gelen ve temelinde bilgi olan kavramlar. Bu nedenle önce bilgi üzerine birkaç şeyden bahsetmek istemiştir.

Bilge kavrayan, bilen kişi olarak tabii ki metafizik bilgiden temekini almayacaktır. O zaman bu herkes tarafından aynı şekilde yorumlanmayacaktır.

Aynı kutsal kitaplar, aynı bilimsel sonuçlar, aynı olay ve olgularda birbirimizden nasıl da farklı davranabiliyoruz, düşünebiliyoruz.

Sonuç olarak metafizik bir temele oturtarak inceleyecek olursak bu konuda fazla bir katkım olamaz. Ancak diyalektik temelde bakacak olursak, bir başlasın bakalım neler söyleyebiliriz.

Saygılarımla.

[hypatia]

Sn Adam'ın, bilgeliğin  üst bilincin ve farkındalığın kullaılarak edinildiği ifadesine bende katılıyorum;ve oysa ki bunu ifademde  reddetmiş görünmüyorum.. Galiba ya yanlış algılandım yada ben kendimi ifade edemedim.
Bilgeliğin tarifini sn asimov 'un açıklamış şekli bana daha iyi oturdu. Bilgi ile bilgeliğin ayrı temalar içinde işlenmesi gerektiğini de vurgulamış olan yazısına göre ki buda gayet doğal,bu kavram geldi aklıma....Sn Adam'ın dediği gibi bu konu daha da açılım kazanıcak ve yorumlarımızla bu zor kazanılan niteliğin dışsal yada içsel kavrayışlardan hangisinin önceliği koruması gerektiği de ortaya çıkacak. Bakalım, umuyorum iyi bir yerlere yelken acıcaz .

[ADAM]

Peki... kısa bir süre sözcük kökleri üzerinde duralım.

Bilgi ve bilge, elbette her ikisi de bil temel kökü üzerine kurulu.Günümüz Türkçesinde bu böyle ama benim pek de yandaşı olmadığım eski Türkçeye gidersek, ilgilisizleştiklerini görüyoruz. Malûmat sözcüğünün kökü "ilm", Hikmet sözcüğünün kökü ise "h'km". Bunu Batı dillerinde alırsak da öyle. Örneğin İngilizcede bilgi "knowledge" ya da "information", bilge "wise"; Fransızcada "connaissance" ile "sage".

Bunların hep kök bakımından ilgisiz olduğunu görüyoruz. Demek ki sözcük köküne bakmamak gerek. Yalın Türkçede bu kavram bakımından yanıltıcı olabiliyor.

Fakat göz ardı edemeyeceğimiz bir şey var. Bilgelik kavramını tanımlamaya gelince, bunun kısa tanımını "bilgi ile erdemin birleşimi" diye yapacağız sanırım. İşte o zaman hemen bilgi hem erdem kavramlarını öncelikli olarak tanımlamak da gerekebilir.

Ben derim ki: Şimdilik o kavramlar üzerine elimizde güzel tanımlar olduğunu, bizim de onların üzerinde uyuştuğumuzu varsayalım.  Bilge ve bilgelik konusunu bitirelim; gerekirse bunun içeriğinde yer alacak öteki kavramlara geçelim. Çünkü bakarsınız iş erdem ile de bitmez!...