MASONLUĞUN TARİHİNDE VE BUGÜNÜNDE KADINLARIN YERİ NEDİR?

[ADAM]

Dünya yüzündeki mason ritleri, sistemleri ve örgütlerinin çoğu kadınları Masonluğa kabul etmez.

Bunun nedeni, çok yüzyıllardan beri toplumlarda erkek ile kadının yerlerinin ayrılmış olup, ataerkil düzenin hemen her yerde benimsenmiş olmasıdır. Masonluk gibi bir kurumda da kadınlara yer yoktur; bu erkeklerin işidir.

Bu olgu, sadece kadınları üye olarak localarına almadıkları anlamına gelir; kadınlara hiç önem ve değer vermedikleri anlamına gelmez.

Bu benimseyişte olan mason kuruluşlarının çoğu zaman zaman masonların eşlerinin, yetişkin kızlarının ve kız kardeşlerinin katılabildikleri birtakım özel toplantılar düzenlemektedir. Bu toplantılara Fransızcada “tenue blahche” denmiş, Türkçede de bunun dönüştürmesi “tünü blanş” terimi kullanılmış alma şimdilerde “beyaz celse(oturum)” denir olmuştur. Masonlar, bu toplantılarında, nasıl çalışmakta olduklarını kadınlara da sınırlı bir düzeyde göstermiş olurlar.

Ancak, erkekler gibi kadınların da mason olabileceklerini benimseyen mason örgütleri de vardır. 19. yüzyıl ortalarında Fransa’dan başlayarak birçok ülkede kadınların da Masonluğa kabul edilmeleri söz konusu olmuştur. Sonradan, üyelerini yalnızca kadınların oluşturduğu locaların yanı sıra, erkeklerin ve kadınların bir arada üye olarak alındıkları “karma localar”ın da kurulmasına da başlanmıştır.

Kadınların “mason” olup olamayacağı, kadınları Masonluğa kabul eden kuruluşların masonik bakımdan “düzenli” (muntazam) sayılıp sayılamayacağı, Masonlukta öteden beri tartışılagelen konulardan biri olmuştur. Tarihte çok tartışılmış bu konu üzerindeki uyuşmazlıkların, Masonluktaki genel bölünme nedenlerinden biri olduğu bile söylenebilir. Kimileri kadınların da “mason” olabilmesine kesinlikle karşı çıkarken, kimileri kendi localarına kadın üye kabul etmese bile kadınların da mason olabileceği savını desteklemişlerdir. Böylece, standart yani üyeleri sadece erkeklerden oluşan loca ve büyük locaların yanı sıra gerek üye olarak yalnızca kadınları alan gerekse üyelerini belirlemekte "kadın-erkek ayrımı" gütmeyen mason örgütleri oluşmuştur.



Bu, Masonlukta en çok tartışmaya açık konulardan biridir. Forum üyelerinden ve izleyenlerinden dileyenler daha ayrıntı sorular sorarak konunun daha geniş çapta irdelenmesini sağlayabilirler.

[ceycet]

Sayın ADAM;

1-Kadınların masonluğa kabul edilmeyişi,ataerkil kültürün benimsenmesiyle sınırlımıdır;yoksa kadınların kadınlığının tekamül sürecine yapacağı uyuma yönelik endişelerinde buna katkısı varmıdır?

2-Türkiye'de de kadınları kabul eden mason locaları ve kadın masonlar varmıdır?

3-Oparatif masonluk döneminden kalma bu geleneğin mevcut masonluk anlayışı ile tezat oluşturduğu söylenebilir mi...?


Saygılarımla

[ADAM]

Sayın Ceycet'in sorularına yanıtlar:

1- Konu Masonluk ortamında biraz irdelenince, masonlar kadınların "zayıf" olduklarını, Masonluğun öğretisini kaldıramayacaklarını, bu nedenle masons olamayacaklarını ileri sürer. Bu kadınların ataerkil toplum düzeninde ikinci plana itilmelerinden daha da ağır bir aşağılamadır. Dünyü yüzünde kadınların bilim, eğitim, siyaset, ticaret hatta askerlik alanında nerelere çıktıklarını anlatmaya gerek var mı? Masonluk tüm bu toplumsal kurumlardan daha mı yüksek, daha mı özel? Hayır egendim, bu sadece erkeklerin ele geçirmiş oldukları bir olanağı erkeksi (!) bir tutumla kendilerine özgü tutma tasasından, aslına bakarsanız kendi komplekslerinden ileri geliyor.

2- Evet. Türkiye'de kadın mason locaları ve bir de kadın masonlara özgü büyük loca var.

3- Bu geleneğin ya da tercihin Operatif Masonluk döneminden kalma olduğunu söylemek pek doğru olmayabilir. Aydınlanma Çağı öncesinden kalma bir anlayış olduğunu söylemek daha doğru olur. Görülen o ki Aydınlanma Çağı insanların ve bu arada masonların da aydınlanabilmesine yetmemiş.


Sevgiler.

   

[Genius Loci]

Eğer sebebiin Sn. Adam'ın dediği gibi olduğunu kabul edersek aydinlanma donemi oncesinden kalma düşüncesine katılmam. Niçin? Ne kadar aydınlanmanın insan haklarının gelişiminde eşitlik düşüncesinin evrilisinde inemli bir yeri olsa da bu o donem icinmakbul kabul edilenlerin hakları ve esitligiyle alakalidie. 17. Y.y'nin  hak anlayışında ne kadının bir suje olarak yer aldığı söylenebilir ne de koleligin insana yaraşır olmadıgı düşüncesinin bu donemde hakim olduğu. O halde Masonlugun (spekülatif donem için) Kurulusunda eski donemin getirilerinin yani sıra o devrin anlayışına da uygun olarak kadınların locaya alinmamalrinin kabule devam edildiği söylenebilir. Spekülatif doneme 19.Y.y.da gecilseydi belki  farklı bir yaklaşım olusabilirdi. O donem kadın hakları mücadelesini göz önüne alırsak  belki diyebiliriz.

[ADAM]

Elbette benim burada kullanmışolduğum "Aydınlanma Çağı" sözü, biraz mecazi anlamda da alınabilir. Sorf sosyoloji ve felsefe açısından alırsak, benim dediğim yanlış olur. Nitekim bir varsayım olark Sayın SkullG'nin dediği doğrudur. Her ne kadar onunla günümüzdeki (spekülatif) masonluğun oluşumu üzerinde uyuşamıyorsak da (eminim ki o da bunu anlayışla ve toleransla karşılamaktadır), şu konuda uyuşabileceğimizi sanırım:

Çağımızdaki Masonluğun ilk örgütlenişi 18. yüzyıl başlarında İngiltere'de gerçekleşmiştir. Şayet öyle olmayıp da bu başlangıç 18. yüzyıl ortaları ve sonrasında Kıta Avrupası'nda, hele 19. yüzyıl ortalarında Sanayi Devrimi başladığında, hele hele Amerika'da gerçekleşseydi, günümüzdeki Masonluk bambaşka olurdu.

İşte öyle bir durumda sanırım masonlukta kadınların yerinden söz etmeye bile gerek kalmazdı.

[Nueva]

Sayın ADAM Merhaba ,

Bu , kırılmalara dahi yol açabilmiş tartışmalı konuda Sayın Ceycet'e verdiğiniz cevapları açıkcası oldukça cesur buldum. Eğitim durumu ne olursa olsun , bir beyefendinin kolay kolay kabule yanaşmayacağı hususları açıklıkla ifade edebilmiş olduğunuzu görüyorum.

Masonik camiaya büyük saygım vardır ve masonlar ile birarada bulunmaktan , eğitim veya kariyerimle ilgili fikir danışmaktan , onlarla felsefe,sosyoloji,siyaset bilimi ve yönetim bilimleri gibi alanlarda fikir alışverişinden çok keyif alırım. Şu ana dek , kadına kıymet vermeyen veya kadın tekamülüne karşı duruş sergileyen bir masonla karşılaşmadım. Ancak  tüzel kişi olarak masonluk kurumunun ,  cinsiyetlerarası sınıfsal farklılıkların ön planda olduğu asırlardan günümüze intikal eden bir yaklaşımı tutarlılık yönünden sürdürme gerekliliği ile aksi bir uygulamayı yürürlüğe koyamayacağını düşünüyorum. Yanlış bilmiyorsam , kadın üye kabulü konusuna loca ortamında temas etmek dahi , masonik prensiplerle bağdaşmamakta .

Ancak bunda zannımca kadınların da yoğun ihmalleri bulunmakta. Evet , bilimde,sanatta ,yönetimde ,askerlikte hatırı sayılır başarılar elde etmiş kadınların sayısında ve vasıflarında artış var ancak gerekenin çok altında bir çaba bu. Özellikle ülkemizde , kadınlarımızın çok büyük bir kısmı , eğitim , bilim , ilerleme , düşünme ,rasyonalite,  bireysel ve kollektif çalışma yapabilme , bir erkeğe yaslanmaksızın finansal,sosyal,kültürel ve düşünsel olarak var olabilme , paylaşımcılık , hesapçılıktan uzak yaklaşımlarla insanlığa yaklaşabilme çabasına girişmeyip , "geleneksel kadın" modeline dayalı varoluş biçimlerini benimseyerek kişisel rahatlarına odaklanmaktalar. Çoğu zaman da yalnızca cinsiyetlerine dayalı olan özelliklerini geliştirip , sadece cinsiyetleri ile varlık sergilemekteler ne yazık ki . Bu görünüm , cinsiyetlerarası farklılıkları vurgulayan tüm toplumsal algıları biçimlendirmeye devam etmekte...Bu fotoğrafın mutlak surette değişmesi gerekiyor , aksi takdirde dünya ve toplumsal yaşam cinsiyete dayalı "roller" üzerinden sevk ve idare olunmaya devam edecektir.

Ancak tüm bunlara rağmen , kadın mason localarının varlığını destekliyor değilim. Çünkü benim takıldığım nokta , kadına özel bir locanın da var olması değil , insanlığın topyekun tekamül ve kalkınması için cinsiyet farklılıklarının hiç değerlendirmeye alınmadığı platformların geliştirilmesi gerekliliğidir ; benim için aslolan ,  erkeğin erkek oluşuna kadının kadın oluşuna göre modellerin geliştirilmesi değil , cinsiyetlerin kendi en iyilerini insanlığın ortak paydalarını ilerletmek yönüne kanalize ederek birarada çalışma yapmalarıdır. Bu doğrultuda mantığıma en yakın düşen karma localardır . Bence küresel tekamül en yüksek oranda her iki cinsin yan yana ve bütünsel çabalarıyla tam olarak gerçekleşebilir. Bu karma locaların kuruluş mantığını çok ileri buluyor ve destekliyorum. Keşke yerküre üzerindeki tüm localar karma olsa idi. Ama bunun özellikle bizim ülkemizde hiçbir biçimde yapılabilir olmadığının da elbette farkındayım. Sadece bir temennidir. 

Saygılarımla
 

[ADAM]

Sayın Nueva'nın bu konu üzerindeki yazısı gerçekten çok güzel. Umarım bu konuyu izlemekte olan herkes uzun oluşundan ötürü çekinmez ve baştan sona dikkatle okur.

Karma localar bakımından da ilkesel olarak kendisiyle görüş birliği içindeyim ama gelin görün ki insan, kadın olsun erkek olsun en uygar saydığımız toplumlardan bile buna henüz pek hazır değil. Sanırım birkaç on yıl daha geçmesi gerekiyor bu hazırlık için.

Elbette bu bağlamda aydın kesim ile kendini aydın sanan yarı-aydın ya da sadece okumuş kesim arasında çok fark var.

Sayın Nueva'nın  son tümcesi üzerine ise bir düzeltme gerekir: Türkiye'de karma loca da var.

Sevgiler.

[Nueva]

Sayın ADAM ,

Yazımı beğendiyseniz teşekkür ederim. Ben de sizin yazılarınızı son derece bilgilendirici buluyor ve  takip ediyorum.
Ülkemizde kadın locası bulunduğundan bilgim vardı ancak karma loca olduğunu bilmiyordum.Kişisel olarak , iş hayatımda,eğitimde,yönetimde,toplumsal yaşamda hiçbir oluşum , görev veya yapıya sadece kadın olduğum için tercih edilmek istemem ; aynı şekilde yine sadece kadın olduğumdan dolayı tercih edilmemek de istemem . Bence en sağlıklı yaklaşım kişiye bir bütün olarak bakılmasıdır.

 Ülkemizde karma loca bulunduğunu duymak çok hoş .Ülkemizdeki aşırı belirgin toplumsal roller , algılar ve buna bağlı yaşam konusunda kaygıların maksimize olduğu bu tarihsel süreçte , karma locaya sahip olmamız ülkemiz açısından çok ciddiye alınacak , önemsenecek ve umut verici bir endikatör diye düşünüyorum. Demek ki bu konudaki bilgim yanlış ve eksikmiş. Bu bilgiyi aktardığınız için teşekkür ederim.

Saygılarımla