Darwin ve HMS Beagle Yolculuğu-4-

[asimov]

HMS Beagle gemisi 15 Eylül 1835 günü Galapagos Takımadaları’nda Chatlam Adası’na vardı. Takımadalar 13 büyük ada, 6 küçük ada ve 107 adacıktan oluşuyordu. Ekvator kuşağındai Güney Amerika Anakarası’ndan 972 km uzaklıktaydı. Darwin burada yaklaşık olarak 5 haftalık kısa sayılabilecek bir süre araştırmada bulundu. Ancak elde ettiği bulguların gerçek önemini İngiltere’ye döndükten sonra anladı. “Türlerin Kökeni” kitabını yayınlamadan önce Beagle gemisiyle yaptığı yolculuğu anlattığı “Araştırma Günlüğü” kitabında elde ettiği bulguları yazacaktı.



Galapagos adaları, birkaç milyon yıl önce oluşmuş volkanik kökenli adalardı. İnsanların buraya yerleşmesi 16 yy’da olmuştur. Burası tam anlamıyla en yakın anakaraya 1000 km uzaklıkta yalıtılmış bir haldeydi. Darwin’in burada karşılaştığı bazı türler anakaradaki türlere benzese de önemli farklar gösteriyordu. Bazı türler ise adalara özgü ( endemik) türlerdi.

Galapagos Kaplumbağası ( Yerliler kabuk şeklinden hangi adaya özgü olduklarını anlıyorlardı)

Galapagos Pengueni (Dünya’da ekvator çevresinde yaşayan tek penguen türüdür)

Galapagos kertenkeleleri (endemik tür)

Galapagos İspinozları ( 20 den fazla türü vardı) Darwin’in karşılaştığı ilk hayvanlar olarak söylenebilir.

Özellikle ispinoz türlerinin bu kadar çeşitlenmesi Darwin’i şaşırtmıştı. Adaların coğrafi koşulları ve besin kaynaklarına göre ispinozların beden ve gaga yapıları birbirlerinden farklıydı. Bu kuşların ortama bağlı olarak değişime uğradıklarını gösteriyordu. “Araştırma Günlüğü”nün ikinci baskısında (1845), Darwin şunları yazıyordu. “Birbirleriyle yakın akraba kuşların oluşturduğu küçük bir grupta bu yapısal değişiklik ve aşamalı farklılaşmyı gördükten sonra, bir kişi gerçekten de bu takımadalardaki kuşların azlığından dolayı bir türün seçilerek, onun farklı amaçlar için değiştirilmiş olduğunu sanabilir”



Burada bir parantez açarak günümüzde bu adalarda ispinoz kuşları üzerinde yapılan bir araştırmanın sonuçlarını paylaşmakta yarar var.

Galapagos adalarında Princeton Üniversitesi’nden Peter Raymond Grant and Barbara Rosemary Grant, 30 yıldan fazla bir süre araştırma yapmışlardır. Amaçları iklimsel değişmeler, beslenme kaynakları, bitki örtüsü ile İspinoz türünü oluşturan bireylerin değişimi arasındaki ilişkiyi incelemekti.

Araştırma sonuçları doğal seçilimin, iklimin belirlediği yenilebilecek tohum büyülüğüne bağlı olarak değiştiğini gösterdi.

Araştırma 1973 yılında, Darphne Major (0.3 km2) adasında başladı.Adada yaygın olarak iki ispinoz türü yaşar. Bunlar, küçük veya büyük gagalı, tohumla beslenen G.Fortis ve sivri gagalı G.Scandes ispinozlarıdır. Besin kaynakları farklı olduğu için aralarında rekabet yoktur. Adadaki tüm bireyler Grant çifti tarafından ayaklarına halka takılarak işaretlenmişti.



Lafı  fazla uzatmadan araştırmanın sonucunu şöyle özetleyeyim: Adada dönemler halinde yaşanan küçük iklim değişmeleri ve besin kaynaklarındaki değişimler, bu iki türün sayılarında değişmelere yol açıyordu. Sonunda kuşlar incelendiğinde( 30 yılın sonunda), zaman içinde yaşam koşullarındaki değişim, topluluğun genetik yapısında küçük değişmelere yol açıyordu.



Darwin’in  elbette 5 haftalık kısa bir araştırmada bunları anlayabilmesi mümkün değildi. Ancak yine de değişmenin farkına varmıştır. Türlerin kökeni kitabının başında doğal seçilimi anlatmak için yapay  seçilimi ( insanlar tarafından) anlatır ve güvercin yetiştiriciliğinden bahseder.

Okuma önerisi:
http://biyolojiegitim.yyu.edu.tr/bmk/ga2005.pdf