Bilim Üzerine

[propulsion]

Bu paylaşımda bir pozitif bilimci olarak bilim, nitelikleri ve özellikleri üzerine bir başlık açmak istiyorum.

Sözlüklerde bilim; evrenin ya da olayların bir bölümünü konu olarak seçen, deneysel yöntemlere ve gerçekliğe dayanarak yasalar çıkarmaya çalışan düzenli bilgi olarak tanımlanabilir.

Bu tanımdan hareketle bilgi üzerinden bir genişletmeye gidersek:
Genel geçerlik ve kesinlik nitelikleri gösteren yöntemli ve dizgesel bilgi
biçiminde bir ekleme de yapabiliriz.

Yöntem kavramına vurgu yapılmak istenirse:
Belli bir konuyu bilme isteğinden yola çıkan, belli bir ereğe yönelen bir bilgi edinme ve yöntemli araştırma süreci
şeklinde açılabilir.

Uğraşı alanı olarak bilim kendisine doğa ve doğa olaylarını seçmiştir gibi bir genelleme yapabiliriz. Doğa ve doğa olayları derken yalnızca fiziksel ve fizik bilimine ait olguları değil, sosyolojik, psikolojik, ekonomik, kültürel vb. bilgi alanlarının hepsini içine alan bir tanımlama yapılmıştır. Aslında özetle, insanla ve çevresiyle ilgili olan her olgu bir doğa olayıdır.

İşte bu noktada insanoğlu, bu olguları bilmek ve kendi yararına yönlendirmek için var oluşundan beri tükenmez bir tutkuyla ve sabırla uğraşmaktadır.

Bilim doğaüstü unsurların ne ispatı ne de reddi ile uğraşır. Bunlar zaten bilim değildir.

Dünden bugüne oluşmuş bir süreç bir olgu olmayan bilim, yüzyıllardır hatta bin yıllardır süren bilimsel bilgi üretme sürecinde kendi niteliğini, geleneklerini ve standartlarını koymuştur.

İşte bu süreçte, çağdaş bilimin dört önemli ve temel nitelikleri oluşmuştur. Bunlar sırasıyla, çeşitliliki, süreklilik, yenilik, ayıklanmadır.

Bu temel niteliklere sahip bilimin özellikleri ise; olgusallık, mantıksallık, genelleyicilik, nesnellik ve eleştiricilik, eleştirellik ve eleştirilebilirlik olarak sıralanabilir. 

[GOASISG]

    Sayın propulsion, Hocam yazınızı zevk ile okudum.Aklıma bir soru geldi.
bilimin 4 temel ilkesinden dallanan kuram yada teoreme, bilim ne kadar önem verir ?  yada bilim, kendi çağından cok ilerideki fikirlere nasıl bakar ?.

Örnek. Leonardo da vinci nin bilyeli rulman cizimleri gibi.Bildiğimiz gibi çizimden yüzyıllar sonra kullanılmaya başladı.Önemini yeni yeni fark edebildik.

[propulsion]

Bilim nasıl bakar gibi sorunun cevabını bilim insanları nasıl bakar  olarak cevaplayabilirim ancak. Çünkü bilim dediğimiz olguyu bilim insanları tarafından oluşturulmuş çalışmaların bütünü olarak düşünmek yanlış olmayacaktır.

Bu durumda bilimle uğraşan insanlar kendini bilimsel bağnazlığa gömmemiş ise akılcılığı ve gelişmeyi seçmişler ise elbetteki devrinin üstündeki tasarım ve düşünülere güzel gözle bakıp güzel göreceklerdir. Onlar da dahice fikrin gelişmesi için gayret gösterecektir. Tersi durumda ise Galileo ve Bruno'ya yapılanlar ortada.   

Aslında sadece bilimle uğraşan insanlar değil toplumun tamamı için geçerli bu dediklerim. Bilim insanları biraz daha önde ve önce.

[enelsır]

Sayın propulsion'un bu güzel paylaşımı ve arkasından sayın GOASISG'nin soru/katkısı bana birşey düşündürdü:

Bilim gibi bir kavramı ele alınca bunun yöntemi üzerinde de düşünmek yararlı olur sanırım...

Bilim ve Bilim insanlarını anlayabilmek için önce "Bilimsel Yöntem"i kavramak gerek.
Sayın propulsion bunu çok güzel açıklamış aslında...
Bunu genellikle "Hukuk "biliminde kullanılan bir deyişle daha iyi anlayabiliriz belki: "Usül esastan önemlidir"

Yazılanları okuyunca bunları düşündüm.

[asimov]

Ben de sayın enelsır'a sorayım o zaman: Hukuk bir bilim midir?

[GOASISG]

Ben de sayın enelsır'a sorayım o zaman: Hukuk bir bilim midir?

hammurabi kanunlarıyla birlikte,sosyoloji bilminden dallanıyor olabilir.

[propulsion]

Sayın enelsır'ın katkısında da belirttiği gibi yöntem konusu çok önemli ve üzerinde mutlak durulması gereken noktalardır.

Bu konu için daha önce benzer sebeplerden yapılan paylaşımlara bakılması iyi olacaktır.

Bu paylaşımlara ait linkler aşağıdadır.

-Gerçeğin araştırılması konusu masonlar.org/masonlar_forum/index.php?topic=17940.msg117560#msg117560

-Korelasyonlar kurarak düşünme
masonlar.org/masonlar_forum/index.php?topic=17922.0

-   Analitik düşünme yeteneğine sahip insan
(http://masonlar.org/masonlar_forum/index.php?topic=16629.0)

-   Eleştirel Düşünme Üzerine
(http://masonlar.org/masonlar_forum/index.php?topic=17571.0)

-   Tümevarımlı Düşünme Yöntemi Üzerine
(http://masonlar.org/masonlar_forum/index.php?topic=17713.0)

-   Analojik düşünme yöntemi üzerine (içinde metaforik düşünmeye de değinildi)
(http://masonlar.org/masonlar_forum/index.php?topic=17733.0)

-   Tümdengelimli Düşünme Yöntemi Üzerine
(http://masonlar.org/masonlar_forum/index.php?topic=17765.0)

-   Matematiksel Düşünme Yöntemi Üzerine
(http://masonlar.org/masonlar_forum/index.php?topic=17807.msg116877#msg116877)

-   Yakınsak ve Iraksak Düşünme Yöntemlerinin Karşılaştırılması Üzerine
(http://masonlar.org/masonlar_forum/index.php?topic=17890.0)