Masonlar.org - Harici Forumu

 

G÷nderen Konu: ├×amanizm  (Okunma sayřsř 8180 defa)

0 ▄ye ve 1 Ziyaretši konuyu incelemekte.

Ocak 19, 2008, 01:06:16 ÷÷
  • Ziyaretši

├×amanizm, insanl├Ż├░├Żn belki de en eski dinlerinden biridir. Temel olarak sihir ve b├╝y├╝ye dayan├Żr. Her hangi bir kurucusu veya kutsal kitab├Ż olmad├Ż├░├Ż gibi ortaya ├ž├Żk├Ż├ż tarihi de belli de├░ildir.├×amanizm ' in k├Âken olarak anaerkil d├Ânemde ortaya ├ž├Żkt├Ż├░├Ż tahmin edilmektedir.. Yakutlarda erkek ├×amanlar ├Âzel c├╝bbeleri bulunmad├Ż├░├Ż zamanlarda kad├Żn entarisi giyerek ayin yaparlar. ├×amanlar├Żn ├žo├░unun sa├žlar├Żn├Ż uzatma nedenlerinden biri de budur.

├Łnan├ž ve ├Łbadetleri

├×amanist inanca g├Âre d├╝nya, g├Âk, yery├╝z├╝ ve yeralt├Ż olmak ├╝zere ├╝├ž k├Żsma ayr├Żl├Żr. Altay T├╝rklerine g├Âre "Ayd├Żnl├Żk Alemi", yukar├Żdaki d├╝nyay├Ż yani g├Âky├╝z├╝n├╝ Tanr├Ż ├ťlgen'le ona ba├░l├Ż iyi ruhlar├Ż temsil eder.Yery├╝z├╝n├╝, yani "Orta D├╝nya"yi insanlar olu├żturur. Yer alt├Ż d├╝nyas├Ż olan "A├ża├░├Żdaki D├╝nya"y├Ż ise Tanr├Ż Erlik ve ona ba├░l├Ż k├Ât├╝ ruhlar olu├żturur. ├Łyi ruhlarla ili├żki kurup, iyilik yapan ├×amanlara ak-├×aman, yeralt├Ż ruhlar├Żyla konu├żup, Erlik 'in hizmetinde olanlaraysa kara-├×aman denir.

Eski T├╝rklerin de inand├Ż├░├Ż din ├×amanizm ' di. Bu ├×amanizm,Yakutlar ve Altaylar'da ya├żayan ilkel ├×amanizm a├żamas├Żn├Ż bir s├╝re sonra geride b├Żrakm├Ż├ż, geli├żmi├żti. Avc├Żl├Żk ve ilkel tar├Żmla dar bir b├Âlgede ya├żayan boylar├Żn inan├Ż├żlar├Żyla, b├╝y├╝k devletler kuran, ├çin Duvar├Ż ' yla Bizans aras├Żna yay├Żlm├Ż├ż halklar├Żn inan├Ż├żlar├Ż ayn├Ż kalmam├Ż├żt├Ż.

├çin kaynaklar├Żndan anla├ż├Żld├Ż├░├Żna g├Âre eski Orta-Asya ├×amanizm ' inin temelleri G├Âk-Tanr├Ż, G├╝ne├ż, yer, su, atalar ve ocak (ate├ż) k├╝ltleridir.Bu ba├░lamda Asya halklar├Żn├Żn inand├Ż├░├Ż ├×amanl├Ż├░├Żn temelinde insan ve do├░an├Żn birlik ile beraberli├░i ve uyumu d├╝├ż├╝ncesi yer al├Żr. Evren,d├╝nya,insan,hayvan ve bitkiler alemi bir b├╝t├╝n olarak d├╝├ż├╝n├╝l├╝r. D├╝nya ve G├Âk,yaratma eylemini birlikte i├żbirli├░i halinde ger├žekle├żtirmektedir. Bunlar b├╝t├╝n varl├Żklar├Żn yarat├Żc├Żs├Ż olmalar├Żndan ├Ât├╝r├╝ kutsald├Żr. ├Ł├żte bu y├╝zden Asya 'n├Żn ├×amanist g├Â├žebe halklar├Żnda G├Âkle Yer Su'yu sayma ve bunlara sayg├Ż g├Âsterme, bu g├Â├žebe halklar├Żn inan├Ż├żlar├Żn├Żn ├Âz├╝n├╝ olu├żturmaktad├Żr. Da├░├Żn ete├░inde ya da zirvesinde, nehrin ya da g├Âl├╝n k├Ży├Żs├Żnda, yolun ya da at├Żn ba├░land├Ż├░├Ż dire├░in yan├Żnda, bir g├Â├žebenin kutsamayla eylemleri, t├╝m ya├żam├Żn ortak bir bilinci payla├żt├Ż├░├Ż do├░aya d├Ân├╝kt├╝r.

├×amanl├Żktaki bir di├░er inan├Ż├żta, insan neslinin sonsuz bir ├żekilde devaml├Żl├Ż├░├Ż d├╝├ż├╝ncesi. ├×amanist olan birisi kendini, baba, dede, ve atalar├Żna ait olan bir hayat├Żn devam├Ż olarak g├Âr├╝r, bunlar├Ż bilir ve sayar (Atalar k├╝lt├╝). Bununla birlikte, s├Âz konusu bu insan ayn├Ż zamanda kendi gelece├░ini de sonraki nesillerde g├Ârmektedir, ki bu durum varolu├żun ana anlam├Żd├Żr. Bundan dolay├Ż bu insanin g├Ârevi ├žocuk ve torunlar├Żna toplumun en iyi yanlar├Żn├Ż a├ż├Żlayarak yeti├żtirmek ve hayata haz├Żrlamakt├Żr.

├×aman Kimdir? Kimler ├×aman Olabilir?

├×aman dininin ayin ve t├Ârenlerini yapan, ruhlarla insanlar aras├Żnda arac├Żl├Żk eden ki├żiye ├×aman denir. ├×aman s├Âzc├╝├░├╝ T├╝rk├že k├Âkenli de├░ildir. T├╝rkler ├×aman yerine kam s├Âzc├╝├░├╝n├╝ kullan├Żrlard├Ż. Avrupa'da 18.y├╝zy├Żlda kabul edilen ├×aman s├Âzc├╝├░├╝, Ruslar├Żn, Kuzey Sibirya'da Tunguzlardan ├Â├░rendi├░i bir s├Âzc├╝k. Asl├Żnda bu s├Âzc├╝├░├╝n k├Âkeni h├ól├ó tart├Ż├żmal├Ż. Baz├Ż bilim adamlar├Ż s├Âzc├╝├░├╝n Pali dilinde bulunan "├żamna" oldu├░unu, Sanskrit├že'de bulunan "├žramana" ile ayn├Ż k├Âkten geldi├░ini ileri s├╝r├╝yorlard├Ż. Baz├Żlar├Ż da bu s├Âzc├╝├░├╝n Man├žu ' ca oldu├░unu,"z├Żplayan,dans eden" anlam├Żna geldi├░i g├Âr├╝├ż├╝ndeler. Bir ba├żka teori de ├×aman s├Âzc├╝├░├╝n├╝n Buda inan├Ż├ż├Żna ait bir s├Âzc├╝k oldu├░udur. Firdevsi'nin sehname'sinde ge├žen "Semen" (Buda rahibi) s├Âzc├╝├░├╝ dolay├Żs├Żyla ├×aman s├Âzc├╝├░├╝n├╝n Hindistan k├Âkenli oldu├░u s├Âylenir.

Kasgarl├Ż Mahmut'tan ├Â├░rendi├░imize g├Âre kamlar, M├╝sl├╝man T├╝rkler zaman├Żnda da unutulmu├ż de├░il. Divan-i Lugat-it T├╝rk'te "Kamlar kamik arvisti: kamlar (ayin s├Żras├Żnda) anla├ż├Żlmayan bir tak├Żm s├Âzler s├Âyledi." gibi c├╝mlelere rastlanmaktad├Żr. Benzer bi├žimde Balasagunlu Yusuf Has Hacib, "Kutadgu Bilig" adli eserinde kamlarla hekimleri (otac├Żlar├Ż) bir tutmu├ż, ikisini de insanlar i├žin yararl├Ż isler yapan ki├żiler olarak g├Âstermi├żti. Bir yerde s├Âyle der: "Kerek tut ota├ži, kerek kam, ├Âligligke her giz asig kilmaz em. (Gerek hekim tut, gerekse kam, eceli gelene ila├ž fayda etmez.)

├×aman (kam), tanr├Żlar ve ruhlarla insanlar aras├Żnda arac├Żl├Żk yapma g├╝c├╝ne sahip olan ki├żidir. ├Łnsan, ufak tefek ruhlara, aileyi koruyan ate├ż ve iyi yer-su ruhlar├Żna bizzat kurbanlar ve sa├ž├Żlar sunabilirse de, kuvvetli, hele k├Ât├╝ ruhlara do├░rudan ba├żvuramaz. K├Ât├╝ ruhlar insanlar├Żn en b├╝y├╝k d├╝├żmanlar├Żd├Żr. ├Łnsanlara ve hayvan s├╝r├╝lerine hastal├Żk g├Ândermek suretiyle kurban isterler. Bunlar├Żn istediklerini yerine getirmek gerekir. ├Łnsanlar onlar├Żn ne istediklerini bilmezler. Ne istediklerini ancak g├╝c├╝n├╝ g├Âklerden ve atalar├Żn├Żn ruhlar├Żndan alan ├×amanlar bilir.

├×amanl├Żk bilgisi ├Â├░renmekle elde edilemez. ├×aman olmak i├žin belli ba├żl├Ż bir ├×aman├Żn neslinden olmak gerekir. Kimse ├×aman olmay├Ż istemez, ancak ge├žmi├ż atalar├Żn ruhundan biri, ├×aman olacak torununa musallat olur; onu ├×aman olmaya zorlar. Bu hale Altayl├Żlar "t├Âz bas├Żp yat" (ruh bas├Żyor) derler. Ata ruhu musallat olan adam ├×amanl├Ż├░├Ż kabul etmezse deli olur.

├×aman Davulu

Bug├╝n Rusya Federasyonu i├žinde yer alan Hakasya 'da ├×amanizm h├ól├ó canl├Ż tutuluyor. Hakasyal├Ż bir ara├żt├Żrmac├Ż olan Katanov, Minusinsk Tatarlar├Żndan ald├Ż├░├Ż bilgilere g├Âre ├×aman davulunu anlat├Żr. Buna g├Âre davulun ├Ânemli ├╝├ž b├Âl├╝m├╝ vard├Żr: i├ži, d├Ż├ż├Ż ve tokma├░├Ż.

Davul, bir ar├ż├Żn ├žap├Żndad├Żr. ├Łskeleti genellikle sepet yap├Żm├Żnda kullan├Żlan s├Â├░├╝tten yap├Żl├Żr ve at derisiyle kaplan├Żr. Davulun i├žinde dikey olarak duran sap├Ż genellikle kay├Żn a├░ac├Żndan yap├Żl├Żr. Sapta mars denilen, kam├Żn yer alt├Ż d├╝nyas├Żnda ya├żayan erliklerin lideri Erlik Han 'a ula├żmas├Żn├Ż sa├░layan on iki delik bulunur.

Deliklerin aras├Żndaki kabartmalar, kam├Żn u├žarak ya da y├╝r├╝yerek ge├žmek zorunda oldu├░u da├░ s├Żralar├Żn├Ż temsil eder. Sap├Żn ├╝st k├Żsm├Żnda, enlemesine kam├Żn kendisinin ya da hastas├Żn├Żn d├╝├żmanlar├Żn├Ż p├╝sk├╝rtt├╝├░├╝ yay kiri├żi olarak adland├Żr├Żlan sopa bulunur.

Bu demir sopaya hastan├Żn i├žindeki k├Ât├╝ ruhlar├Ż kovan on sekiz kadar demir ├ž├Żng├Żrak ba├░lan├Żr. Ayr├Żca, kam├Żn habercilerini temsil eden iki ├žan da demir sopaya ba├░lan├Żr. Davulun ├╝st k├Żsm├Żnda hastan├Żn d├╝├żmanlar├Żn├Ż temsil eden d├Ârt ya da alt├Ż demir kanca tutturulmu├żtur. Demir sopaya kam├Żn kudretini simgeleyen bez par├žalari as├Żl├Żr. Bu bez par├žalar├Ż genellikle kam├Żn hastalar├Ż taraf├Żndan ba├░lan├Żr. Erlik Han'a herhangi bir hayvan adand├Ż├░├Żnda bu hayvana demir sopadan al├Żnan iki ├╝├ž bez par├žas├Ż ba├░lan├Żr. Adak hayvan├Żn boynunda as├Żl├Ż duran bu bez par├žalar├Ż onu k├Ât├╝ g├╝├žlerden korur.

Davulun ├╝st k├Żsm├Żnda yedi renkli g├Âkku├ża├░├Ż tasvir edilir. G├Âkku├ża├░├Żn├Żn iki ucundan da, iki geni├ż kare ├żeklinde merdiven sarkar. Bu merdivenle kam, Kan Kuday'in huzuruna ├ž├Żkmak i├žin g├Âky├╝z├╝ne y├╝kselir. Kan Kuday'in ├Ân├╝nde beyaz boyayla ├žizilen iki kay├Żn a├░ac├Ż vard├Żr. Kam, g├Âky├╝z├╝ne y├╝kselerek Kan Kuday'dan hastay├Ż iyile├żtirmek ya da ya da ├Âld├╝rmek i├žin emir al├Żr. G├Âkku├ża├░├Żn├Żn alt├Żnda ├Ż├ż├Żk sa├žan iki daire vard├Żr. Ayr├Żca 14-18 kadar y├Żld├Żz bulunur. Merdivenin ├╝st k├Żsm├Żndaysa beyaz renkle yedi da├░ k├Żz├Ż resmedilmi├żtir. Bu k├Żzlar e├░er ruh erkekse onu uzakla├żt├Żrmada kama yard├Żm ederler. K├Żz fig├╝rlerinin yan├Żnda iki ku├ż tasviri vard├Żr. Kam bu iki ku├żla g├Â├░e y├╝kselir. Davulda bundan ba├żka k├Żrm├Żz├Ż renkte at, s├╝vari ve ke├ži bulunur. K├Żz├Żl at ├╝zerindeki K├Żz├Żl s├╝vari, erliklerden biri olan K├Żz├Żl adaklar├Żn bas├Żnda gider. Beyaz renkle ├žizilen beyaz at ├╝zerindeki atl├Ż Kuday'a gider. Davulun ortas├Żndaki ├╝├ž ├žizgi bu d├╝nya ile ├Âte d├╝nyay├Ż ay├Żran bir tabakad├Żr. Davulun alt taraf├Żnda, kutsal koyunlar├Ż himaye eden kurba├░a resmi vard├Żr. Ayr├Żca on s├Żrada├░├Żn ard├Żnda, kara ve alt├Żn denizin k├Ży├Żs├Żnda ya├żayan hayvanlar├Ż sulamak i├žin alt├Żn olu├░u ve at ba├░lamak i├žin alt├Żn direkleri bulunan Erlik Han ' ├Żn k├Ât├╝ ruhlar├Ż yarg├Żlad├Ż├░├Ż yere g├Ât├╝ren y├Żlan ve kertenkelenin resmi yer al├Żr. Bu deniz do├░udad├Żr, kurba├░a, y├Żlan ve kertenkele, koyunlara dokunmak isteyen k├Ât├╝ ruhlar├Ż korkutur. Ayn├Ż ├żekilde su iyelerini temsil eden iki bal├Żk tasvir edilir. Bal├Żklar├Żn i├ž hastal├Żklar├Ż iyile├żtirdi├░ine inan├Żl├Żr. E├░er kam k├Ât├╝ ruhlardan daha g├╝├žl├╝yse onlar├Ż da├░ ruhlar├Żn├Żn Haninin ya├żad├Ż├░├Ż dokuz denizin sonuna kadar s├╝rebilir, e├░er kam zay├Żfsa, yolun yar├Żs├Żndan d├Âner ve bal├Żk hastay├Ż yeniden alt eder. Bunun d├Ż├ż├Żnda davulun ├╝zerinde k├Ât├╝ ruhlar├Żn yakla├żt├Ż├░├Żn├Ż kama haber veren kara ve ala renkli iki k├Âpek resmi vard├Żr.

Davulun alt taraf├Żnda yedi at ve yedi insan tasvir edilir. Bunlar Erlik Han ' ├Żn hizmet├žileridir. B├╝t├╝n k├Ât├╝l├╝kler yeralt├Ż d├╝nyas├Żnda yasayan Erlik Han'dan kaynaklan├Żr. Davulda yine k├Żrm├Żz├Ż renkle kama kamla mayi ├Â├░reten kam resmedilmi├żtir. ├ľld├╝kten sonra kaynayan denize do├░ru gitti├░i d├╝├ż├╝n├╝len kam tasvirinin uyuz hastal├Ż├░├Żn├Ż tedavi etti├░ine inan├Żl├Żr. Davuldaki tav├żan resmi, kam├Żn aletlerinin koruyucusunu simgeler.

Davulun ├╝zerinde "meme" diye adland├Żr├Żlan alt├Ż kabart├Ż vard├Żr. Bunlar kam├Żn aletlerinin koruyucusu say├Żlan ruhu besleyip koruma i├żlevini ├╝stlenir.

Bir ├Ânemli ├Â├░e de tokmakt├Żr. Tokmak, ya tav├żan derisiyle kaplanarak s├Â├░├╝t dal├Żndan; ya geyik kemi├░i ya da boynuzu ya da kay├Żn a├░ac├Żndan yap├Żl├Żr. Tokma├░├Żn sap├Żna hastaya gelen k├Ât├╝ ruhlar├Ż kovmak i├žin kam├ž├Ż g├Ârevi ├╝stlenen bez ve deri par├žalar├Ż yap├Ż├żt├Żr├Żl├Żr.

├×amanlar ayin yapmak i├žin davul kullan├Żrlar; fakat zaman zaman bunun yerini kopuzun ald├Ż├░├Ż da g├Âr├╝lm├╝├żt├╝r. 11.y├╝zy├Żl tarih├žilerinden Gardizi, eski Yenisey K├Żrg├Żzlar├Ż ' n├Żn ├×aman ayinlerinde saz ├žald├Żklar├Żn├Ż s├Âyler. Eski O├░uzlarda, ├Łslam ' ├Żn kabul├╝nden sonra ├×aman geleneklerini s├╝rd├╝ren ozanlar kopuzu kutsal saym├Ż├żlard├Żr. S├Âzgelimi, Dede Korkut her ├Âyk├╝n├╝n sonunda kopuzuyla gelir, ad verirken, dua (alk├Ż├ż) ederken kopuz ├žalar.

├×aman davulunun as├Żl k├Żsm├Ż olan a├░a├ž ve demir par├žalar asla de├░i├żtirilmez. Derisiyse de├░i├żtirilebilir. Biri ├Âlen evde bulunan davul, Erlik'in el├žisi Alda├ži'nin yakla├żmas├Żyla kirlenmi├ż ve kuvvetini kaybetmi├ż say├Żl├Żr. Kirlenmi├ż ve kuvvetini kaybetmi├ż davullar├Żn derisi derhal de├░i├żtirilir. Tedbirli davranmak isteyen ├×amanlar ve ev sahipleri, hastan├Żn ├Âlece├░i anla├ż├Żld├Ż├░├Ż zaman ├×amana ait e├żyalar├Ż evden ├ž├Żkar├Żrlar.

Her davul ├×aman├Żn ├Âl├╝m├╝nden sonra ormana g├Ât├╝r├╝l├╝p par├žalan├Żr ve bir a├░ac├Żn dal├Żna as├Żl├Żr. ├×aman├Żn ├Âl├╝s├╝ de bu a├░ac├Żn dibine g├Âm├╝l├╝r.

├×aman Giysisi

├×aman i├žin davuldan daha ├Ânemli bir ├żey varsa o da ├×aman giysisidir. Gelene├░e uygun bir elbise haz├Żrlaman├Żn zor geldi├░i kamlar, ruhlar├Żn ├Âzel izinleriyle birka├ž y├Żl c├╝bbesiz ayin yaparlar. Fakat c├╝bbesiz kamlar k├Ât├╝ ruhlara kar├ż├Ż fazla cesaret g├Âsteremezler. Bunun i├žin kamlar ne yap├Żp edip ├×aman k├Żyafeti edinirler. ├×aman, c├╝bbe ve davulunu kendi arzu ve iste├░iyle de├░il, hizmetinde bulundu├░u ruhun emir ve ilham├Żna g├Âre yapt├Żr├Żr. C├╝bbe ve davulun nitelikleri ve bi├žimi, s├╝sleri b├╝t├╝n ayr├Żnt├Żlar├Żyla bu ruh taraf├Żndan belirlenir. Ruhun istediklerinden en ufak biri bile eksik kalsa c├╝bbe ve davul ayin yapmaya yaramaz. Giysi haz├Żrland├Żktan sonra ├Âzel bir t├Ârenle ruhlar├Żn be├░enisine sunulur.

├×aman c├╝bbesi gelenek olarak otuz par├žadan yap├Żlm├Ż├ż say├Żlsa da ger├žekte altm├Ż├ża yak├Żn ├žok ├že├żitli par├žaya sahiptir. C├╝bbenin as├Żl k├Żsm├Ż maral ya da beyaz koyun derisinden yap├Żlan ceketten ibarettir. ba├żka par├žalar bu cekete dikilir. Bu par├žalar ├×amanlar├Żn ruhlar d├╝nyas├Żnda bulundu├░unu d├╝├ż├╝nd├╝├░├╝ varl├Żklar├Żn sembolleridir. S├Âzgelimi c├╝bbenin yakas├Żndan sallanan dokuz k├╝├ž├╝k kukla ├ťlgen'in dokuz k├Żz├Żn├Ż, k├╝├ž├╝c├╝k c├╝bbeler onlar├Żn elbiselerini temsil eder. K├Ât├╝ ruhlarla m├╝cadelede kulland├Ż├░├Ż "manevi" yay├Żn ve di├░er silahlar├Żn sembolleri, k├╝├ž├╝c├╝k yay ve ├ž├Żng├Żraklard├Żr.K├Ât├╝ ruhlar├Żn f├Żs├Żlt├Żlar├Żn├Ż dinlemek i├žin kulak, ay, g├╝ne├ż y├Żld├Żzlar, Erlik d├╝nyas├Żnda ya├żayan kurba├░alar, y├Żlanlar c├╝bbede tasvir edilir.

├×aman├Żn c├╝bbesiyle birlikte k├╝lah├Ż (b├Ârk)da haz├Żrlan├Żr. K├╝lah├Żn esas k├Żsm├Ż ├╝├ž kar├Ż├ż uzunlu├░unda k├Żrm├Żz├Ż kuma├żtan olur, etraf├Żna da ├╝├ž tane d├╝├░me konur. Astar├Ż kaba ve adi kuma├żtand├Żr. K├╝lah├Żn ├╝├ž yerine va├żak derisi dikilir; bunlardan biri g├Âz, biri al├Żn ortas├Ż biri de ense hizas├Żna konur. B├Âylece K├╝lah├Żn ├╝├ž k├Żsm├Ż olur ki buna "├╝├ž ├╝yel├╝├╝ kusp├Âr├╝k" (├╝├ž bo├░umlu kusk├╝lah) denir.G├Âz ├╝zerindeki k├Żsma t├╝rl├╝ t├╝rl├╝ boncuklardan diziler konur. Her dizide be├ż boncuk ve ucunda bir y├Żlan ba├ż├Ż bulunur. Dizilerin say├Żs├Ż 5,9 ya da 16 olabilir.

G├╝n├╝m├╝zde ├×amanizm ve Di├░er Dinlere Etkileri

Kitapl├Ż dinler olarak kabul edilen dinlerin hi├žbiri eski yerel inan├Ż├żlar├Żn etkisinden kendilerini ar├Żnd├Żrabilmi├ż de├░il.D├╝nyan├Żn her yerindeki H├Żristiyanl├Ż├░├Żn ya da M├╝sl├╝manl├Ż├░├Żn farkl├Ż olmas├Żn├Żn en ├Ânemli nedenlerinden biri eski inan├Ż├żlar├Żn bu dinlere eklenmi├ż olmas├Ż.

├Łslam dinini kabul etmi├ż T├╝rkler i├žin de bu durum ge├žerlili├░ini korumakta.T├╝rklerin inan├Ż├żlar├Żnda bug├╝n bile ├×aman gelene├░inin izlerini g├Ârmek olas├Ż. M├╝sl├╝man olan O├░uzlar, Dede Korkut ├Âyk├╝lerinden anla├ż├Żld├Ż├░├Żna g├Âre ├×aman geleneklerini korumu├żlard├Ż. Matem t├Âreninde ├Âl├╝n├╝n bindi├░i atin kuyru├░unu keserek kurban etmek, a├░ac├Ż kutlu saymak gibi gelenekler bunlardand├Żr. Ayr├Żca uzun ├Âm├╝rl├╝ olmas├Ż, daha ├Ânce ├Âlen ├žocuklar gibi ├Âlmemesi i├žin ├žocuklara Yasar, Durmu├ż, Duran,Sat├Żlm├Ż├ż, Sati gibi isimlerin konmas├Ż, t├╝rbelere adak adanmas├Ż, dilek a├░a├žlar├Żna ├žaput (bez par├žas├Ż) ba├░lanmas├Ż gibi adetler bu kapsamda de├░erlendirilir.

├×amanizm g├╝n├╝m├╝zde T├╝rkler ve di├░er Orta Asya halklar├Żn├Żn hayat├Żn├Ż de├░i├żik oranlarda etkilemeye devam etmekle birlikte halen Orta Asya ' da ba├żl├Ż ba├ż├Żna bir din olarak devam etmektedir. Tatarlar├Żn bir k├Żsm├Ż ├ľzellikle Hakasya T├╝rklerinin hemen hemen tamamen ├×amanisttir. G├╝n├╝m├╝zde Rusya, Mo├░olistan, Tacikistan,Kazakistan gibi ├╝lkelerde ├×amanist topluluklara rastlanmaktad├Żr. Say├Żlar├Ż gittik├že azalmakla birlikte g├╝n├╝m├╝zde yakla├ż├Żk olarak 650.000 kadar taraftar├Ż oldu├░u tahmin edilmektedir.

Kaynak: http://www.dunyadinleri.com/samanizm.html


Haziran 20, 2008, 03:17:38 ÷÷
Yanřtla #1
  • Uzman Uye
  • ****
  • Ţleti: 1665
  • Cinsiyet: Bay

şaman dininin Türkiye Türklerinde kalan izlerinden bazıları;
giden kişinim arkasından su dökmek,
ağaç dallarına çaput bağlamak,
ölen kişinin ayakkabısını kapı önüne koymak,
nazar boncuğu,
kurşun dökme vb...


Haziran 20, 2008, 08:16:15 ÷÷
Yanřtla #2

├żaman dininin T├╝rkiye T├╝rklerinde kalan izlerinden baz├Żlar├Ż;
giden ki├żinim arkas├Żndan su d├Âkmek,
a├░a├ž dallar├Żna ├žaput ba├░lamak,
├Âlen ki├żinin ayakkab├Żs├Żn├Ż kap├Ż ├Ân├╝ne koymak,
nazar boncu├░u,
kur├żun d├Âkme vb...

Bunlar├Żn normalde Bat├Żl ├Łnan├ž olduklar├Żn├Ż san├Żyordum. Kayna├░├Ż ├×amanizmden mi geliyor?

    Mesela '' Giden Ki├żinin Arkas├Żndan Su D├Âkmek '' ; bu tam olarak Bizim de Geleneklerimizde yeral├Żyor. Ama Bat├Żl ├Łnan├ž oldu├░unu biliyorum fakat ne zaman uzun yola ├ž├Żksam Annem arkamdan su d├Âker  :D yolumun ayd├Żnl├Żk olmas├Ż i├žinmi├ż. Belki bunu Annemin beni kaybetmek istemeyi├żinden dolay├Ż yapt├Ż├░├Żn├Ż bildi├░im i├žin olay├Ż hafife ya da basite alm├Żyorum. Fakat bana sorarsan├Żz bunlar├Żn hi├žbirini kendim yapmam. Temelindeki d├╝├ż├╝nceyi ya da duyguyu ├Ânemsedi├░imden pek de yad├Żrgam├Żyorum. Y├Żllard├Żr s├╝regelmi├ż ve Bireylerde daha do├░rusu Toplumlarda bir zihniyet durumuna gelmi├ż bu geleneklerin bir yerde tabula├żma ortam├Żn├Ż te├żkil etti├░i i├žin y├Żk├Żlmas├Ż gerekti├░ine inan├Żyorum. Belki de Cehaletin getirisidir, diye de d├╝├ż├╝n├╝lebilinir. Ancak ├Łnsanl├Ż├░├Żn Ayd├Żnlanma S├╝reci s├Âz konusu oldu├░u i├žin daha Ak├Żlc├Ż daha Esnek daha ├Łleri G├Âr├╝├żl├╝ bir Zihniyetin hakim olmas├Żn├Ż diliyorum.   


 
« Son DŘzenleme: Haziran 20, 2008, 09:22:46 ÷÷ G÷nderen: Omnia Tempus Alit »
הדבר היחיד לשמור על אנשים בחיים הוא אהבה וכבוד

Aimer et ├¬tre aim├ę c’est sentir le soleil des deux cot├ęs.

┬źՈսկե Տարիքը - Փոթորիկները, չի կարող կանխել մարդիկ սիրում են ծովը.


Haziran 20, 2008, 10:34:16 ÷÷
Yanřtla #3
  • Aktif Uye
  • ***
  • Ţleti: 579
  • Cinsiyet: Bay

├żaman dininin T├╝rkiye T├╝rklerinde kalan izlerinden baz├Żlar├Ż;
giden ki├żinim arkas├Żndan su d├Âkmek,
a├░a├ž dallar├Żna ├žaput ba├░lamak,
├Âlen ki├żinin ayakkab├Żs├Żn├Ż kap├Ż ├Ân├╝ne koymak,
nazar boncu├░u,
kur├żun d├Âkme vb...

Sn.Akyol, ben buradaki birkac tane inanisin samanizm den ve bazilarinin da "Turkiye Turklerinden" geldigine inanmiyorum. Acaba kaynak gosterirmisiniz?? Yanlis olan bilgimi duzeltmek isterim :)
« Son DŘzenleme: Haziran 20, 2008, 10:41:59 ÷÷ G÷nderen: poyraz06 »


Haziran 22, 2008, 07:26:53 ÷s
Yanřtla #4
  • Uzman Uye
  • ****
  • Ţleti: 1665
  • Cinsiyet: Bay

Abdülkadir İnan tarihte ve bugün Şamanizm'i okumanızı tavsiye ederim.sayfa 204'de kalıntılardan bahsetmekte.
ayrıca  http://www.historicalsense.com/Archive/Samanizm_2.htm  bakabilirsiniz oradada çeşitli kaynaklar belirtmekte.

Önerdiğim  bu kitabı Türk Tarih Kurumunda bulabilirsiniz.Ben kargoyla sipariş etmiştim.Sizde bu yola başvurabilirsiniz.


Ůubat 24, 2009, 12:37:04 ÷s
Yanřtla #5
  • Uzman Uye
  • ****
  • Ţleti: 1665
  • Cinsiyet: Bay

Kimli├░ine '├żaman' yazd├Żramad├Ż 
├Ł├ži├żleri Bakanl├Ż├░├Ż N├╝fus ve Vatanda├żl├Żk ├Ł├żleri Genel M├╝d├╝rl├╝├░├╝, bir vatanda├ż├Żn din hanesine "├×amanist" yaz├Żlmas├Ż talebini reddetti; "├×aman veya ├×amanist ibarelerinin n├╝fus aile k├╝t├╝klerindeki din hanesine yaz├Żlmas├Ż m├╝mk├╝n de├░ildir" dedi...
 
├Ł├ži├żleri Bakanl├Ż├░├Ż N├╝fus ve Vatanda├żl├Żk ├Ł├żleri Genel M├╝d├╝rl├╝├░├╝, bir vatanda├ż├Żn din hanesine "├×amanist" yaz├Żlmas├Ż talebini reddetti; "├×aman veya ├×amanist ibarelerinin n├╝fus aile k├╝t├╝klerindeki din hanesine yaz├Żlmas├Ż m├╝mk├╝n de├░ildir" dedi. Genel m├╝d├╝rl├╝k ret yaz├Żs├Żnda gerek├že g├Âstermedi. Cahit Bolat 1 May├Żs 2006 tarihli dilek├žesinde, "N├╝fus c├╝zdan├Żmdaki "Dini: ├Łslam" ibaresinin, Orta Asya T├╝rkleri'nin ilk ve ger├žek dini olan "├×aman-├×amanist" olarak de├░i├żtirilmesini talep ediyorum" demi├żti.
Kaynak: http://haber.gazetevatan.com/haberdetay.asp?Newsid=78646&Categoryid=7

D├╝n ya da ge├žen g├╝n bu ki├żinin, bir haberkanal├Żnda r├Âportaj├Ż yay├Żnland├Ż, tekrar ba├żvuracakm├Ż├ż. Bir insan├Żnn din hanesine istedi├░i dini yazd├Żramamas├Ż kadar al├žak├ža bir uygulama olamaz.
Di├░er ├╝lkelerde bu durum nas├Żl, bilginiz varsa payla├ż├Żrm├Żs├Żn├Żz...

sayg├Żlar├Żmla
« Son DŘzenleme: Ůubat 24, 2009, 12:41:15 ÷s G÷nderen: M.Akyol »


Ůubat 24, 2009, 02:02:01 ÷s
Yanřtla #6
  • Seyirci
  • Yeni Katilimci
  • *
  • Ţleti: 20

Bu ├žok komik bir├żey gercekten T├╝rkler m├╝sl├╝man olmasayd├Ż bu g├╝nlere nas├Żl gelecekti ├żaman olup ate├że taparak Osmanl├Ż ├Łmparatorlugu kurup ├Łstanbulu fethedip Bizans├Ż ortadan silip en sonunda T├╝rkiye Cumhuriyetini mi kuracaklard├Ż ?

T├╝rk m├╝sl├╝man olmay├Żp ne olacakt├Ż satanist mi olacakt├Ż ?


Ůubat 24, 2009, 02:37:01 ÷s
Yanřtla #7
  • Uzman Uye
  • ****
  • Ţleti: 1665
  • Cinsiyet: Bay

Bay Amon bugünlere gelemezdik, çünkü gelmezdik.
Bu çok komik birşey gercekten Türkler müslüman olmasaydı bu günlere nasıl gelecekti

Osmanlı İmparatorluğu Türkler için bir anlam ifade etmez, ama sizin gibi arap kültürü özentilerine çok şey ifade edebilir. Ayrıca Atatürk'ün soyunun geldiği Karamanoğulları Beyliği Osmanlıyı yenseydi, ne sizin gibi düşünenler ne de Osmanlı kalırdı.
şaman olup ateşe taparak Osmanlı İmparatorlugu kurup İstanbulu fethedip Bizansı ortadan silip en sonunda Türkiye Cumhuriyetini mi kuracaklardı ??

Ne olduğunu değil de ne olcağını söylerdim ama utancınızdan bir daha bu siteye giremezdiniz.
Türk müslüman olmayıp ne olacaktı satanist mi olacaktı ?


Ůubat 24, 2009, 02:46:11 ÷s
Yanřtla #8
  • Seyirci
  • Yeni Katilimci
  • *
  • Ţleti: 20

Senin T├╝rk dedigin kimdir ├Łslam├Ż t├╝rk tarihinden ├ž├Żkard├Żg├Żn zaman geriye ne kal├Żr ? Osmanl├Ż t├╝rk degildiyse neydi ingilizce mi konu├żuyordu frans├Żzca m├Ż ? Osmanl├Żn├Żn biz arab├Żz diye bir beyan├Żna rastlad├Żn├Żz m├Ż ? T├╝rk├že konu├żan insanlara T├╝rk dememe hakk├Żn├Ż size kim verdi ? Yada m├╝sl├╝man olmayan T├╝rkler bu zamana kadar ne yapabilmi├ż neye hizmet etmi├żler ? Arap ├Âzentiligi dediginiz nedir M├╝sl├╝man olan arap ├Âzentisi mi oluyor ├Łslam Allah├Żn diniyse evrenseldir ├Łngiliz m├╝sl├╝manda olur italyan m├╝sl├╝manda ki zaten var. Allah├Żn dinini bir k├╝lt├╝re maletmek neyin nesi ? Hadi diyelim ki ├Âyle ,s├Âm├╝rgeci merhametsiz fa├żist d├╝zenbaz Amerikan k├╝lt├╝r├╝ne hayran olunca Frans├Żzlara hayran olunca sorun olmuyor da Arap k├╝lt├╝r├╝n├╝ sevmek neden problem ├ž├Żkart├Żyor ?

├Ł├żte Cumhuriyet d├╝zeni malesef sizin gibi insanlar icad etti. Kendi k├╝lt├╝r├╝nden tarihinden dininden her├żeyinden nefret eden ├╝st├╝nl├╝k kompleksleriyle ya├żayan a├ż├ża├░├Żlayan kibirlenen putla├żt├Żran.. Osmanl├Ż olmasa T├╝rklerdeki Cihad anlay├Ż├ż├Ż olmasa bu g├╝nlere gelebilmenin m├╝mk├╝n olmad├Żg├Żn├Ż anlayamayacak kadar nefretle dolmu├żsunuz. Baleye gidip m├╝zikal izleyerek ideoloji savundugunuzu san├Żyorsunuz. Modernlik ├ža├░da├żl├Żk gibi iki tane kavram├Żn pe├żine tak├Żlarak d├╝nya g├Âr├╝├ż├╝n├╝z├╝n oldugunu san├Żyorsunuz , halbuki nefret etmenin d├Ż├ż├Żnda hi├žbir├żey bilmiyorsunuz !

Milli M├╝cadelede verilen 200 bin ├żehid bu ├╝lkenin namaz k├Żlan tekbir getiren Allaha tevekk├╝l eden ├żehidlik bilinci ta├ż├Żyan cocuklar├Ż degil miydi ? Bug├╝n Pkk'ya kar├ż├Ż bile bu ├╝lkenin m├╝sl├╝man ailelerinin ├žocuklar├Ż sava├żm├Żyor mu ? Siz ├Łslam├Żn hakk├Żn├Ż nas├Żl ├Âdeyeceksiniz ? Topraklar├Żm├Żz i├żgale ugrad├Żg├Ż takdirde sizin gibi baleye gitmeyi ideoloji sanan zihniyetler mi bu ├╝lkeyi koruyacak begenmediginiz yobazl├Żkla damgalad├Żg├Żn├Żz ├Łslamc├Żlar m├Ż ? Siz 6 ay askerlikten ka├žmak i├žin bile otuz yere telefon a├ž├Żp ├ž├╝r├╝k raporu ayarlamaya ├žal├Ż├ż├Żr sonra bu ├╝lke i├žin kan├Żn├Żn son damlas├Żn├Ż d├Âken insanlara k├╝fredersiniz


Ůubat 24, 2009, 04:17:14 ÷s
Yanřtla #9
  • Uzman Uye
  • ****
  • Ţleti: 1665
  • Cinsiyet: Bay

Bu memleket d├╝nyan├Żn asla beklemedi├░i, asla ├╝mit etmedi├░i m├╝stesna bir medeniyetin y├╝ksek tecellisine sahne oldu. Bu sahne en az 7000 senelik bir T├╝rk be├żi├░idir. Be├żik tabiat├Żn r├╝zgarlar├Żyla salland├Ż, be├żi├░in i├žindeki ├žocuk tabiat├Żn ya├░murlar├Żyla y├Żkand├Ż, ├žocuk tabiat├Żn ├żim├żeklerinden, y├Żld├Żr├Żmlar├Żndan, kas├Żrgalar├Żndan evvela korkar gibi oldu;
T├ťRK oldu! T├ťRK budur:
YILDIRIMDIR, KASIRGADIR,
D├ťNYAYI AYDINLATAN G├ťNE├×T├ŁR!
Kaynak: T├╝rk'├╝n tarifi(Hikmet Bayur'un verdi├░i vesika),; Hilmi Y├╝ceba├ż, Atat├╝rk'├╝n N├╝kteleri, F├Żkralar├Ż, Hat├Żralar├Ż,s.4, 1963
Atat├╝rk'├╝n bu s├Âz├╝ elyaz├Żs├Żyla yazd├Ż├░├Ż hali: http://www.ttk.org.tr/templates/resimler/Image/images/Ata_turk.jpg
Senin T├╝rk dedigin kimdir


Konunun ├Łslami T├╝rk tarihi ile alakas├Żn├Ż a├ž├Żklarsan├Żz ona g├Âre cevaplayabilirim.
├Łslam├Ż t├╝rk tarihinden ├ž├Żkard├Żg├Żn zaman geriye ne kal├Żr ?


Resmi dil T├╝rk├žemiydi?
Osmanl├Ż t├╝rk degildiyse neydi ingilizce mi konu├żuyordu frans├Żzca m├Ż ?


Siz Osmanl├Ż'n├Żn biz T├╝rk'├╝z beyan├Żna rastlad├Żn├Żz m├Ż? T├╝rkler'de Haliflik sistemi var m├Ż? T├╝rkler'de ├╝lkeni satmak var m├Ż?
Osmanl├Żn├Żn biz arab├Żz diye bir beyan├Żna rastlad├Żn├Żz m├Ż ?


M├╝sl├╝man olmayan T├╝rklerin konuyla alakas├Żn├Ż anlayamad├Żm a├ž├Żklarsan├Żz ona g├Âre cevaplayabilirim.
m├╝sl├╝man olmayan T├╝rkler bu zamana kadar ne yapabilmi├ż neye hizmet etmi├żler ?


Arap ├Âzentisi demek, Araplar├Żn k├╝lt├╝r├╝n├╝ ya├żant├Żs├Żna sokan demektir. Mesela g├╝n├╝m├╝zde de bolca ├Ârnek var, bir k├Żs├Żm insan├Żm├Żz ├Łslamiyet ad├Ż alt├Żnda Arap k├╝lt├╝r├╝yle kand├Żr├Żlm├Ż├żt├Żr ve arap k├╝lt├╝r├╝n├╝ din olarak g├Âr├╝p ya├żamaktad├Żr.

Arap ├Âzentiligi dediginiz nedir M├╝sl├╝man olan arap ├Âzentisi mi oluyor


M├╝sl├╝man olan arap ├Âzentisi bir alaka g├Âremedim. K├Żsaca hay├Żr.
M├╝sl├╝man olan arap ├Âzentisi mi oluyor ├Łslam Allah├Żn diniyse evrenseldir ├Łngiliz m├╝sl├╝manda olur italyan m├╝sl├╝manda ki zaten var. Allah├Żn dinini bir k├╝lt├╝re maletmek neyin nesi ?


Evet ├Łslam evrenseldir, Allah'├Żn dinini bir k├╝lt├╝re maledenler, ├Łslamiyet diye Arap k├╝lt├╝r├╝ ya├żayan ve benimseyenlerdir.
├Łslam Allah├Żn diniyse evrenseldir ├Łngiliz m├╝sl├╝manda olur italyan m├╝sl├╝manda ki zaten var. Allah├Żn dinini bir k├╝lt├╝re maletmek neyin nesi ?


Beni yanl├Ż├ż ifade ediyorsunuz.
Baleye gidip m├╝zikal izleyerek ideoloji savundugunuzu san├Żyorsunuz. Modernlik ├ža├░da├żl├Żk gibi iki tane kavram├Żn pe├żine tak├Żlarak d├╝nya g├Âr├╝├ż├╝n├╝z├╝n oldugunu san├Żyorsunuz , halbuki nefret etmenin d├Ż├ż├Żnda hi├žbir├żey bilmiyorsunuz !


Arap k├╝lt├╝r├╝n├╝ sevince problem mi ├ž├Żk├Żyor ilk defa duyuyorum, ama e├░er arap k├╝lt├╝r├╝n├╝ sevmek T├╝rkiye Cumhuriyet'inin ana temel yasalar├Żna, Atat├╝rk inkilaplar├Żna kar├ż├Ż ├ž├Żkmaksa elbette ki problem olur, ├ž├╝nk├╝ buras├Ż Arap ├╝lkesi de├░il.Ayr├Żca s├Âz etti├░iniz Frans├Żz ya da Amerikan ├Âzentisi ki├żiler T├╝rkiye Cumhuriyet'ine kar├ż├Ż ne yapmaktad├Żrlar sorun olmas├Ż i├žin?Anlat├Żn ki ben de ├Â├░renmi├ż olay├Żm, merak ettim.
Hadi diyelim ki ├Âyle ,s├Âm├╝rgeci merhametsiz fa├żist d├╝zenbaz Amerikan k├╝lt├╝r├╝ne hayran olunca Frans├Żzlara hayran olunca sorun olmuyor da Arap k├╝lt├╝r├╝n├╝ sevmek neden problem ├ž├Żkart├Żyor?


Ben Cumhuriyetimizi kuranlar├Żn aya├░├Żn├Żn t├Żrna├░├Ż bile olamam, ben onlar gibi y├╝rekli ve ileri g├Âr├╝├żl├╝ de├░ilim. Ke├żke olabilseydim.
├Ł├żte Cumhuriyet d├╝zeni malesef sizin gibi insanlar icad etti


T├╝rklerde cihad anlay├Ż├ż├Ż m├Ż var? onu da nerden ├ž├Żkard├Żn├Żz? Ayr├Żca Osmanl├Ż'n├Żn son cihad├Żn├Ż hangi M├╝sl├╝man Devletler dinlemi├żtir ve Osmanl├Ż'n├Żn kurtulu├żu i├žin destek vermi├żlerdir? Ayr├Żca Araplar ├Łngilizlerle bir olup bizi arkadan vurmad├Żlar m├Ż?
Osmanl├Ż olmasa T├╝rklerdeki Cihad anlay├Ż├ż├Ż olmasa bu g├╝nlere gelebilmenin m├╝mk├╝n olmad├Żg├Żn├Ż anlayamayacak kadar nefretle dolmu├żsunuz. 


├ťlkenin kurtulmas├Żyla namaz k├Żl├Żnmas├Żn├Ż, tekbir getirilmesini anlayamad├Żm, a├ž├Żklarm├Żs├Żn├Żz.
Milli M├╝cadelede verilen 200 bin ├żehid bu ├╝lkenin namaz k├Żlan tekbir getiren Allaha tevekk├╝l eden ├żehidlik bilinci ta├ż├Żyan cocuklar├Ż degil miydi


Sadece m├╝sl├╝manlar├Żm├Ż sava├żt├Żr├Żyorlar? Hristiyan ya da Musevileri sava├żt├Żrm├Żyorlar m├Ż? Sizi anlamakta zorlan├Żyorum, T├╝rk, diyorsunuz, vatan diyorsunuz ama T├╝rklerle M├╝sl├╝manl├Ż├░├Ż e├żde├░er tutuyorsunuz? Hazar T├╝rkleri hakk├Żnda bir bilginiz varm├Ż?
Bug├╝n Pkk'ya kar├ż├Ż bile bu ├╝lkenin m├╝sl├╝man ailelerinin ├žocuklar├Ż sava├żm├Żyor mu ?


├Łslam├Żn hakk├Ż ├Âdenecek bir├żey mi?
Siz ├Łslam├Żn hakk├Żn├Ż nas├Żl ├Âdeyeceksiniz ?


Nerden biliyorsunuz,var m├Ż kan├Żt├Żn├Żz?
Siz 6 ay askerlikten ka├žmak i├žin bile otuz yere telefon a├ž├Żp ├ž├╝r├╝k raporu ayarlamaya ├žal├Ż├ż├Żr sonra bu ├╝lke i├žin kan├Żn├Żn son damlas├Żn├Ż d├Âken insanlara k├╝fredersiniz?

« Son DŘzenleme: Ůubat 24, 2009, 04:20:47 ÷s G÷nderen: M.Akyol »


 

Benzer Konular

  Konu / Ba■latan Yanřt Son G÷nderilen:
2 Yanřt
7181 G÷sterim
Son G÷nderilen: Ůubat 29, 2012, 04:42:58 ÷s
G÷nderen: NOSAM33
2 Yanřt
6056 G÷sterim
Son G÷nderilen: Aralřk 24, 2010, 10:57:54 ÷s
G÷nderen: ozak1977