Dr. Bahaettin Şakir'in ermeni terörist tarafından katledilmesi

[Ittihatci]

DR. BAHAETTİN ŞAKİR (1874-1922)

1874’te İstanbul’da doğan Bahaettin Şakir, Askeri Tıbbiye’yi 1896’da tabip yüzbaşı olarak bitirdi. 1900’de aynı okulun tıbbi kanuni muallim muavinliğine getirildi. Bu görevine ek olarak Şehzade Yusuf İzzettin Efendi’nin özel hekimliğini de yapıyordu. Bu arada Ahmed Celalettin Paşa’nın maiyetine girdi. Ahmet Rıza ve İttihat ve Terakki Cemiyeti ileri gelenleri ile ilişki kurdu. Ahmed Celalettin Paşa’nın muhalefete katılmasından sonra İttihatçılarla ilişkili olmasından ve meşrutiyeti savunuyor olmasından dolayı Erzincan’a sürgüne gönderildi. Cemiyete gönderdiği yardımın ortaya çıkması üzerine tutuklandı, ardından da Trabzon’a sürüldü. 1905’te Mısır’a, oradan da Paris’e kaçtı.

Paris’te ve bir ara gizlice geldiği İstanbul’da İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin çalışmalarının canlandırılmasında Ahmet Rıza ile birlikte etkin rol oynadı. 1908’de II. Meşrutiyet’in ilanından sonra İstanbul’a ve Askeri Tıbbiye’deki eski görevine döndü. Daha önce Kahire ve Paris’te çıkan Şura-yı Ümmet Gazetesinin yayımını İstanbul’da sürdürdü. Bu arada "Ali Kemal Davası" ve "Kanuni Esasimizi İhlal Edenler" adlarıyla imzasız olarak yayımladığı kitaplarında karşıtlarını sert bir dille eleştirdi. 1909’da askeri ve sivil tıbbiyelerin birleştirilmesi ile kurulan Haydarpaşa Tıp Fakültesi’nde adli tıp müderrisi oldu. Ertesi yıl tıp fakültesi ikinci reisliğine seçildi. Balkan Savaşında Edirne'nin Bulgarlar tarafından kuşatılması sırasında oradaki hastanede başhekim olarak çalıştı (1912). Edirne’nin işgali üzerine tutsak düştüyse de bir süre sonra serbest bırakıldı.

1913’te Teşkilatı Mahsusa’nın siyasi bölüm şefliğine getirildi. Aynı yıl Sıhhiye Müdüriyet-i Umumiyesi’ne bağlı olarak kurulan Tababet-i Adliye Müdürlüğü’ne ve Tababet-i Adliye Encümeni reisliğine getirildi. 1. Dünya Savaşı yıllarında Erzincan ve yöresinde Teşkilat-ı Mahsusa yöneticisi olarak görev yaptı ve Ermeni Tehciri içinde etkin rol oynadı. Müfrezesiyle ermeni katillerinin tenkilini gayrınizami harp biçiminde yürüttü.

Mondros Mütarekesi’yle birlikte savaş suçlusu ilan edilince 2 Kasım 1918’de Enver Paşa ve Talat Paşa ile birlikte bir Alman savaş gemisiyle Sivastopol üzerinden Berlin’e gitti. Eylül 1920’de Bakü’de toplanan Doğu Halkları Kurultayı’na katıldı. 1920’de İslam İhtilal Cemiyetleri İttihadı’nın Bakü temsilcisi oldu. 1921 ilkbaharında bu örgütün Moskova’da yapılan kongresine katıldıktan sonra Almanya’ya döndü.

17 Nisan 1922 günü Berlin'de Cemal Azmi Bey ile birlikte Ermeni suikastçiler tarafından şehit edilmiştir..

[Ittihatci]

Hüseyin Cahit Yalçın'ın hatıralarında Bahattin Şakir;

"Tehcir işinde Bahattin Şakir'in rolü nedir" En husûsi toplantılarımızda bile bu mesele tasrih edilmemiştir, aydınlanmamıştır. Açık, kati bir kanaatim yok, fakat başka meseleler konuşulurken, ağızdan çıkmış bir kelimeden, sızmış bir fikirden, zapt edilememiş jestlerden, hasılı gözle görülmeyen, fakat insanda bir şüphe uyandıran ince ve hafif delillerden, bende kuvvetle peyda olan zanna göre, tehcir işinin en büyük amili odur. Yalnız başına Şark vilayetlerini dolaşarak zemin hazırladığını, esası kararlaştırdığını ve şahsi kanaatlerini tatbike çalışırken, haiz olduğu mevki dolayısıyla, emirlerinin Merkezi Umumi ve hükümet emirleri diye telakki olunduğunu ve nihayet hükümetteki bazı nafiz arkadaşlarını da sürüklediğini kuvvetle zannediyorum.
Onun için, bir gün Bahattin Şakir'in hatırasını ihya etmek lazım gelirse, onun heykeline Şark vilayetleri göğüslerini minnetle açacaklardır."

Tanıdıklarım (Hüseyin Cahit Yalçın)

[Ittihatci]

Dr. Bahattin Şahin II. Meşrutiyet döneminde, mebus veya nazır unvanı taşımamış olmakla birlikte, İttihat ve Terakki'nin Katibi Mesul' lerinden biri olarak devrin önde gelen siyasetçileri arasında yer almıştır.

İttihat ve Terakki içindeki ünlü "Doktorlar grubu"nun üç önemli isminden birisi olmuş, Cemiyet'in İlerici-Milliyetçi kanadında yer almış, bir ideolog olmaktan çok teşkilatçı kimliğiyle ön plana çıkmıştır. Ayrıca, Teşkilatı Mahsusa'nın kurucularından ve siyasi bölüm şefi idi!..

[Ittihatci]

Sarıkamış Harekatı öncesinde Erzurum'daki 3. Ordu Karargahı'na giden bir subay anlatıyor:

" Karargah soğuk ve sıradan bir binaydı..Okuldan bozma iki katlı bir yerdi.

Ordu kumandanını görmek için odasına gece vakti girdiğimde onu koltuğunda yordunluktan uyumuş buldum..

Ancak odanın soğuk ve rutubetli bir köşesinde kıvrılarak uyumakta olan bir zat daha vardı. Derhal dikkatimi topladım. Bu kaytan bıyıklı, orta yaşlı bir adamdı. Biraz tereddüd ettikten sonra kendisinin Dr. Bahaettin Şakir olduğunu farkettim. Teşkilatı Mahsusa liderlerinden ve Partinin Merkezi Umumi üyelerinden biri olan Doktorun odada böylece yatması önce tuhafıma gitti. Ordu kumandanının odasındaki bu manzara hiç de hoş değildi. Usule ve askeri teamüle aykırıydı. Ancak İstanbul'da ayaklarını uzatıp sıcak makamında keyfetmek varken buraya gelen doktoru takdir etmeden de yapamadım.."