Masonlar.org - Harici Forumu

 

Gönderen Konu: 'Ki' ve 'Ken' Eki ve Bağlacının Doğru Kullanımı  (Okunma sayısı 1471 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Şubat 06, 2015, 06:14:42 ös
  • Uzman Uye
  • ****
  • İleti: 2145
  • Cinsiyet: Bay
    • Masonluk ve Masonlar

Türkçede -ki eki ve ki bağlacı da birbirine karıştırılan ögelerdendir. Oysa biri ektir, ötekiyse bağlaç, yani başlı başına bir sözcüktür.

–ki Ekinin Yazımı

İlgi eki olan –ki kendinden önce gelen sözcüğe bitişik yazılır. Eklendiği sözcüğe bağlı olma, ilgili bulunma anlamlarını verir. Ünlü uyumlarına uymaz. Dolayısıyla son hecesinde kalın ünlü bulunan bir sözcüğe eklenirken de aynı kalır; başka bir deyişle ünlü uyumuna aykırı olarak kullanılır: evdeki mobilyalar, yukarıdaki çocuk…

Ancak, bu ek ince yuvarlak ünlü (ü) bulunan kimi sözcüklerde küçük ünlü uyumuna uyarak yuvarlaklaşır: bugünkü, dünkü...

“ki”  Bağlacının Yazımı

Bağlaç olan ki bir sözcüktür, ayrı yazılır. Cümleler, cümle değerindeki sözcükler arasında anlam bağı kurar:

Bana öylesine yakındı ki kardeşimden ayıramazdım.

Bu bağlaç, anlatımı pekiştirmek için de kullanılabilir: O hiç gülmedi ki!

ki bağlacı, kimi örneklerde sözcüğe bitişerek kalıplaşmıştır: belki, çünkü, halbuki, sanki…



Şu cümlelerden hangisinde ek olan, hangisinde bağlaç olan “ki” olduğunu bulmaya çalışalım:

Öyle çok güldü ki gözlerinden yaş geldi.

Onun ne kabahati var ki!

Masadaki kitapları düzenledim.

Birinci cümle iki cümlecikten oluşuyor. Arada kullanılan ki bağlacı ile birbirine bağlanmış. 

İkinci cümlede anlamı pekiştirmek için kullanılmış bir ki bağlacı var. Bağlaç olduğu için de her iki cümlede geçen ki’ler ayrı yazılıyor. 

Son cümlede ise ilgi eki –ki görülüyor. “Kitaplar”ın “masa” ile olan ilgisini gösteriyor buradaki –ki. Elbette kendinden önceki sözcüğe bitişik yazılıyor.
 
–ken Ekinin Yazımı
-ken eki, iken ekeyleminin ekleşmiş biçimidir. Ünlü uyumuna uymaz: koşmuşken, gelirken, oynarken…

Bu ek ünlü ile biten bir sözcüğe eklenirken, araya y ünsüzü girer: evdeyken, fakültedeyken, masadayken, giderken, dururken, anlarken…


Kaynaklar:
www.vikipedi.com
www.edebiyatogretmeni.net
www.uzmantv.com
Gnothi Seauton

Yaşamak, kendini adam etmektir. Zeka ve bilgiyi kullanarak, etinden, kemiğinden kendi heykelini yapmaktır. - Goethe


 

Benzer Konular

  Konu / Başlatan Yanıt Son Gönderilen:
DOĞRU İŞE DOĞRU İNSAN

Başlatan LuckyEye Mizah

2 Yanıt
2750 Gösterim
Son Gönderilen: Ocak 19, 2013, 12:22:36 öö
Gönderen: NOSAM33
0 Yanıt
2275 Gösterim
Son Gönderilen: Haziran 04, 2007, 02:19:12 öö
Gönderen: Supeluta
5 Yanıt
4056 Gösterim
Son Gönderilen: Nisan 18, 2008, 12:57:27 öö
Gönderen: blossom
13 Yanıt
6064 Gösterim
Son Gönderilen: Temmuz 18, 2008, 04:11:01 ös
Gönderen: BILGI
30 Yanıt
12870 Gösterim
Son Gönderilen: Eylül 12, 2014, 12:00:37 öö
Gönderen: Hacamat
0 Yanıt
1000 Gösterim
Son Gönderilen: Kasım 05, 2014, 02:01:21 ös
Gönderen: ADAM
4 Yanıt
2247 Gösterim
Son Gönderilen: Kasım 08, 2014, 04:06:59 ös
Gönderen: ADAM
0 Yanıt
1052 Gösterim
Son Gönderilen: Kasım 19, 2014, 10:52:14 ös
Gönderen: edebiyat_ogr
3 Yanıt
1804 Gösterim
Son Gönderilen: Ağustos 28, 2016, 05:38:42 ös
Gönderen: Risus
4 Yanıt
4865 Gösterim
Son Gönderilen: Nisan 14, 2015, 05:30:31 ös
Gönderen: Risus